Tiêu chuẩn ngành 10TCN 458:2001 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm chè đen sơ chế. Đây là văn bản pháp lý kỹ thuật quan trọng làm cơ sở để đánh giá chất lượng, phân loại và nghiệm thu sản phẩm chè đen bán thành phẩm trong quá trình sản xuất, thu mua và chế biến tiếp theo.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật cụ thể đối với chè đen sơ chế (hay còn gọi là chè đen bán thành phẩm).
• Sản phẩm chè đen sơ chế thuộc đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn này phải được chế biến từ búp và các lá non của cây chè có tên khoa học là Camellia sinensis (L) O. Kuntze, trải qua các công đoạn công nghệ cốt lõi bao gồm làm héo, vò, lên men và sấy khô.

- Tiêu chuẩn trích dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần phối hợp viện dẫn các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) tương đương với tiêu chuẩn quốc tế (ISO) về phương pháp thử nghiệm chè, bao gồm:

• TCVN 5609:1991 (ISO 1839) về phương pháp lấy mẫu chè.
• TCVN 5610:1991 (ISO 1572) về chuẩn bị mẫu thử và xác định chất khô của chè.
• TCVN 5611:1991 (ISO 1573) về xác định hao hụt khối lượng ở nhiệt độ 103 độ C.
• TCVN 5612:1991 (ISO 1575) về xác định hàm lượng tro tổng số.
• TCVN 5613:1991 (ISO 1576) về xác định tro tan trong nước và tro không tan trong nước.
• TCVN 5614:1991 (ISO 1577) về xác định tro không tan trong axit clohydric.
• TCVN 5615:1991 (ISO 1578) về xác định độ kiềm của tro tan trong nước.
• TCVN 5616:1991 (ISO 9768) về xác định hàm lượng chất chiết trong nước.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ một số khái niệm cơ bản để thống nhất cách hiểu trong thực tế sản xuất và kiểm định:

• Chè đen sơ chế (Semi-processed black tea): Là sản phẩm thu được ngay sau khi kết thúc giai đoạn sấy trong quy trình công nghệ chế biến chè đen, chưa qua các công đoạn sàng sảy, phân loại tinh chế để thành chè thương phẩm.
• Búp chè tươi: Phần non của cành chè bao gồm tôm chè (lá non chưa mở ở đỉnh búp) và các lá non tiếp theo cùng với phần cọng non tương ứng.

- Yêu cầu kỹ thuật đối với chè đen sơ chế (Điều 4)

Yêu cầu kỹ thuật của chè đen sơ chế được phân chia cụ thể thành hai nhóm chỉ tiêu chính là chỉ tiêu cảm quan và chỉ tiêu hóa lý:

• Chỉ tiêu cảm quan: Chè đen sơ chế phải đạt các yêu cầu về ngoại hình (cánh chè xoăn, đều, có màu đen đặc trưng, không lẫn tạp chất lạ), màu sắc nước pha (đỏ hồng, sáng, có viền vàng), mùi (thơm tự nhiên của chè đen, không có mùi lạ như mùi mốc, mùi khét, mùi chua), vị (đậm đà, có hậu ngọt, không đắng chát gắt) và bã chè (màu đồng đỏ, đồng đều).
• Chỉ tiêu hóa lý: Đây là các thông số định lượng bắt buộc để đánh giá chất lượng chè sơ chế, bao gồm:
  • Độ ẩm (hao hụt khối lượng ở 103 độ C): Phải nằm trong giới hạn cho phép để đảm bảo chè không bị mốc hỏng trong quá trình bảo quản tạm thời trước khi tinh chế (thường không quá 7% đến 8%).
  • Hàm lượng chất chiết trong nước: Đảm bảo độ đậm đặc và chất lượng dinh dưỡng của nước chè khi pha (thường không nhỏ hơn 32% tính theo chất khô).
  • Hàm lượng tro tổng số: Giới hạn trong khoảng từ 4% đến 8% tính theo chất khô để kiểm soát độ sạch và hàm lượng khoáng tự nhiên.
  • Tỷ lệ tro tan trong nước: Không được nhỏ hơn 45% so với tro tổng số.
  • Độ kiềm của tro tan trong nước: Nằm trong khoảng từ 1% đến 3% (biểu thị bằng KOH tính theo chất khô).
  • Tro không tan trong axit clohydric: Không được vượt quá 1% tính theo chất khô để hạn chế tối đa cát sạn và tạp chất vô cơ lẫn vào sản phẩm.