Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1087:1990

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1087:1990 quy định về kiểu, thông số và kích thước cơ bản của máy cắt đột liên hợp. Đây là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quan trọng trong lĩnh vực chế tạo máy và gia công áp lực tại Việt Nam, nhằm thống nhất các yêu cầu thiết kế, chế tạo và nghiệm thu thiết bị máy cắt đột liên hợp dùng trong công nghiệp cơ khí.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại máy cắt đột liên hợp vạn năng được sử dụng để thực hiện các nguyên công gia công kim loại bao gồm: cắt thép tấm, cắt thép hình (thép góc, thép tròn, thép vuông, thép chữ U, chữ I) và đột lỗ trên các vật liệu kim loại dạng tấm hoặc dạng hình.

Phân loại và kiểu máy cắt đột liên hợp

Tiêu chuẩn phân loại máy cắt đột liên hợp dựa trên các đặc tính kết cấu và phương thức truyền động chính của thiết bị, bao gồm hai nhóm cơ bản:

• Máy cắt đột liên hợp truyền động cơ khí (sử dụng cơ cấu bánh đà, ly hợp để truyền lực).
• Máy cắt đột liên hợp truyền động thủy lực (sử dụng hệ thống xi lanh và trạm nguồn thủy lực để tạo lực cắt, đột).

Các thông số kỹ thuật cốt lõi

TCVN 1087:1990 xác định các thông số kỹ thuật cơ bản mà các nhà sản xuất và đơn vị sử dụng cần tuân thủ nghiêm ngặt:

• Lực đột danh nghĩa (Trị số lực lớn nhất): Là thông số quyết định khả năng đột lỗ của máy, được tính bằng kilôniutơn (kN).
• Lực cắt danh nghĩa: Lực cắt lớn nhất cho phép tại các bộ phận cắt thép tấm và cắt thép hình của máy.
• Chiều dày lớn nhất của thép tấm cắt được: Xác định giới hạn độ dày tối đa của phôi tấm khi thực hiện quá trình cắt phẳng.
• Đường kính lớn nhất của lỗ đột: Tương ứng với chiều dày lớn nhất của tấm kim loại được đột để đảm bảo độ bền của chày và cối đột.
• Kích thước lớn nhất của thép hình cắt được: Quy định chi tiết giới hạn cắt cho từng loại thép góc (độ dày và chiều rộng cánh), thép tròn (đường kính), thép vuông (kích thước cạnh), thép chữ U và chữ I.
• Số hành trình của đầu trượt trong một phút: Xác định năng suất hoạt động của máy ở chế độ chạy không tải và có tải.
• Công suất động cơ truyền động chính: Tính bằng kilôoat (kW), quyết định nguồn năng lượng cung cấp cho toàn bộ hệ thống hoạt động ổn định.

Kích thước cơ bản của thiết bị

Để đảm bảo tính lắp lẫn của phụ tùng, khuôn gá và thuận tiện trong quá trình vận hành, tiêu chuẩn quy định các kích thước hình học cơ bản sau:

• Chiều sâu họng đột: Khoảng cách từ tâm chày đột đến thân máy, quyết định kích thước lớn nhất của tấm phôi có thể đưa vào để đột lỗ.
• Hành trình của đầu trượt (chày đột và dao cắt): Khoảng cách di chuyển lớn nhất của cơ cấu chấp hành trong một chu kỳ làm việc.
• Chiều cao kín: Khoảng cách giữa bàn máy và đầu trượt ở vị trí thấp nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến việc thiết kế và lắp đặt khuôn đột, dao cắt.
• Kích thước mặt bàn đột: Chiều rộng và chiều dài của bàn gá khuôn đột để định vị phôi an toàn.

Ý nghĩa và ứng dụng thực tế

Việc áp dụng TCVN 1087:1990 giúp các doanh nghiệp chế tạo máy trong nước có cơ sở thiết kế chuẩn hóa, nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đối với các đơn vị nhập khẩu và sử dụng thiết bị, tiêu chuẩn này là thước đo kỹ thuật quan trọng để đánh giá chất lượng, lựa chọn thiết bị phù hợp với nhu cầu sản xuất và đảm bảo an toàn lao động trong quá trình vận hành máy cắt đột liên hợp.