Thông tư 95/TT năm 1992 do Bộ Văn hoá - Thông tin ban hành nhằm hướng dẫn thi hành Nghị định số 133/HĐBT quy định chi tiết thi hành Luật Báo chí. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc cụ thể hóa các quyền và nghĩa vụ trong hoạt động báo chí, bảo đảm quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân, đồng thời tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước đối với các cơ quan báo chí trong giai đoạn đầu đổi mới đất nước.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này hướng dẫn chi tiết về các điều kiện, thủ tục thành lập và hoạt động của các cơ quan báo chí; quyền hạn, nghĩa vụ của nhà báo và cơ quan báo chí; quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân; việc cải chính, trả lời trên báo chí; và công tác quản lý nhà nước về báo chí trên phạm vi toàn quốc. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan báo chí (báo in, báo nói, báo hình), cơ quan chủ quản báo chí, nhà báo hoạt động hợp pháp tại Việt Nam, các cơ quan, tổ chức và mọi công dân có liên quan đến hoạt động báo chí.

Quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân

• Công dân có quyền phát biểu ý kiến về tình hình đất nước và thế giới, tham gia đóng góp ý kiến xây dựng và thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
• Công dân được quyền phê bình, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo trên báo chí đối với các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế và các cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật hoặc thiếu trách nhiệm.
• Cơ quan báo chí có trách nhiệm tiếp nhận, biên tập và đăng tải các ý kiến đóng góp, phê bình của công dân. Trong trường hợp không đăng tải, cơ quan báo chí phải có văn bản trả lời rõ lý do cho công dân được biết.

Điều kiện và thủ tục thành lập cơ quan báo chí

• Điều kiện thành lập: Tổ chức muốn thành lập cơ quan báo chí phải xác định rõ tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, phạm vi phát hành chủ yếu, ngôn ngữ thể hiện, chương trình và thời gian hoạt động. Đồng thời, phải bảo đảm các điều kiện cần thiết về nhân sự (đặc biệt là người đứng đầu), cơ sở vật chất, kỹ thuật và tài chính.
• Thủ tục cấp phép: Cơ quan chủ quản phải gửi hồ sơ xin phép thành lập cơ quan báo chí đến Bộ Văn hoá - Thông tin. Hồ sơ bao gồm đơn xin phép, đề án thành lập, sơ yếu lý lịch của người dự kiến làm Tổng biên tập hoặc Giám đốc cơ quan báo chí. Chỉ sau khi được cấp giấy phép hoạt động báo chí, cơ quan mới được phép xuất bản hoặc phát sóng.

Tiêu chuẩn và trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan báo chí

• Tổng biên tập (đối với báo in) hoặc Giám đốc (đối với báo nói, báo hình) là người chịu trách nhiệm toàn bộ trước pháp luật và trước cơ quan chủ quản về mọi hoạt động của cơ quan báo chí và nội dung thông tin được đăng tải, phát sóng.
• Người đứng đầu cơ quan báo chí phải là công dân Việt Nam, có địa chỉ thường trú tại Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chính trị và nghiệp vụ báo chí theo quy định của Nhà nước.

Quyền và nghĩa vụ của nhà báo

• Nhà báo được quyền hoạt động nghiệp vụ báo chí trên lãnh thổ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam; được khai thác, cung cấp thông tin tại các cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật.
• Nhà báo có nghĩa vụ thông tin trung thực, khách quan về tình hình trong nước và quốc tế; không được lợi dụng danh nghĩa nhà báo để trục lợi cá nhân hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, gây phương hại đến lợi ích quốc gia, tập thể và quyền lợi hợp pháp của công dân.

Quy định về cải chính và trả lời trên báo chí

• Khi cơ quan báo chí thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm đến danh dự của tổ chức hoặc danh dự, nhân phẩm của cá nhân thì phải thực hiện việc cải chính, xin lỗi công khai trên chính phương tiện thông tin đại chúng đó.
• Vị trí, diện tích hoặc thời lượng dành cho nội dung cải chính phải tương đương với thông tin đã đăng tải sai sự thật trước đó để bảo đảm tính công bằng và khắc phục hậu quả một cách hiệu quả nhất.
• Cơ quan, tổ chức, cá nhân bị thông tin sai sự thật có quyền gửi văn bản yêu cầu cải chính hoặc trả lời; cơ quan báo chí có trách nhiệm đăng tải ý kiến trả lời này theo đúng thời hạn quy định của pháp luật.

Quản lý nhà nước và xử lý vi phạm trong hoạt động báo chí

• Bộ Văn hoá - Thông tin thực hiện chức năng quản lý nhà nước thống nhất về báo chí, bao gồm việc cấp và thu hồi giấy phép hoạt động báo chí, thẻ nhà báo; thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về báo chí.
• Các hành vi vi phạm như hoạt động báo chí không có giấy phép, thông tin sai sự thật gây hậu quả nghiêm trọng, tiết lộ bí mật nhà nước, hoặc không thực hiện đúng quy định về cải chính sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 95/TT năm 1992 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các quy định trước đây của Bộ Văn hoá - Thông tin và các cơ quan khác trái với Thông tư này đều bãi bỏ. Việc thực hiện các quy định trong Thông tư phải bảo đảm tính nghiêm minh, tạo điều kiện cho báo chí phát triển lành mạnh, đúng hướng.