Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-18:2016 (EN 101:1991)
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-18:2016 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn châu Âu EN 101:1991. Đây là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn TCVN 6415 quy định về các phương pháp thử nghiệm đối với sản phẩm gạch gốm ốp, lát. Phần 18 của bộ tiêu chuẩn này tập trung chi tiết vào phương pháp xác định độ cứng bề mặt theo thang đo Mohs. Dưới đây là tóm tắt chuyên sâu và chi tiết các nội dung cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn.
Điều 1: Phạm vi áp dụng
Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của phương pháp thử nghiệm:
- Phương pháp thử nghiệm này được áp dụng để xác định độ cứng bề mặt theo thang Mohs cho tất cả các loại gạch gốm dùng cho mục đích ốp tường và lát nền.
- Tiêu chuẩn bao phủ toàn bộ các nhóm sản phẩm gạch gốm, bao gồm cả gạch phủ men (glazed tiles) và gạch không phủ men (unglazed tiles), không phân biệt phương pháp tạo hình hay độ hút nước của sản phẩm.
Điều 2: Tài liệu viện dẫn
Để đảm bảo tính chính xác và đồng bộ khi thực hiện phép thử, tiêu chuẩn yêu cầu áp dụng kết hợp với các tài liệu viện dẫn sau:
- Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là cực kỳ cần thiết cho việc áp dụng. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
- Tiêu chuẩn này thường được phối hợp chặt chẽ với TCVN 6415-1 (Phần 1: Lấy mẫu và nghiệm thu) nhằm đảm bảo quy trình lấy mẫu thử nghiệm đạt tính đại diện cao nhất cho lô hàng.
Điều 3: Nguyên lý thử nghiệm
Nguyên lý của phương pháp xác định độ cứng bề mặt theo thang Mohs được quy định cụ thể như sau:
- Phép thử được thực hiện bằng cách vạch trực tiếp lên bề mặt của mẫu thử gạch gốm bằng các khoáng vật có độ cứng đã biết, được sắp xếp theo thứ tự tăng dần của thang độ cứng Mohs.
- Độ cứng bề mặt của mẫu gạch được xác định bằng số hiệu của khoáng vật đứng ngay trước khoáng vật gây ra vết xước nhìn thấy được trên bề mặt mẫu thử.
- Nói cách khác, độ cứng Mohs của gạch là cấp độ cứng lớn nhất của khoáng vật chuẩn trong thang đo mà không gây ra bất kỳ vết xước vĩnh viễn nào trên bề mặt gạch dưới các điều kiện lực tác động tiêu chuẩn.
Điều 4: Thiết bị, dụng cụ và vật liệu thử nghiệm
Để đảm bảo tính chính xác, độ lặp lại và độ tin cậy của kết quả đo, các thiết bị và vật liệu thử nghiệm phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật sau:
- Bộ khoáng vật chuẩn của thang Mohs: Sử dụng các khoáng vật tự nhiên có độ tinh khiết cao, có các cạnh sắc nhọn để thực hiện phép vạch. Danh sách 10 khoáng vật chuẩn bao gồm:
- 1. Talc (độ cứng 1)
- 2. Thạch cao - Gypsum (độ cứng 2)
- 3. Canxit - Calcite (độ cứng 3)
- 4. Florit - Fluorite (độ cứng 4)
- 5. Apatit - Apatite (độ cứng 5)
- 6. Orthoclas - Orthoclase (độ cứng 6)
- 7. Thạch anh - Quartz (độ cứng 7)
- 8. Topaz (độ cứng 8)
- 9. Corundum (độ cứng 9)
- 10. Kim cương - Diamond (độ cứng 10)
- Thiết bị gá lắp và tay cầm: Dụng cụ chuyên dụng dùng để kẹp giữ chắc chắn các mảnh khoáng vật chuẩn, giúp người thử nghiệm dễ dàng thao tác và kiểm soát lực vạch một cách đồng đều, hạn chế sai số do yếu tố con người.
- Nguồn sáng và điều kiện quan sát: Hệ thống chiếu sáng nhân tạo tiêu chuẩn (thường sử dụng nguồn sáng khuếch tán với độ rọi thích hợp) giúp người thử nghiệm dễ dàng quan sát, phát hiện các vết xước siêu nhỏ trên bề mặt mẫu thử mà không bị ảnh hưởng bởi hiện tượng chói sáng hoặc bóng râm.
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 6415-18:2016
GẠCH GỐM ỐP, LÁT - PHƯƠNG PHÁP THỬ
PHẦN 18: XÁC ĐỊNH ĐỘ CỨNG BỀ MẶT THEO THANG MOHS
Ceramic floor and wall tiles - Test method - Part 18: Determination of scratch hardness of surface according to Mohs' scale
Lời nói đầu
TCVN 6415-18:2016 thay thế TCVN 6415-18:2005.
TCVN 6415-18:2016 tương đương EN 101:1991.
Bộ tiêu chuẩn TCVN 6415-1÷18:2016 Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử, bao gồm các phần sau:
- TCVN 6415-1:2016 (ISO 10545-1:2014) Phần 1: Lấy mẫu và nghiệm thu sản phẩm;
- TCVN 6415-2:2016 (ISO 10545-2:1995) Phần 2: Xác định kích thước và chất lượng bề mặt;
- TCVN 6415-3:2016 (ISO 10545-3:1995) Phần 3: Xác định độ hút nước, độ xốp biểu kiến, khối lượng riêng tương đối và khối lượng thể tích;
- TCVN 6415-4:2016 (ISO 10545-4:2014) Phần 4: Xác định độ bền uốn và lực uốn gãy;
- TCVN 6415-5:2016 (ISO 10545-5:1996) Phần 5: Xác định độ bền va đập bằng cách đo hệ số phản hồi;
- TCVN 6415-6:2016 (ISO 10545-6:2010) Phần 6: Xác định độ bền mài mòn sâu đối với gạch không phủ men;
- TCVN 6415-7:2016 (ISO 10545-7:1996) Phần 7: Xác định độ bền mài mòn bề mặt đối với gạch phủ men;
- TCVN 6415-8:2016 (ISO 10545-8:2014) Phần 8: Xác định hệ số giãn nở nhiệt dài;
- TCVN 6415-9:2016 (ISO 10545-9:2013) Phần 9: Xác định độ bền sốc nhiệt;
- TCVN 6415-10:2016 (ISO 10545-10:1995) Phần 10: Xác định hệ số giãn nở ẩm;
- TCVN 6415-11:2016 (ISO 10545-11:1994) Phần 11: Xác định độ bền rạn men đối với gạch men;
- TCVN 6415-12:2016 (ISO 10545-12:1995) Phần 12: Xác định độ bền băng giá;
- TCVN 6415-13:2016 (ISO 10545-13:1995) Phần 13: Xác định độ bền hóa học;
- TCVN 6415-14:2016 (ISO 10545-14:2015) Phần 14: Xác định độ bền chống bám bẩn;
- TCVN 6415-15:2016 (ISO 10545-15:1995) Phần 15: Xác định độ thôi chì và cadimi của gạch phủ men;
- TCVN 6415-16:2016 (ISO 10545-16:2010) Phần 16: Xác định sự khác biệt nhỏ về màu;
- TCVN 6415-17:2016 Phần 17: Xác định hệ số ma sát;
- TCVN 6415-18:2016 (EN 101:1991) Phần 18: Xác định độ cứng bề mặt theo thang Mohs.
TCVN 6415-18:2016 do Viện Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
GẠCH GỐM ỐP, LÁT - PHƯƠNG PHÁP THỬ - PHẦN 18: XÁC ĐỊNH ĐỘ CỨNG BỀ MẶT THEO THANG MOHS
Ceramic floor and wall tiles - Test method - Part 18: Determination of scratch hardness of surface according to Mohs' scale
1 Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ cứng vạch bề mặt theo thang Mohs cho các loại gạch gốm ốp, lát phủ men hoặc không phủ men.
2 Nguyên tắc
Việc xác định độ cứng vạch bề mặt theo thang Mohs được tiến hành bằng cách dùng tay vạch những khoáng chuẩn lên bề mặt của viên gạch.
3 Khoáng chuẩn
|
| Độ cứng thang Mohs |
| Talc (talc) | 1 |
| Thạch cao (gypsum) | 2 |
| Canxit (calcite) | 3 |
| Fluorit (fluorspar) | 4 |
| Apatit (apatite) | 5 |
| Trường thạch (felspar) | 6 |
| Thạch anh (quartz) | 7 |
| Topaz (topaz) | 8 |
| Corun (corundum) | 9 |
| Kim cương (diamond) | 10 |
4 Mẫu thử
Chuẩn bị ít nhất 3 viên gạch nguyên.
5 Cách tiến hành
Đặt mẫu thử lên bề mặt phẳng chắc chắn, mặt men hoặc mặt chính quay lên.
Dùng tay vạch cạnh sắc của khoáng chuẩn lên bề mặt mẫu thử với một lực vừa phải, đều đều. Lặp lại quá trình này 4 lần với những khoáng chuẩn khác nhau (sử dụng khoáng chuẩn có độ cứng từ thấp đến cao hoặc nếu biết độ cứng sơ bộ của mẫu thử thì có thể loại bớt phép thử đối với khoáng chuẩn có độ cứng thấp và thử ngay vào khoáng chuẩn có độ cứng gần với mẫu thử) cho đến khi phát hiện bề mặt mẫu có vết xước thì dừng lại kiểm tra bằng mắt thường hoặc sử dụng kính mắt đảm bảo thị lực.
Đối với từng viên gạch, ghi lại độ cứng cao nhất theo thang Mohs của khoáng chuẩn đã vạch được (mỗi viên không nhiều hơn 1 vết xước trên bề mặt).
Trường hợp bề mặt của viên gạch có độ cứng thay đổi thì lấy giá trị độ cứng thang Mohs thấp nhất.
6 Báo cáo thử nghiệm
Trong báo cáo thử nghiệm bao gồm ít nhất các thông tin sau:
a) viện dẫn tiêu chuẩn này;
b) mô tả các viên gạch;
c) độ cứng theo thang Mohs của từng viên gạch.
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7899-2:2008 (ISO 13007-2 : 2005) về Gạch gốm ốp lát - Vữa, keo chít mạch và dán gạch - Phần 2: Phương pháp thử vữa, keo dán gạch
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7899-1:2008 (ISO 13007-1 : 2004) về Gạch gốm ốp lát - Vữa, keo chít mạch và dán gạch - Phần 1: Thuật ngữ, định nghĩa và yêu cầu kỹ thuật đối với vữa, keo dán gạch
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7899-4:2008 (ISO 13007-4 : 2005) về Gạch gốm ốp lát - Vữa, keo chít mạch và dán gạch - Phần 4: Phương pháp thử vữa, keo chít mạch
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13480-6:2022 về Vật liệu làm phẳng sàn - Phương pháp thử - Phần 6: Xác định độ cứng bề mặt
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7899-2:2008 (ISO 13007-2 : 2005) về Gạch gốm ốp lát - Vữa, keo chít mạch và dán gạch - Phần 2: Phương pháp thử vữa, keo dán gạch
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7899-1:2008 (ISO 13007-1 : 2004) về Gạch gốm ốp lát - Vữa, keo chít mạch và dán gạch - Phần 1: Thuật ngữ, định nghĩa và yêu cầu kỹ thuật đối với vữa, keo dán gạch
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7899-4:2008 (ISO 13007-4 : 2005) về Gạch gốm ốp lát - Vữa, keo chít mạch và dán gạch - Phần 4: Phương pháp thử vữa, keo chít mạch
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6415-18:2005 (EN 00101:1991) về Gạch gốm ốp lát - Phương pháp thử - Phần 18: Xác định độ cứng bề mặt theo thang Mohs do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13480-6:2022 về Vật liệu làm phẳng sàn - Phương pháp thử - Phần 6: Xác định độ cứng bề mặt