Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12440:2018 (hoàn toàn tương đương với CODEX STAN 203-1995) do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F9 Phương pháp phân tích và lấy mẫu biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, quy định các yêu cầu kỹ thuật, thành phần dinh dưỡng và ghi nhãn đối với thức ăn công thức năng lượng thấp được sử dụng cho mục đích giảm cân.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại thức ăn công thức được chuẩn bị đặc biệt để thay thế một phần hoặc toàn bộ chế độ ăn hàng ngày nhằm mục đích kiểm soát và giảm cân nặng một cách an toàn.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu sản phẩm thức ăn công thức năng lượng thấp để giảm cân tại Việt Nam, cũng như các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan trong việc kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm.

- Định nghĩa và phân loại sản phẩm

• Thức ăn công thức năng lượng thấp để giảm cân là sản phẩm được chế biến đặc biệt, khi sử dụng theo đúng hướng dẫn sẽ cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng thiết yếu nhưng có hàm lượng năng lượng rất hạn chế.
• Sản phẩm được chia thành hai nhóm chính: Nhóm thay thế toàn bộ chế độ ăn hàng ngày (cung cấp toàn bộ dinh dưỡng cần thiết trong ngày) và Nhóm thay thế một phần chế độ ăn hàng ngày (thay thế một hoặc nhiều bữa ăn chính).

- Thành phần thiết yếu và các yếu tố chất lượng

• Hàm lượng năng lượng: Đối với sản phẩm thay thế toàn bộ chế độ ăn, tổng năng lượng cung cấp hàng ngày không được ít hơn 800 kcal (3350 kJ) và không vượt quá 1200 kcal (5020 kJ). Đối với sản phẩm thay thế một phần, năng lượng của mỗi khẩu phần phải được kiểm soát chặt chẽ theo công thức khuyến nghị.
• Hàm lượng protein: Protein phải chiếm tỷ lệ thích hợp để bảo vệ khối cơ của cơ thể. Tiêu chuẩn yêu cầu protein phải có chất lượng sinh học cao, đáp ứng đầy đủ các axit amin thiết yếu theo khuyến nghị của FAO/WHO.
• Hàm lượng chất béo: Giới hạn lượng chất béo tối đa để kiểm soát năng lượng nạp vào, đồng thời bắt buộc phải bổ sung một lượng axit béo thiết yếu (như axit linoleic) để duy trì các chức năng sinh lý bình thường của cơ thể.
• Hàm lượng carbohydrate: Cung cấp đủ lượng carbohydrate cần thiết để ngăn ngừa tình trạng ketosis nghiêm trọng và hỗ trợ quá trình chuyển hóa năng lượng diễn ra bình thường.
• Vitamin và khoáng chất: Sản phẩm phải được bổ sung đầy đủ các vitamin và khoáng chất thiết yếu. Đối với sản phẩm thay thế toàn bộ chế độ ăn, hàm lượng vi chất phải đáp ứng tối thiểu 100% nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị hàng ngày (RDA) cho người trưởng thành.

- Quy định về phụ gia thực phẩm và chất hỗ trợ chế biến

• Chỉ được phép sử dụng các chất phụ gia thực phẩm nằm trong danh mục cho phép của Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm Codex và các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam về an toàn thực phẩm.
• Các chất phụ gia phải được sử dụng đúng liều lượng, đúng chức năng công nghệ và không gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người tiêu dùng trong quá trình giảm cân.

- Yêu cầu về vệ sinh và an toàn thực phẩm

• Sản phẩm phải được sản xuất, chế biến, bao gói và bảo quản trong điều kiện vệ sinh nghiêm ngặt, tuân thủ các nguyên tắc chung về vệ sinh thực phẩm theo quy định pháp luật hiện hành.
• Sản phẩm không được chứa bất kỳ tạp chất, vi sinh vật gây bệnh, độc tố vi nấm hoặc các chất ô nhiễm hóa học khác ở mức độ có thể gây nguy hại đến sức khỏe người sử dụng.

- Quy định về ghi nhãn và thông tin dinh dưỡng

• Tên sản phẩm: Nhãn sản phẩm phải ghi rõ tên gọi "Thức ăn công thức năng lượng thấp để giảm cân" hoặc "Sản phẩm thay thế bữa ăn để giảm cân" tùy thuộc vào mục đích sử dụng cụ thể.
• Bảng thành phần dinh dưỡng: Phải công bố chi tiết hàm lượng năng lượng (tính bằng kcal hoặc kJ), hàm lượng protein, carbohydrate, chất béo, các vitamin và khoáng chất trên mỗi 100g sản phẩm hoặc trên mỗi khẩu phần ăn được khuyến nghị.
• Cảnh báo và hướng dẫn đặc biệt: Bắt buộc phải ghi các khuyến cáo y tế như: "Sản phẩm không nên sử dụng cho trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú mà không có sự tư vấn của bác sĩ", "Không sử dụng liên tục quá 3 tuần nếu không có sự giám sát y tế" (đối với sản phẩm thay thế toàn bộ chế độ ăn).
• Hướng dẫn sử dụng: Phải cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách chuẩn bị, pha chế và sử dụng sản phẩm để đảm bảo an toàn và hiệu quả tối ưu.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12440:2018 có hiệu lực kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành. Tiêu chuẩn này là căn cứ kỹ thuật quan trọng để các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thực hiện công bố hợp chuẩn và để các cơ quan chức năng tiến hành hoạt động thanh tra, kiểm tra chất lượng sản phẩm trên thị trường.