Thông tư số 74/2021/TT-BTC được ban hành bởi Bộ trưởng Bộ Tài chính nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 261/2016/TT-BTC ngày 14 tháng 11 năm 2016 quy định về phí, lệ phí hàng hải và biểu mức thu phí, lệ phí hàng hải. Văn bản này tập trung điều chỉnh các chính sách thu phí, bổ sung các trường hợp miễn, giảm phí hàng hải nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vận tải biển, đặc biệt là trong bối cảnh phòng chống dịch bệnh và thúc đẩy hoạt động tại các khu vực cảng biển trọng điểm.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân liên quan đến việc thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí hàng hải tại Việt Nam. Trong đó, quy định rõ ràng về phân loại phương tiện áp dụng mức phí như sau:

• Phương tiện thủy nội địa (trừ phương tiện mang cấp đăng kiểm VR-SB có tổng dung tích từ 500 GT trở lên) hoạt động vận tải nội địa và phương tiện hoạt động trên các tuyến đường thủy theo Hiệp định giữa Việt Nam và Campuchia khi vào, rời khu vực hàng hải sẽ thực hiện nộp phí, lệ phí theo quy định tại Thông tư số 248/2016/TT-BTC áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa.
• Phương tiện hoạt động trên tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo thực hiện nộp phí, lệ phí theo quy định tại Chương III của Thông tư số 261/2016/TT-BTC.

Chính sách giảm phí hàng hải tại một số khu vực đặc thù

Thông tư bổ sung lộ trình giảm phí trọng tải, phí bảo đảm hàng hải và phí sử dụng vị trí neo, đậu đối với tàu thuyền hoạt động tại một số khu vực cụ thể nhằm khuyến khích giao thương:

• Tàu thuyền chuyển tải dầu tại Vịnh Vân Phong - Khánh Hòa:
  • Từ ngày Thông tư có hiệu lực đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2021: Áp dụng mức thu bằng 50% mức phí quy định thông thường.
  • Từ ngày 01 tháng 01 năm 2022 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2023: Áp dụng mức thu bằng 80% mức phí quy định thông thường.
  • Từ ngày 01 tháng 01 năm 2024 trở đi: Thu bằng 100% mức phí quy định.
• Tàu thuyền chở công-ten-nơ xuất, nhập khẩu, trung chuyển vào, rời các bến cảng trên sông Cái Mép - Thị Vải có tổng dung tích từ 50.000 GT trở lên:
  • Từ ngày Thông tư có hiệu lực đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2021: Áp dụng mức thu bằng 60% mức phí quy định thông thường.
  • Từ ngày 01 tháng 01 năm 2022 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2023: Tàu từ 50.000 GT đến dưới 80.000 GT nộp 100% mức phí; tàu từ 80.000 GT trở lên được áp dụng mức thu bằng 80% mức phí quy định.
  • Từ ngày 01 tháng 01 năm 2024 trở đi: Thu bằng 100% mức phí quy định.

Quy định về miễn phí trọng tải tàu, thuyền

Người nộp phí được miễn phí trọng tải tàu, thuyền trong các trường hợp cụ thể sau:

• Tàu thuyền vào, rời khu vực hàng hải để tránh bão, tránh thời tiết xấu, cấp cứu bệnh nhân mà không xếp dỡ hàng hóa, không đón trả khách; chuyển giao người, tài sản cứu được trên biển không vì mục đích thương mại; tham gia tìm kiếm cứu nạn, phòng chống thiên tai, bảo vệ chủ quyền theo lệnh điều động.
• Tàu thuyền của lực lượng vũ trang nước ngoài đến thăm chính thức, xã giao hoặc vận chuyển trang thiết bị, hàng viện trợ cho lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; tàu chở thanh thiếu niên nước ngoài giao lưu văn hóa, thể thao theo lời mời cấp Bộ.
• Xuồng hoặc ca nô của tàu mẹ chở khách neo tại khu nước, vùng nước thực hiện trung chuyển hành khách vào, rời cảng.
• Sà lan Lash hoạt động tại khu vực hàng hải cùng tàu Lash.
• Tàu thuyền quá cảnh đi Campuchia hoặc tàu thuyền xuất cảnh đi Campuchia qua cửa khẩu Vĩnh Xương - Thường Phước đã nộp phí tại bến cảng thủy nội địa trước đó.
• Tàu cá và tàu thuyền thể thao của Việt Nam (áp dụng đối với hoạt động hàng hải nội địa).
• Tàu thuyền hành trình đến vị trí kiểm dịch hoặc cách ly tại khu vực hàng hải khác theo điều động của cảng vụ hàng hải để phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh trong thời gian công bố dịch.

Quy định về miễn phí bảo đảm hàng hải

Các trường hợp được miễn phí bảo đảm hàng hải bao gồm:

• Xuồng, ca nô của tàu mẹ chở khách vận chuyển người vào, rời cảng biển.
• Tàu thuyền vào, rời khu vực hàng hải để tránh bão, cấp cứu bệnh nhân, cứu nạn hoặc đang hành trình trên biển phải xin vào cảng tránh bão mà không thực hiện hoạt động thương mại.
• Tàu thuyền di chuyển sang khu vực hàng hải khác để tránh bão khẩn cấp theo điều động của cảng vụ hàng hải:
  • Nếu quay lại khu vực ban đầu để tiếp tục làm hàng: Miễn phí bảo đảm hàng hải lượt vào và lượt rời tại nơi tránh bão; miễn lượt rời tại nơi đi tránh bão và lượt vào lại khu vực ban đầu.
  • Nếu không quay lại khu vực ban đầu: Miễn phí lượt vào và lượt rời tại nơi tránh bão, đồng thời miễn lượt rời tại nơi đi tránh bão.
• Tàu thuyền của lực lượng vũ trang nước ngoài thăm xã giao, tàu giao lưu thanh thiếu niên quốc tế.
• Tàu thuyền xuất cảnh đi Campuchia qua cửa khẩu Vĩnh Xương - Thường Phước đã hoàn thành nghĩa vụ phí tại cảng thủy nội địa trước đó.
• Tàu thuyền được điều động sang khu vực hàng hải khác để thực hiện kiểm dịch hoặc cách ly theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền trong thời gian công bố dịch bệnh.

Quy định về miễn phí sử dụng vị trí neo, đậu

Tàu thuyền được miễn phí sử dụng vị trí neo, đậu trong các khoảng thời gian và trường hợp sau:

• Thời gian chờ thủy triều ở vùng nước cảng trước khi cập cầu cảng.
• Thời gian chờ trời sáng theo lệnh của cảng vụ hàng hải do quy định hạn chế chạy đêm.
• Thời gian neo đậu tránh bão, tránh thời tiết xấu, cấp cứu bệnh nhân hoặc bàn giao người cứu nạn trên biển không gắn với hoạt động thương mại.
• Tàu thuyền tham gia tìm kiếm cứu nạn, phòng chống thiên tai theo lệnh điều động kể từ khi được huy động đến khi kết thúc nhiệm vụ.
• Thời gian tàu thuyền phải neo chờ để thực hiện kiểm dịch y tế trước khi vào cầu cảng hoặc trong thời gian bị buộc phải neo đậu cách ly tại vị trí chỉ định để phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

Thông tư 74/2021/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 12 tháng 10 năm 2021. Tuy nhiên, các nội dung miễn phí (bao gồm phí trọng tải, phí bảo đảm hàng hải, phí sử dụng vị trí neo, đậu) đối với tàu thuyền phải neo chờ, neo đậu hoặc hành trình đến vị trí kiểm dịch, cách ly phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh được áp dụng sớm hơn, thực hiện kể từ ngày 27 tháng 8 năm 2021.

Thông tư này bãi bỏ một số điểm, khoản quy định tại Thông tư số 90/2019/TT-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2019 và Thông tư số 17/2017/TT-BTC ngày 28 tháng 02 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ Tài chính liên quan đến phí, lệ phí hàng hải.