Thông tư số 87/2014/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 04/07/2014 quy định chi tiết về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ tại các trạm thu phí trên đường Quốc lộ 51. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm điều chỉnh hoạt động thu phí hoàn vốn cho dự án đầu tư xây dựng đường bộ theo hình thức BOT trên tuyến đường này.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các phương tiện giao thông đường bộ lưu thông qua 03 trạm thu phí trên Quốc lộ 51 bao gồm: Trạm T1 tại Km11+000, Trạm T2 tại Km28+480 và Trạm T3 tại Km56+450. Đối tượng chịu phí và đối tượng miễn phí được thực hiện đồng bộ theo quy định tại Điều 3, Điều 4 và Điều 5 của Thông tư số 159/2013/TT-BTC ngày 14/11/2013 của Bộ Tài chính.

- Quy trình thu và nộp phí đối với phương tiện qua các trạm thu phí

Quy trình thu phí được thiết kế linh hoạt nhằm tối ưu hóa việc lưu thông và tránh việc thu phí trùng lặp khi phương tiện di chuyển qua nhiều trạm trên cùng một tuyến đường:

• Trường hợp phương tiện chỉ đi qua 01 trạm (T1, T2 hoặc T3): Chủ phương tiện thực hiện nộp phí trực tiếp tại trạm đó.
• Trường hợp phương tiện đi qua 02 trạm kế tiếp nhau (T1 và T2, hoặc T2 và T3): Chủ phương tiện chỉ phải nộp phí tại trạm đầu tiên đi đến và được miễn nộp phí khi đi qua trạm thứ hai.
• Trường hợp phương tiện đi qua cả 03 trạm: Chủ phương tiện phải nộp phí tại trạm T1 và trạm T3, không phải nộp phí tại trạm T2.
• Quy trình kiểm soát hướng Biên Hòa - Vũng Tàu: Đối với xe đi hết tuyến, chủ xe nộp phí tại trạm T1, nhận Liên 2 (chứng từ hạch toán) và Liên 3 (liên kiểm soát). Khi đến trạm T2, nộp cả Liên 2 và Liên 3 cho nhân viên soát vé để qua trạm miễn phí (nhân viên giữ lại Liên 3, trả lại Liên 2). Đến trạm T3, chủ xe tiếp tục nộp phí và nhận Liên 2. Đối với xe không đi hết tuyến, quy trình soát vé bằng Liên 3 cũng được áp dụng tương tự để miễn phí tại trạm kế tiếp nếu đã nộp phí ở trạm trước đó.
• Quy trình kiểm soát hướng Vũng Tàu - Biên Hòa: Đối với xe đi hết tuyến, chủ xe nộp phí tại trạm T3, nhận Liên 2 và Liên 3. Đến trạm T2, nộp Liên 2 và Liên 3 để qua trạm miễn phí. Đến trạm T1, chủ xe nộp phí và nhận Liên 2. Đối với xe không đi hết tuyến, áp dụng nguyên tắc nộp phí trạm trước và dùng Liên 3 để miễn phí tại trạm kế tiếp.
• Quy định về Liên 3: Đây là liên dùng riêng cho mục đích kiểm soát qua trạm (không có giá trị làm chứng từ hạch toán kế toán), có chứa mã vạch thông tin kiểm soát. Liên 3 chỉ áp dụng cho chính phương tiện đã mua vé trước đó, có hiệu lực trong vòng 24 giờ kể từ thời điểm phát và không có giá trị sử dụng cho chiều di chuyển ngược lại.
• Quy định đối với xe sử dụng vé tháng và vé quý: Vé tháng và vé quý được bán riêng biệt cho trạm T1 và trạm T3 để chủ phương tiện sử dụng tại từng trạm tương ứng. Trường hợp xe có vé tháng hoặc vé quý của trạm T1 hoặc trạm T3 thì được miễn phí khi đi qua trạm T2. Nếu phương tiện chỉ lưu thông qua trạm T2 mà không qua T1 và T3, chủ phương tiện phải mua vé tháng hoặc vé quý của trạm T1 hoặc trạm T3 để làm cơ sở thông hành qua trạm T2.
• Quy định đối với dịch vụ thu phí không dừng: Phương tiện sử dụng dịch vụ này phải đăng ký tài khoản trả trước tại ngân hàng và lắp đặt thiết bị thu phát tín hiệu trên xe. Mức thu và cách tính phí được áp dụng tương tự như phương thức thu phí thủ công nhưng hệ thống sẽ tự động trừ tiền qua tài khoản liên kết, xe không cần dừng lại tại làn thu phí không dừng.

- Biểu mức thu phí sử dụng đường bộ tại các trạm Quốc lộ 51

Mức thu phí được áp dụng riêng biệt cho từng trạm thu phí và đã bao gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT). Biểu mức thu cụ thể đối với từng nhóm phương tiện như sau:

• Nhóm 1 (Xe dưới 12 ghế ngồi, xe tải có tải trọng dưới 2 tấn và các loại xe buýt vận tải khách công cộng): Mức thu là 20.000 đồng/lượt; 600.000 đồng/tháng; 1.600.000 đồng/quý.
• Nhóm 2 (Xe từ 12 ghế ngồi đến 30 ghế ngồi; xe tải có tải trọng từ 2 tấn đến dưới 4 tấn): Mức thu là 30.000 đồng/lượt; 900.000 đồng/tháng; 2.400.000 đồng/quý.
• Nhóm 3 (Xe từ 31 ghế ngồi trở lên; xe tải có tải trọng từ 4 tấn đến dưới 10 tấn): Mức thu là 44.000 đồng/lượt; 1.320.000 đồng/tháng; 3.600.000 đồng/quý.
• Nhóm 4 (Xe tải có tải trọng từ 10 tấn đến dưới 18 tấn và xe chở hàng bằng Container 20 feet): Mức thu là 80.000 đồng/lượt; 2.400.000 đồng/tháng; 6.400.000 đồng/quý.
• Nhóm 5 (Xe tải có tải trọng từ 18 tấn trở lên và xe chở hàng bằng Container 40 feet): Mức thu là 160.000 đồng/lượt; 4.800.000 đồng/tháng; 13.000.000 đồng/quý.
• Lưu ý về tải trọng và xe container: Tải trọng áp dụng để tính mức phí là tải trọng thiết kế (trọng tải hàng hóa) căn cứ trên Giấy chứng nhận đăng ký xe. Đối với xe chở hàng bằng Container (bao gồm cả đầu kéo moóc chuyên dùng), mức thu phí được tính dựa trên trọng lượng toàn bộ của xe, không phân biệt xe có chở hàng hay không chở hàng.

- Quản lý, sử dụng tiền phí thu được và chứng từ thu phí

• Chứng từ thu phí: Thực hiện theo quy định tại Điều 9 Thông tư số 159/2013/TT-BTC. Đơn vị thu phí có trách nhiệm đăng ký mẫu chứng từ thu phí phù hợp với mức phí và quy trình soát vé liên trạm.
• Quản lý và sử dụng tiền phí: Toàn bộ số tiền thu phí hàng năm, sau khi khấu trừ chi phí tổ chức thu và các khoản thuế theo quy định pháp luật, được xác định là khoản tiền thu phí hoàn vốn theo phương án tài chính của Hợp đồng BOT dự án Quốc lộ 51.
• Trách nhiệm của đơn vị thu phí: Đơn vị được Bộ Giao thông vận tải giao nhiệm vụ thu phí phải tổ chức các điểm bán vé thuận tiện tại trạm, đảm bảo không gây ùn tắc giao thông; thực hiện đăng ký, kê khai, thu, nộp và sử dụng chứng từ đúng quy định; báo cáo kết quả thu phí định kỳ hàng quý và hàng năm về Bộ Giao thông vận tải; đồng thời thực hiện công khai minh bạch mức thu và phương thức thu phí tại từng trạm.

- Hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp

Thông tư số 87/2014/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/08/2014. Thời điểm bắt đầu triển khai thu phí tại Trạm T2 sẽ do Bộ Giao thông vận tải quyết định bằng văn bản riêng sau khi tiến hành kiểm tra thực tế và xác nhận trạm đủ điều kiện hoạt động theo quy định. Chứng từ thu phí có Liên 3 chỉ bắt đầu được đưa vào sử dụng khi Trạm T2 chính thức đi vào hoạt động thu phí. Thông tư này thay thế và bãi bỏ hoàn toàn Thông tư số 134/2012/TT-BTC ngày 13/08/2012 của Bộ Tài chính.