Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13864:2023 về Chất dẻo - Thanh định hình (profile) polyvinyl clorua (PVC) - Xác định độ bền va đập với tải trọng rơi quy định phương pháp thử nghiệm nhằm đánh giá khả năng chịu va đập của các loại thanh định hình chế tạo từ polyvinyl clorua (PVC) dưới tác động của tải trọng rơi tự do.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các sản phẩm thanh định hình (profile) làm từ polyvinyl clorua (PVC), đặc biệt là các thanh định hình sử dụng trong chế tạo khung cửa sổ và cửa đi. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, thử nghiệm và nghiệm thu chất lượng các sản phẩm thanh định hình PVC tại Việt Nam.

Nguyên tắc thử nghiệm độ bền va đập

• Phương pháp thử dựa trên việc cho một đầu rơi (búa rơi) có khối lượng và kích thước xác định rơi tự do từ một độ cao quy định xuống bề mặt của mẫu thử thanh định hình PVC.
• Vị trí va đập thường được xác định tại các điểm xung yếu hoặc phần kết nối với hai thành bao của thanh định hình nhằm đánh giá chính xác khả năng chịu lực thực tế của sản phẩm.
• Kết quả thử nghiệm được xác định dựa trên việc quan sát các vết nứt, vỡ hoặc hư hỏng cơ học xuất hiện trên bề mặt mẫu thử sau khi chịu tác động lực.

Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

• Thiết bị rơi tự do: Phải có cơ cấu dẫn hướng thẳng đứng để đảm bảo đầu rơi chuyển động chính xác, giảm thiểu tối đa lực ma sát ảnh hưởng đến vận tốc rơi.
• Đầu rơi (búa rơi): Phải có khối lượng được hiệu chuẩn chính xác. Bề mặt va đập của đầu rơi phải có hình dạng hình cầu hoặc hình dạng quy định cụ thể để đảm bảo diện tích tiếp xúc chuẩn xác khi va chạm.
• Bệ đỡ mẫu: Phải được thiết kế chắc chắn, có khả năng giữ cố định mẫu thử thanh định hình không bị dịch chuyển hoặc đàn hồi ngược trong suốt quá trình va đập.

Chuẩn bị mẫu thử và điều hòa nhiệt độ

• Mẫu thử phải được cắt trực tiếp từ các thanh định hình PVC thành các đoạn có chiều dài tiêu chuẩn, bề mặt cắt phải phẳng, vuông góc với trục của thanh và không có các khuyết tật ngoại quan.
• Trước khi tiến hành thử nghiệm, các mẫu thử phải được điều hòa trong môi trường nhiệt độ quy định (thường là môi trường lạnh hoặc nhiệt độ phòng tiêu chuẩn) trong một khoảng thời gian tối thiểu để đảm bảo toàn bộ cấu trúc vật liệu đạt được trạng thái nhiệt độ đồng nhất.

Quy trình thực hiện thử nghiệm

• Đặt mẫu thử đã qua điều hòa lên bệ đỡ của thiết bị thử nghiệm, căn chỉnh sao cho điểm va đập dự kiến nằm đúng hướng rơi của đầu búa.
• Thiết lập độ cao rơi của đầu búa theo đúng yêu cầu kỹ thuật của tiêu chuẩn sản phẩm cụ thể.
• Tiến hành thả đầu rơi tự do và ghi nhận kết quả ngay sau khi va đập xảy ra.
• Mỗi mẫu thử chỉ được chịu tác động va đập một lần duy nhất tại một vị trí xác định.

Đánh giá kết quả và báo cáo thử nghiệm

• Mẫu thử được coi là bị phá hủy nếu xuất hiện các vết nứt xuyên suốt chiều dày thành bao, vết vỡ hoặc các hư hỏng cơ học nghiêm trọng khác có thể quan sát được bằng mắt thường.
• Tỷ lệ phá hủy được tính toán dựa trên số lượng mẫu bị hỏng trên tổng số mẫu thử nghiệm trong một loạt thử.
• Báo cáo thử nghiệm phải thể hiện đầy đủ các thông tin bao gồm: viện dẫn tiêu chuẩn TCVN 13864:2023, thông tin chi tiết về mẫu thử, điều kiện điều hòa nhiệt độ, khối lượng đầu rơi, độ cao rơi, số lượng mẫu thử nghiệm và kết quả đánh giá chi tiết.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13864:2023 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày công bố, thay thế hoặc bổ sung cho các phương pháp thử nghiệm độ bền va đập tương đương trước đây đối với dòng sản phẩm thanh định hình PVC tại thị trường Việt Nam.