Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11989:2017 (hoàn toàn tương đương với ISO 5413:1993) về Máy công cụ - Dẫn động cưỡng bức côn Morse do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 39 Máy công cụ biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các thông số kích thước hình học và dung sai lắp ghép đối với chuôi côn Morse có vấu dẫn động cưỡng bức và các lỗ côn tương ứng dùng trên các loại máy công cụ.
Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh
Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo, thử nghiệm và sử dụng các loại máy công cụ, dụng cụ cắt gọt có sử dụng cơ cấu truyền động bằng côn Morse dẫn động cưỡng bức. Tiêu chuẩn quy định chi tiết các kích thước lắp lẫn nhằm đảm bảo tính đồng bộ và độ chính xác cao trong quá trình vận hành cơ cấu truyền lực.
Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Từ Điều 1 đến Điều 4)
1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)
- Xác định các kích thước cơ bản của chuôi côn Morse có vấu dẫn động cưỡng bức (positive drive) và các lỗ côn tương thích dùng cho máy công cụ.
- Đảm bảo khả năng truyền mômen xoắn lớn hơn so với các loại côn tự giữ thông thường nhờ vào cơ cấu vấu truyền lực trực tiếp.
2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)
- Tiêu chuẩn áp dụng các viện dẫn từ TCVN 8202 (ISO 296) về máy công cụ và các quy chuẩn liên quan đến dung sai kích thước trục - lỗ côn.
- Các tài liệu viện dẫn này là nền tảng để xác định độ côn tiêu chuẩn và các sai lệch giới hạn cho phép.
3. Kích thước và dung sai lắp ghép (Điều 3)
- Quy định chi tiết kích thước hình học của chuôi côn Morse từ cỡ số 1 đến cỡ số 6.
- Xác định cụ thể chiều dài phần côn, đường kính danh nghĩa, kích thước vấu dẫn động (chiều rộng, chiều dày, bán kính bo góc) và rãnh dẫn động tương ứng trên lỗ trục chính.
- Dung sai góc côn và dung sai kích thước vấu được kiểm soát chặt chẽ nhằm tránh hiện tượng rơ lỏng hoặc kẹt cứng khi máy công cụ hoạt động ở tốc độ cao và tải trọng lớn.
4. Ký hiệu và ghi nhãn (Điều 4)
- Quy định phương pháp ký hiệu tiêu chuẩn cho chuôi côn Morse dẫn động cưỡng bức để thuận tiện cho việc tra cứu, đặt hàng và chế tạo.
- Yêu cầu ghi nhãn rõ ràng trên sản phẩm bao gồm mã số tiêu chuẩn, cỡ côn và ký hiệu của nhà sản xuất nhằm đảm bảo tính truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Hiệu lực thi hành
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11989:2017 có hiệu lực kể từ ngày công bố và thay thế cho các quy định kỹ thuật cũ không còn phù hợp, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật đồng bộ cho ngành chế tạo máy tại Việt Nam hội nhập với tiêu chuẩn quốc tế ISO.
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 11989:2017
ISO 5413:1993
MÁY CÔNG CỤ - DẪN ĐỘNG CƯỠNG BỨC CÔN MORSE
Machine tools - Positive drive of Morse tapers
Lời nói đầu
TCVN 11989:2017 hoàn toàn tương đương ISO 5413:1993
TCVN 11989:2017 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 29, Dụng cụ cầm tay biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
MÁY CÔNG CỤ - DẪN ĐỘNG CƯỠNG BỨC CÔN MORSE
Machine tools - Positive drive of Morse tapers
1 Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này quy định kích thước cho dẫn động cưỡng bức của côn Morse ngoài và trong. Côn Morse phù hợp với TCVN 136:2007 (ISO 296:1991).
2 Tài liệu viện dẫn
Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 136:2007 (ISO 296:1991), Máy công cụ. Côn kẹp chặt chuôi dụng cụ (Machine tools - Self-holding tapers for tool shanks)
3 Kích thước
Xem Hình 1 và Bảng 1
Các dung sai đối xứng tính bằng milimet

1) Đối với các kích thước D, a và z và các kích thước khác của côn Morse ngoài và trong, xem ISO 296.
Hình 1
Bảng 1
Kích thước tính bằng milimet
| Côn Morse Số | Côn ngoài | Côn trong | |||||||
| D1 | b d9 | l3 | l4 min | r | b1 H9 | c min | l6 | R | |
| 3 | 36 | 24 | 12 | 18 | 1,6 | 24 | 40 | 12 | 6 |
| 4 | 43 | 32 | 15 | 23 | 1,6 | 32 | 50 | 15 | 8 |
| 5 | 60 | 45 | 18 | 28 | 2 | 45 | 65 | 18 | 10 |
| 6 | 85 | 65 | 25 | 39 | 3 | 65 | 90 | 25 | 12 |
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11192:2015 (ISO 8525:2008) về Tiếng ồn trong không khí phát ra do máy công cụ - Điều kiện vận hành của máy cắt kim loại
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12168:2017 (ISO 5169:1977) về Máy công cụ - Trình bày hướng dẫn bôi trơn
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12171:2017 (ISO 16089:2015) về Máy công cụ - An toàn - Máy mài tĩnh tại
- 1 Quyết định 3947/QĐ-BKHCN năm 2017 công bố Tiêu chuẩn quốc gia về dao phay do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 136:2007 (ISO 296 : 1991) về Máy công cụ – Côn kẹp chặt chuôi dụng cụ
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11192:2015 (ISO 8525:2008) về Tiếng ồn trong không khí phát ra do máy công cụ - Điều kiện vận hành của máy cắt kim loại
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12168:2017 (ISO 5169:1977) về Máy công cụ - Trình bày hướng dẫn bôi trơn
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12171:2017 (ISO 16089:2015) về Máy công cụ - An toàn - Máy mài tĩnh tại