Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3153:1979

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3153:1979 thuộc Hệ thống tiêu chuẩn an toàn lao động, quy định các khái niệm cơ bản, thuật ngữ và định nghĩa liên quan đến công tác an toàn và vệ sinh lao động. Tiêu chuẩn này đóng vai trò nền tảng pháp lý và kỹ thuật, giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng các biện pháp bảo vệ người lao động trong quá trình sản xuất và vận hành tại Việt Nam.

Các thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi theo TCVN 3153:1979

Tiêu chuẩn tập trung làm rõ các khái niệm cơ bản nhất trong hệ thống an toàn lao động, bao gồm:

• Bảo hộ lao động: Là hệ thống các biện pháp pháp lý, tổ chức, kỹ thuật, thiết bị, vệ sinh và y tế nhằm bảo đảm an toàn, bảo vệ sức khỏe và khả năng làm việc của con người trong quá trình lao động.
• An toàn lao động: Hệ thống các biện pháp và phương tiện tổ chức, kỹ thuật nhằm ngăn ngừa sự tác động của các yếu tố nguy hiểm trong sản xuất đối với người lao động, tránh xảy ra tai nạn lao động.
• Vệ sinh lao động: Hệ thống các biện pháp và phương tiện tổ chức, y học, kỹ thuật vệ sinh nhằm ngăn ngừa sự tác động của các yếu tố có hại trong sản xuất đối với người lao động, phòng tránh bệnh nghề nghiệp.
• Điều kiện lao động: Tổng hợp các yếu tố của môi trường sản xuất và quá trình lao động có ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng làm việc của con người.

Phân loại các yếu tố ảnh hưởng đến người lao động

TCVN 3153:1979 phân định rõ ràng giữa hai nhóm yếu tố có thể gây hại cho người lao động tại nơi làm việc:

• Yếu tố nguy hiểm trong sản xuất: Là yếu tố mà sự tác động của nó đối với người lao động trong những điều kiện nhất định có thể dẫn đến chấn thương hoặc một sự suy giảm sức khỏe đột ngột, thậm chí tử vong.
• Yếu tố có hại trong sản xuất: Là yếu tố mà sự tác động của nó đối với người lao động trong những điều kiện nhất định có thể dẫn đến bệnh tật hoặc làm suy giảm khả năng lao động một cách dần dần.

Các khái niệm về sự cố và tổn hại sức khỏe

Để làm cơ sở cho việc thống kê, báo cáo và xử lý các tình huống phát sinh, tiêu chuẩn định nghĩa cụ thể:

• Tai nạn lao động: Là sự cố xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ lao động, gây ra chấn thương hủy hoại cấu trúc cơ thể hoặc làm suy giảm chức năng hoạt động của các bộ phận trên cơ thể người lao động, hoặc gây tử vong.
• Bệnh nghề nghiệp: Là bệnh phát sinh do tác động của các điều kiện lao động có hại đối với người lao động trong quá trình làm việc.

Các biện pháp và phương tiện bảo vệ

Tiêu chuẩn cũng đưa ra định nghĩa về các công cụ hỗ trợ bảo vệ người lao động:

• Phương tiện bảo vệ tập thể: Các thiết bị, phương tiện kỹ thuật dùng để bảo vệ đồng thời cho nhiều người lao động tránh khỏi các yếu tố nguy hiểm và có hại trong sản xuất.
• Phương tiện bảo vệ cá nhân: Các thiết bị, dụng cụ mà người lao động trực tiếp mang, mặc hoặc sử dụng để bảo vệ bản thân tránh khỏi tác động của một hoặc nhiều yếu tố nguy hiểm, có hại tại nơi làm việc.

Ý nghĩa và phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

TCVN 3153:1979 là cơ sở để xây dựng các tiêu chuẩn cụ thể khác trong Hệ thống tiêu chuẩn an toàn lao động, đồng thời là tài liệu tham khảo bắt buộc trong việc soạn thảo các văn bản quy phạm pháp luật, giáo trình giảng dạy, tài liệu kỹ thuật và hướng dẫn an toàn tại các doanh nghiệp, nhà máy, công trường trên toàn quốc.