Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7452-5:2004
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7452-5:2004 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 8274:1985) là một phần quan trọng trong hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật về Cửa sổ và cửa đi tại Việt Nam. Phần 5 của tiêu chuẩn này tập trung quy định phương pháp xác định lực đóng đối với các loại cửa đi. Đây là tài liệu kỹ thuật nền tảng giúp các nhà sản xuất, đơn vị kiểm định chất lượng và các bên liên quan đánh giá chính xác lực vận hành, độ an toàn và tính tiện dụng của hệ thống cửa trước khi đưa vào lưu thông và lắp đặt thực tế.
Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh (Điều 1)
Điều khoản đầu tiên của tiêu chuẩn xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của phương pháp thử nghiệm:
- Phương pháp này áp dụng cho tất cả các loại cửa đi (bao gồm cửa đi một cánh, nhiều cánh, cửa quay hoặc cửa trượt) được vận hành thủ công bằng tay.
- Tiêu chuẩn hướng tới việc đo lường lực tối thiểu cần thiết để đóng hoàn toàn cánh cửa vào khung, bao gồm cả lực cần thiết để vượt qua sức cản của gioăng cao su, chốt khóa hoặc các cơ cấu tự đóng đi kèm (nếu có).
- Tiêu chuẩn không áp dụng cho các loại cửa tự động hoặc cửa vận hành bằng động cơ điện, thủy lực mà không có sự can thiệp thủ công trực tiếp của con người trong chu kỳ đóng thông thường.
Tài liệu viện dẫn (Điều 2)
Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, người sử dụng cần tham chiếu đến các tài liệu và tiêu chuẩn liên quan khác:
- Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về thuật ngữ, định nghĩa liên quan đến cửa sổ và cửa đi để đảm bảo tính nhất quán trong việc giải thích các khái niệm kỹ thuật.
- Các phần khác thuộc bộ tiêu chuẩn TCVN 7452 (ISO 8274) nhằm phối hợp đồng bộ các phương pháp thử nghiệm cơ lý khác nhau trên cùng một mẫu thử nghiệm.
Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)
Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm kỹ thuật then chốt phục vụ trực tiếp cho quá trình đo lường và thử nghiệm:
- Lực đóng cửa: Là lực tác dụng cơ học lớn nhất hoặc liên tục cần thiết để đưa cánh cửa từ trạng thái mở sang trạng thái đóng hoàn toàn và gài chặt chốt khóa vào khuôn cửa.
- Trạng thái đóng hoàn toàn: Là trạng thái mà cánh cửa đã ăn khớp hoàn toàn với khung cửa, các cơ cấu khóa hoặc chốt giữ đã vào đúng vị trí thiết kế, đảm bảo độ kín khít theo yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm.
- Cơ cấu đóng: Bao gồm bản lề, tay co thủy lực, hoặc bất kỳ bộ phận cơ khí nào hỗ trợ hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến hành trình đóng của cửa.
Nguyên tắc thử nghiệm xác định lực đóng (Điều 4)
Nguyên tắc thử nghiệm được xây dựng dựa trên việc mô phỏng hành động đóng cửa thực tế của người sử dụng dưới các điều kiện phòng thí nghiệm được kiểm soát nghiêm ngặt:
- Mẫu thử (cửa đi hoàn thiện) phải được lắp đặt vào khung thử nghiệm chuyên dụng theo đúng chỉ dẫn lắp đặt của nhà sản xuất, đảm bảo độ thẳng đứng, không bị biến dạng ngoài ý muốn và các phụ kiện đi kèm hoạt động bình thường.
- Lực tác dụng được truyền qua một thiết bị đo lực (lực kế) chuyên dụng, tác dụng vuông góc với bề mặt cánh cửa tại vị trí tay nắm cửa hoặc vị trí được quy định cụ thể trong tài liệu kỹ thuật của sản phẩm.
- Quá trình đo được thực hiện bằng cách tăng dần lực hoặc đo lực động khi cánh cửa chuyển động từ một góc mở xác định (thường là góc mở nhỏ hoặc khoảng cách mở tối thiểu) cho đến khi chốt khóa gài hoàn toàn vào miệng khóa trên khung.
- Kết quả đo được ghi lại chính xác để làm cơ sở đánh giá, phân hạng chất lượng và tính năng vận hành của cửa theo các tiêu chuẩn phân cấp liên quan.
TIÊU CHUẨN VIỆT NAM
TCVN 7452-5 : 2004
CỬA SỔ VÀ CỬA ĐI - CỬA ĐI - PHẦN 5: XÁC ĐỊNH LỰC ĐÓNG
Windows and doors - Doorsets - Part 5: Determination of closing force
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định lực tác động cần thiết theo chiều ngang để đóng cửa. Lực này được sử dụng như một thông số để đánh giá định lượng tính năng hoạt động của cửa.
Tiêu chuẩn này áp dụng cho tất cả các loại cửa đi, được làm từ các loại vật liệu, có cánh cửa bản lề đứng, sử dụng trong điều kiện thao tác bình thường, theo thiết kế và lắp đặt của nhà sản xuất cho một tòa nhà hoàn chỉnh, phù hợp với các điều kiện thử quy định. Phép thử có thể được thực hiện trên cửa được lắp đặt trong một tòa nhà đã hoàn chỉnh hoặc trong phòng thí nghiệm.
Các tài liệu viện dẫn sau là rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm ban hành thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm ban hành thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi.
ISO 1804 Doors - Terminology (Cửa đi - Thuật ngữ).
3. Thuật ngữ, định nghĩa
Trong tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ nêu trong ISO 1804.
Xác định lực tác động cần thiết nhỏ nhất (lực đóng) theo chiều ngang, tác động lên tay nắm cửa, để cánh cửa đóng lại từ vị trí mở xác định. Cửa được coi như đã đóng khi chốt tự đóng được gài khớp vào tấm va đập.
Thiết bị thử được mô tả trong Hình 1 và bao gồm:
5.1. Khuôn thử điều chỉnh được, sao cho cửa có kích thước khác nhau đều có thể được lắp ráp tương tự với sự lắp đặt của chúng trong thực tế. Khuôn này phải đủ cứng, vững để đảm bảo bất kỳ một biến dạng nào của khung trong khi thử cũng chỉ ảnh hưởng không đáng kể đến kết quả thử.
5.2. Bộ quả cân, để tạo tải trọng với lượng tăng 1 N.
5.3. Ròng rọc có rãnh (đường Kính của rãnh từ 15 mm đến 20 mm), được lắp ngang bằng với tay nắm cửa.
5.4. Dây thừng, có đường kính lớn nhất là 6 mm.
6.1. Buộc dây thừng với tay nắm cửa, đặt qua rãnh ròng rọc và buộc đầu cuối với một quả cân. Quả cân sẽ treo tự do khi cửa đóng (xem Hình 1).
6.2. Mở cánh cửa ra một khoảng để quả cân bị kéo lên phía trên khoảng 200 mm so với vị trí ban đầu. Thả cánh cửa từ vị trí này (chỉ có lực của quả cân truyền đến cánh cửa và làm cửa đóng lại).
6.3. Thực hiện chu kỳ mở và đóng cửa năm lần.
6.4. Lặp lại qui trình với những quả cân khác nhau cho đến khi xác định được tải trọng nhỏ nhất để có thể đóng được cửa.
Ghi lại tải trọng nhỏ nhất cần thiết để đóng cửa biểu thị cho lực đóng cửa.
Báo cáo thử phải gồm ít nhất gồm các thông tin sau:
- Các chi tiết liên quan về vật liệu, kiểu, kích thước, hình dáng, phương pháp gia công và hoàn thiện cửa và khung cửa, và miêu tả phụ kiện đã sử dụng;
- Tải trọng nhỏ nhất cần thiết để đóng cửa (lực đóng).
Hình 1 - Mô tả thử nghiệm xác định lực đóng