Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5129:1990 về Máy cầm tay - Yêu cầu về mức rung là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các giới hạn cho phép đối với mức rung động phát sinh từ các loại máy cầm tay nhằm bảo vệ sức khỏe người lao động, phòng ngừa các bệnh nghề nghiệp do rung động gây ra. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

1. Phạm vi và đối tượng áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn áp dụng của tiêu chuẩn đối với các thiết bị kỹ thuật cầm tay:

• Tiêu chuẩn áp dụng đối với tất cả các loại máy cầm tay có truyền rung động đến tay người sử dụng trong quá trình vận hành.
• Các loại máy thuộc phạm vi điều chỉnh bao gồm máy cầm tay truyền động bằng điện (máy khoan, máy mài điện...), truyền động bằng khí nén (búa căn, máy khoan đá khí nén...), truyền động thủy lực hoặc bằng động cơ đốt trong.
• Tiêu chuẩn này không chỉ áp dụng cho các sản phẩm sản xuất trong nước mà còn làm căn cứ để đánh giá chất lượng các thiết bị nhập khẩu.

2. Quy định chung về an toàn rung động (Điều 2)

Quy định các nguyên tắc cơ bản trong việc kiểm soát và hạn chế rung động từ máy cầm tay:

• Các nhà sản xuất phải thiết kế và chế tạo máy cầm tay sao cho mức rung động tại các bề mặt tiếp xúc với tay người vận hành (tay cầm, thân máy nơi tì tay) không vượt quá giới hạn cho phép được quy định trong tiêu chuẩn này.
• Quá trình vận hành, bảo dưỡng và sửa chữa máy phải tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn kỹ thuật để duy trì mức rung động ban đầu của nhà sản xuất.
• Khuyến khích áp dụng các biện pháp giảm rung chủ động như sử dụng vật liệu giảm chấn, thiết kế tay cầm cách ly rung động.

3. Thông số đo và mức rung giới hạn (Điều 3)

Điều khoản này quy định các đại lượng vật lý và giới hạn cụ thể để đánh giá mức độ rung động:

• Đại lượng đặc trưng cho mức rung động được xác định bằng giá trị hiệu dụng của gia tốc rung (m/s2) hoặc vận tốc rung (m/s) trong các dải tần số octave quy định.
• Mức rung cho phép được thiết lập dựa trên thời gian tiếp xúc trực tiếp của người lao động với nguồn rung trong một ngày làm việc (thường tính cho ca làm việc tiêu chuẩn 8 giờ).
• Tiêu chuẩn phân chia cụ thể các giới hạn mức rung theo các dải tần số từ thấp đến cao (từ 8 Hz đến 1000 Hz) vì mức độ ảnh hưởng của rung động lên cơ thể người thay đổi theo tần số.

4. Phương pháp đo và kiểm tra mức rung (Điều 4)

Quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với việc đo lường và thử nghiệm mức rung của máy cầm tay:

• Thiết bị đo lường phải là các máy đo độ rung chuyên dụng, được kiểm định hiệu chuẩn định kỳ theo quy định của cơ quan đo lường nhà nước.
• Vị trí gắn cảm biến đo rung phải được đặt tại các điểm tiếp xúc trực tiếp với tay của người vận hành trong điều kiện làm việc thực tế hoặc giả định tiêu chuẩn.
• Điều kiện thử nghiệm máy (chế độ hoạt động, lực ép của tay, loại vật liệu gia công mẫu) phải được duy trì ổn định và ghi chép rõ ràng trong biên bản thử nghiệm để đảm bảo tính khách quan và khả năng tái lập của kết quả đo.