b) PB: Hàn gúc bằng

^a Mũi tên chỉ vị trí hàn

c) PC: Hàn ngang

^a Mũi tên chỉ vị trí hàn

d) PD: Hàn gúc ngửa

Hình 2 - Ví dụ các vị trí hàn cơ bản

^a Mũi tên chỉ vị trí hàn

e) PE: Hàn ngửa

^a Mũi tên chỉ vị trí hàn

f) PF: Hàn leo

a Mũi tên chỉ hướng hàn hoặc sự phát triển mối hàn

g) PG: Hàn tụt

Hình 2 - Ví dụ các vị trí hàn cơ bản (tiếp theo)

^a Mũi tên chỉ hướng hàn hoặc sự phát triển mối hàn

^b Cho các mục đích đặc biệt, ví dụ để kiểm tra thợ hàn; vị trí này được xem như là vị trí cơ bản

h) PH: Hàn ống leo

^a Mũi tên chỉ hướng hàn hoặc sự phát triển mối hàn

^b Cho các mục đích đặc biệt, ví dụ để kiểm tra thợ hàn; vị trí này được xem như là vị trí cơ bản

i) PJ: Hàn ống tụt

^a Mũi tên chỉ hướng hàn hoặc sự phát triển mối hàn

^b Cho các mục đích đặc biệt, ví dụ để kiểm tra thợ hàn; vị trí này được xem như là vị trí cơ bản

j) PK: Hàn ống theo chu vi khép kín

Hình 2 - Ví dụ các vị trí hàn cơ bản (kết thúc)

3.2. Vị trí hàn đối với sản xuất

Các vị trí hàn cơ bản có thể được sử dụng trong các tiêu chuẩn khác, ví dụ như ISO 9606 ^[1], ISO 15614 ^[2], để xác định hướng hàn trong mối hàn được chế tạo sau khi phân loại theo một trong các vị trí hàn cơ bản PA, PB, H-L045, vv…. Phạm vi góc nghiêng và góc xoay đối với các vị trí hàn trong sản xuất được cho trong Bảng 1 đối với mối hàn giáp mép, và Bảng 2 đối với mối hàn góc (xem ví dụ trong Phụ lục A).

CHÚ THÍCH: Đối với các dung sai không đối xứng, dung sai dương nghĩa là bề mặt hàn hướng về vị trí hàn cơ bản PA, và dung sai âm nghĩa là bề mặt hàn hướng về vị trí hàn cơ bản PE.

3.3. Vị trí hàn đối với thử nghiệm

Các vị trí hàn được sử dụng trong quá trình hàn mẫu thử phải có góc nghiêng không được vượt quá ± 5^o và góc xoay không vượt quá ± 10^o so với vị trí hàn cơ bản.

Bảng 1 - Phạm vi góc nghiêng và góc xoay đối với các vị trí hàn trong sản xuất khi hàn giáp mép

Bảng 2 - Phạm vi góc nghiêng và góc xoay đối với các vị trí hàn trong sản xuất khi hàn góc

4. Ký hiệu

Các vị trí cơ bản phải được ký hiệu bằng ký hiệu thích hợp theo Hình 1 và Hình 2 (xem ví dụ 1). Ký hiệu của vị trí cơ bản có thể được bổ sung thêm trị số góc nghiêng và góc xoay, bằng số có ba chữ số (xem ví dụ 2).

Đối với các mối hàn theo chu vi trên ống có đường trục nghiêng, ký hiệu góc nghiêng và góc xoay phải được đơn giản hóa phù hợp với Hình 1 và Hình 2 (xem các ví dụ 4 và 5).

Ví dụ 1: Vị trí hàn cơ bản “hàn góc bằng” (PB) phải được ký hiệu như sau:

PB

Ví dụ 2: Vị trí hàn cơ bản “hàn góc bằng” (PB), với góc nghiêng 15^o và góc xoay 40^o phải được ký hiệu như sau:

PB 015 - 040

Ví dụ 3: Vị trí hàn trên ống có đường trục nghiêng, với hướng hàn “Hàn đi lên” (H) và góc nghiêng của ống là 300 phải được ký hiệu như sau:

H - L030

Ví dụ 4: Vị trí hàn trên ống có đường trục nghiêng, với hướng hàn “Hàn đi xuống” (J) và góc nghiêng của ống là 600 phải được ký hiệu như sau:

J - L060

PHỤ LỤC A

(Tham khảo)

Giới hạn của góc nghiêng của trục mối hàn và góc xoay của bề mặt mối hàn xung quanh trục mối hàn đối với vị trí hàn

Bằng các hình vẽ phác họa, Phụ lục này mô tả giới hạn của góc nghiêng của trục mối hàn và góc xoay của bề mặt mối hàn xung quanh trục mối hàn đối với vị trí hàn của các mối hàn trong sản xuất (xem 3.2 và Bảng 1 và Bảng 2).

Các hình từ Hình A.1 đến Hình A.15 là các hình vẽ phác họa cho các mối hàn giáp mép, các hình từ Hình A.16 đến Hình A.21 là các hình vẽ phác họa cho các mối hàn góc.

CHÚ DẪN

1 Mặt phẳng nằm ngang

2 Mặt phẳng thẳng đứng

Hình A.1 - Vị trí hàn cơ bản (PA)                       Hình A.2 - Vị trí hàn cơ bản (PA)

Hình A.5 - Vị trí hàn cơ bản (PC)                 Hình A.6 - Giới hạn góc nghiêng hàn ngang (PC)

Hình A.9 - Vị trí hàn cơ bản (PE)              Hình A.10 - Giới hạn góc nghiêng hàn ngửa (PE)

Hình A.21 - Giới hạn góc nghiêng vị trí hàn ngửa (PE)

PHỤ LỤC B

(Tham khảo)

So sánh các ký hiệu của Việt Nam, Châu Âu và Mỹ

Bảng B.1 cung cấp sự so sánh giữa các vị trí hàn cơ bản được quy định trong tiêu chuẩn này và các hướng mối hàn được quy định trong AWS A3.0^[4] và ASME Section IX^[3].

CHÚ THÍCH: Phụ lục này theo CEN/TR 14633^[5].

Bảng B.1 - So sánh các ký hiệu của Việt Nam, Châu Âu và Mỹ về vị trí và tư thế hàn

THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] ISO 9606* (all parts), Approval testing of welders - Fusion welding (Kiểm tra chấp nhận thợ hàn - Hàn nóng chảy)

[2] ISO 15614 (all parts), Specification and qualification of welding procedures for metallic materials - Welding procedure test (Đặc tính kỹ thuật và chất lượng quy trình hàn vật liệu kim loại - Thử quy trình hàn)

[3] ASME Section IX, ASME boiler and pressure vessel code - Section IX: Welding and brazing qualifications (Quy định nồi hơi và bình chịu áp - Chất lượng hàn và hàn vảy cứng)

[4] AWS A3.0, Standard welding terms and definitions including terms for adhesive bonding, brazing, soldering, thermal cutting, and thermal spraying (Kiểm tra chấp nhận thợ hàn - Hàn nóng chảy)

[5] CEN/TR 14633, Welding - Working positions - Comparison of current international, European and US designations (Hàn - Vị trí hàn - So sánh các ký hiệu hiện dùng của Quốc tế, Châu âu và Mỹ).