Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8785-6:2011 về Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại – Phương pháp thử trong điều kiện tự nhiên – Phần 6: Xác định sự thay đổi độ bóng
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8785-6:2011 là một văn bản kỹ thuật quan trọng trong hệ thống tiêu chuẩn chất lượng ngành sơn và chất phủ tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định sự thay đổi độ bóng của màng sơn và lớp phủ bảo vệ vật liệu kim loại sau khi trải qua quá trình thử nghiệm phơi mẫu trong điều kiện khí hậu tự nhiên.
Thông tin chung về văn bản
- Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8785-6:2011 về Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại – Phương pháp thử trong điều kiện tự nhiên – Phần 6: Xác định sự thay đổi độ bóng.
- Ký hiệu: TCVN 8785-6:2011.
- Đối tượng áp dụng: Các loại sơn, lớp phủ bảo vệ bề mặt kim loại và các đơn vị thử nghiệm, sản xuất, kinh doanh liên quan.
- Mục đích: Đánh giá độ bền thời tiết của lớp phủ thông qua việc đo lường sự suy giảm hoặc biến đổi độ bóng bề mặt dưới tác động của các yếu tố môi trường tự nhiên.
Nội dung chi tiết các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)
Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên của TCVN 8785-6:2011 thiết lập các nguyên tắc cơ bản, phạm vi và phương pháp luận cho toàn bộ quá trình thử nghiệm:
- Điều 1: Phạm vi áp dụng - Điều khoản này xác định rõ tiêu chuẩn được dùng để đánh giá sự thay đổi độ bóng của các màng sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại khi tiếp xúc trực tiếp với các yếu tố thời tiết tự nhiên. Phương pháp này áp dụng cho các tấm mẫu thử được chuẩn bị và phơi ngoài trời theo các quy trình tiêu chuẩn hiện hành.
- Điều 2: Tài liệu viện dẫn - Quy định các tiêu chuẩn liên quan bắt buộc phải áp dụng song song để đảm bảo tính chính xác của phép thử. Các tài liệu viện dẫn thường bao gồm các tiêu chuẩn về chuẩn bị bề mặt kim loại, phương pháp phơi mẫu tự nhiên và tiêu chuẩn kỹ thuật đối với thiết bị đo độ bóng quang học ở các góc hình học xác định (như góc 20 độ, 60 độ hoặc 85 độ).
- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa - Định nghĩa các khái niệm chuyên ngành cốt lõi được sử dụng trong tiêu chuẩn. Trong đó làm rõ khái niệm về độ bóng bề mặt, sự thay đổi độ bóng (sự mất bóng), độ bóng ban đầu trước khi phơi mẫu và độ bóng còn lại sau các khoảng thời gian thử nghiệm xác định.
- Điều 4: Nguyên tắc thử nghiệm - Thiết lập nguyên lý đo lường của phương pháp. Độ bóng của lớp phủ trên tấm mẫu thử được đo bằng thiết bị đo độ bóng quang học trước khi tiến hành phơi mẫu. Sau các khoảng thời gian phơi mẫu xác định trong điều kiện tự nhiên, mẫu được làm sạch (nếu cần) và tiến hành đo lại độ bóng tại cùng các vị trí. Sự thay đổi độ bóng được xác định bằng cách so sánh trực tiếp giá trị đo được trước và sau khi phơi mẫu, biểu thị bằng đơn vị độ bóng hoặc tỷ lệ phần trăm giữ lại độ bóng.
Ý nghĩa thực tiễn của tiêu chuẩn
Độ bóng là một trong những chỉ tiêu ngoại quan quan trọng nhất phản ánh mức độ lão hóa và hủy hoại bề mặt của lớp phủ bảo vệ dưới tác động của tia cực tím (UV), nhiệt độ và độ ẩm. Việc áp dụng nghiêm ngặt TCVN 8785-6:2011 giúp các nhà sản xuất kiểm soát chất lượng sản phẩm, hỗ trợ các kỹ sư lựa chọn hệ sơn tối ưu cho các công trình kim loại ngoài trời, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học tin cậy cho việc nghiệm thu và đánh giá tuổi thọ công trình.
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 8785-6:2011
SƠN VÀ LỚP PHỦ BẢO VỆ KIM LOẠI – PHƯƠNG PHÁP THỬ TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – PHẦN 6: XÁC ĐỊNH SỰ THAY ĐỔI ĐỘ BÓNG
Paint and coating for metal protection – Method of tests – Exposed to weathering conditions – Part 6: Degree of chage in gloss
Lời nói đầu
TCVN 8785-6:2011 được chuyển đổi từ 22TCN 300-02 theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 7 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2008 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
TCVN 8785-6:2011 do Viện khoa học và Công nghệ Giao thông Vận tải biên soạn, Bộ Giao thông Vận tải đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Bộ tiêu chuẩn TCVN 8785, Sơn và lớp phủ - Phương pháp thử trong điều kiện tự nhiên, gồm 14 phần:
TCVN 8785-1:2011, Phần 1: Hướng dẫn đánh giá hệ sơn và lớp phủ trong điều kiện tự nhiên
TCVN 8785-2:2011, Phần 2: Đánh giá tổng thể bằng phương pháp trực quan.
TCVN 8785-3:2011, Phần 3: Xác định độ mất màu.
TCVN 8785-4:2011, Phần 4: Xác định độ tích bụi.
TCVN 8785-5:2011, Phần 5: Xác định độ tích bụi (sau khi rửa nước).
TCVN 8785-6:2011, Phần 6: Xác định độ thay đổi độ bóng.
TCVN 8785-7:2011, Phần 7: Xác định độ mài mòn.
TCVN 8785-8:2011, Phần 8: Xác định độ rạn nứt.
TCVN 8785-9:2011, Phần 9: Xác định độ đứt gãy.
TCVN 8785-10:2011, Phần 10: Xác định độ phồng rộp.
TCVN 8785-11:2011, Phần 11: Xác định độ tạo vảy và bong tróc.
TCVN 8785-12:2011, Phần 12: Xác định độ phấn hóa.
TCVN 8785-13:2011, Phần 13: Xác định độ thay đổi màu.
TCVN 8785-14:2011, Phần 14: Xác định mức độ phát triển của nấm và tảo.
SƠN VÀ LỚP PHỦ BẢO VỆ KIM LOẠI – PHƯƠNG PHÁP THỬ TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – PHẦN 6: XÁC ĐỊNH SỰ THAY ĐỔI ĐỘ BÓNG
Paint and coating for metal protection – Method of tests – Exposed to weathering conditions – Part 6: Degree of chage in gloss
1 Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này đưa ra hai phương pháp đánh giá sự thay đổi độ bóng của mẫu sơn sau khi thử nghiệm phơi mẫu tự nhiên, một phương pháp xác định bằng mắt và một phương pháp xác định bằng dụng cụ đo.
2 Tài liệu viện dẫn
Các tài liệu viện dẫn sau đây là cần thiết để áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 8785-1:2011, Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại – Phương pháp thử trong Điều kiện tự nhiên – Phần 1: Hướng dẫn đánh giá hệ sơn và lớp phủ trong điều kiện tự nhiên.
TCVN 2101:2008 (ISO 2813:1994/Cor.1.1997), Sơn và vecni – Xác định độ bóng phản quang của màng sơn không chứa kim loại ở góc 200, 600 và 850.
3 Nguyên tắc
Tấm mẫu được rửa nhẹ và làm khô, đem đánh giá:
a) Đánh giá bằng mắt: Đặt tấm mẫu thử nghiệm cạnh màng sơn đối chứng với điều kiện chiếu sáng quy định, quan sát sự thay đổi độ bóng và đánh giá ứng với các bậc đã phân chia.
b) Đánh giá bằng máy: Sử dụng máy đo độ bóng sẽ ghi được giá trị độ bóng của màng sơn thử nghiệm.
4 Thiết bị, dụng cụ và vật liệu
4.1 Chổi sợi bông
CHÚ THÍCH 1: Nếu như tấm mẫu cần đánh giá đã được sử dụng cho thử nghiệm khác thì có thể không cần đến chổi sợi bông và nước rửa bởi vì phần mẫu có thể đã được rửa.
4.2 Nước sạch rửa tấm mẫu.
4.3 Màng sơn đối chứng
Được chế tạo từ cùng một loại sơn thử nghiệm, ở cùng một thời điểm với màng sơn thử nghiệm, sử dụng cùng một quy định gia công mẫu trên cùng một loại chất nền, nhưng mẫu màng sơn đối chứng không được phơi trong điều kiện khí quyển như màng sơn thử nghiệm. Có thể màng đối chứng chỉ là một phần của tấm mẫu thử nghiệm được che phủ bảo vệ trong suốt quá trình phơi mẫu.
4.4 Dụng cụ đo độ bóng
Được quy định theo tiêu chuẩn TCVN 2101:2008, cho giá trị về mức độ bóng của màng sơn.
5 Môi trường quan sát
Việc kiểm tra màng sơn tốt nhất là được thực hiện trong phòng thí nghiệm, tránh các tia sáng mặt trời chiếu trực tiếp, có cường độ chiếu sáng tối thiểu là 500 lx.
6 Cách tiến hành
6.1 Chuẩn bị mẫu: Mẫu được chuẩn bị theo tiêu chuẩn TCVN 8785-1:2011
6.2 Tấm mẫu thử nghiệm có thể được đánh giá theo một trong hai phương pháp sau:
6.2.1 Phương pháp đánh giá bằng mắt
a) Nếu tấm mẫu thử nghiệm chưa được rửa, dùng chổi sợi bông lau nhẹ dưới dòng nước chảy một phần diện tích màng sơn (không vượt quá 50% toàn bộ diện tích tấm mẫu) để loại bỏ bụi và phấn bám nhẹ sau đó để khô tự nhiên.
CHÚ THÍCH 2: Cần phải lưu giữ thường xuyên dấu hiệu để nhận biết phần vật mẫu đã được rửa. Điều này đặc biệt quan trọng trong trường hợp mẫu được tiếp tục phơi. Nếu như cần đánh giá lại chỉ tiêu này nhờ phương pháp trên thì chỉ rửa mẫu trên phần đá đánh dấu.
b) Đặt màng sơn đã được rửa ngay bên cạnh màng sơn đối chứng trên cùng một mặt phẳng nằm ngang trong môi trường quan sát, bảo đảm rằng vị trí của nguồn sáng và người quan sát gần đúng với mô tả tại Hình 1.

Hình 1 – Sơ đồ bố trí hình dọc cách đánh giá bằng mắt độ bong màng sơn
c) So sánh độ bóng của phần màng sơn được rửa với màng sơn đối chứng và đánh giá độ suy giảm độ bóng ứng với thang chia đưa ra ở bảng 1.
d) Nếu cần, gắn tấm mẫu trở lại giá phơi mẫu cho các thử nghiệm tiếp theo.
Đánh giá bằng mắt độ suy giảm độ bóng của tấm mẫu thử nghiệm.
Bảng 1 – Đánh giá bằng mắt độ suy giảm độ bóng của tấm mẫu thử nghiệm
| Bậc | Mức độ thay đổi độ bóng |
| 0 | Không thay đổi (không nhận thấy sự thay đổi) |
| 1 | Rất nhẹ (mới bắt đầu nhận thấy sự thay đổi) |
| 2 | Nhẹ (cảm nhận được sự thay đổi) |
| 3 | Trung bình (nhận thấy khá rõ) |
| 4 | Đáng kể (thay đổi được khẳng định) |
| 5 | Nặng (thay đổi hoàn toàn) |
6.2.2 Phương pháp đo bằng máy
a) Sử dụng quy trình đo độ bóng như quy định theo TCVN 2101:2008 đo và ghi lại giá trị độ bóng của tấm mẫu thử trước khi gắn và giá phơi tại thời điểm bắt đầu của mỗi chu kỳ thử nghiệm.
b) Nếu tấm mẫu thử nghiệm chưa được rửa, dùng chổi sợi bông lau nhẹ dưới dòng nước chảy một phần diện tích màng sơn (không vượt quá 50% toàn bộ diện tích tấm mẫu) để loại bỏ bụi và phấn bám nhẹ sau đó để khô tự nhiên.
c) Sử dụng quy trình đo độ bóng: Lấy tối thiểu 3 giá trị đánh giá độ bóng của phần tấm mẫu đã được rửa.
d) Ghi lại giá trị thay đổi độ bóng đo được.
e) Nếu cần, gá tấm mẫu trở lại giá, tiếp tục phơi mẫu cho các thử nghiệm tiếp theo.
7 Báo cáo thử nghiệm
a) Tên của cơ quan hoặc cá nhân chịu trách nhiệm thử nghiệm.
b) Biên bản và ngày lập biên bản.
c) Vị trí và loại trạm phơi mẫu.
d) Dạng lớp phủ và phương pháp gia công mẫu, chi tiết về nền và phương pháp chuẩn bị.
e) Ngày bắt đầu phơi mẫu và ngày đánh giá.
f) Hướng đặt của các tấm mẫu trong quá trình phơi.
g) Ghi lại các sự cố và các điều kiện có tác động đến kết quả phơi mẫu.
h) Phương pháp sử dụng đánh giá bằng mắt hay bằng máy
i) Kết quả đánh giá
j) Thước đo độ bóng.
MỤC LỤC
1 Phạm vi áp dụng
2 Tài liệu viện dẫn
3 Nguyên tắc
4 Thiết bị, dụng cụ và vật liệu
5 Môi trường quan sát
6 Cách tiến hành
7 Báo cáo thử nghiệm
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8785-5:2011 về Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại – Phương pháp thử trong điều kiện tự nhiên – Phần 5: Xác định độ bám bụi (sau khi rửa nước)
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8785-2:2011 về Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại – Phương pháp thử trong điều kiện tự nhiên – Phần 2: Đánh giá tổng thể bằng phương pháp trực quan
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8785-1:2011 về Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại – Phương pháp thử trong điều kiện tự nhiên – Phần 1: Hướng dẫn đánh giá hệ sơn và lớp phủ trong bảo vệ kim loại
- 1 Tiêu chuẩn ngành 22TCN 301:2002 về phương pháp thử mù muối - sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại do Bộ Giao thông vận tải ban hành
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9276:2012 về Sơn phủ bảo vệ kết cấu thép – Hướng dẫn kiểm tra, giám sát chất lượng quá trình thi công
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8792:2011 về Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại - Phương pháp thử mù muối
- 1 Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 2006
- 2 Nghị định 127/2007/NĐ-CP Hướng dẫn Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật
- 3 Quyết định 3473/QĐ-BKHCN năm 2011 công bố Tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 4 Tiêu chuẩn ngành 22TCN 301:2002 về phương pháp thử mù muối - sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại do Bộ Giao thông vận tải ban hành
- 5 Tiêu chuẩn ngành 22 TCN 300:2002 về sơn phủ bảo vệ kim loại - Phương pháp thử trong điều kiện tự nhiên
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9276:2012 về Sơn phủ bảo vệ kết cấu thép – Hướng dẫn kiểm tra, giám sát chất lượng quá trình thi công
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8785-5:2011 về Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại – Phương pháp thử trong điều kiện tự nhiên – Phần 5: Xác định độ bám bụi (sau khi rửa nước)
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8785-2:2011 về Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại – Phương pháp thử trong điều kiện tự nhiên – Phần 2: Đánh giá tổng thể bằng phương pháp trực quan
- 9 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8785-1:2011 về Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại – Phương pháp thử trong điều kiện tự nhiên – Phần 1: Hướng dẫn đánh giá hệ sơn và lớp phủ trong bảo vệ kim loại
- 10 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8792:2011 về Sơn và lớp phủ bảo vệ kim loại - Phương pháp thử mù muối