Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1056:1986 là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quy định về phương pháp chuẩn bị các dung dịch dùng cho phân tích trắc quang và phân tích đục khuếch tán. Đây là những phương pháp phân tích hóa lý quan trọng, đòi hỏi độ chính xác cực kỳ cao trong việc chuẩn bị mẫu và dung dịch thuốc thử.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn:

1. Phạm vi áp dụng và mục đích của tiêu chuẩn

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp chuẩn bị các dung dịch thuốc thử, dung dịch tiêu chuẩn, dung dịch đệm và các hỗn hợp phản ứng phục vụ trực tiếp cho quá trình phân tích trắc quang (đo quang phổ hấp thụ phân tử) và phân tích đục khuếch tán (đo độ đục).
• Đối tượng áp dụng bao gồm các phòng thí nghiệm hóa học phân tích, các cơ sở nghiên cứu khoa học, các cơ quan kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm và các nhà máy sản xuất có sử dụng phương pháp phân tích quang học.

2. Yêu cầu chung về nguyên liệu và hóa chất (Điều 1)

• Độ tinh khiết của hóa chất: Tất cả các hóa chất, thuốc thử được sử dụng để pha chế dung dịch phải đạt cấp độ tinh khiết phân tích (TKPT) hoặc tinh khiết hóa học (TKHH). Trong trường hợp yêu cầu độ nhạy cao hơn, phải sử dụng hóa chất siêu tinh khiết.
• Nước dùng trong pha chế: Nước dùng để hòa tan và định mức phải là nước cất hai lần hoặc nước khử khoáng có độ dẫn điện cực thấp, hoàn toàn không chứa các ion tạp chất hoặc các chất hữu cơ có khả năng hấp thụ ánh sáng trong vùng tử ngoại và khả kiến (UV-Vis).

3. Quy định về dụng cụ đo lường và thiết bị pha chế (Điều 2)

• Dụng cụ thủy tinh: Chỉ được sử dụng các dụng cụ đo thể tích đạt tiêu chuẩn đo lường quốc gia (như bình định mức, pipet, buret cấp chính xác A). Dụng cụ thủy tinh phải được làm sạch bằng dung dịch rửa chuyên dụng, tráng kỹ bằng nước cất và làm khô trước khi sử dụng.
• Hiệu chuẩn thiết bị: Các thiết bị cân phân tích (độ chính xác tối thiểu 0,1 mg) và máy đo pH dùng trong quá trình chuẩn bị dung dịch đệm phải được hiệu chuẩn định kỳ để đảm bảo sai số nằm trong giới hạn cho phép.

4. Quy trình chuẩn bị và pha chế dung dịch (Điều 3)

• Kỹ thuật cân và hòa tan: Việc cân hóa chất rắn phải được thực hiện nhanh chóng để tránh hút ẩm. Quá trình hòa tan phải được thực hiện trong cốc mỏ trước khi chuyển định lượng vào bình định mức.
• Kiểm soát nhiệt độ: Quá trình định mức dung dịch phải được thực hiện ở nhiệt độ tiêu chuẩn (thường là 20 độ C). Nếu dung dịch tỏa nhiệt hoặc thu nhiệt mạnh khi hòa tan, phải đưa dung dịch về nhiệt độ phòng trước khi tiến hành định mức đến vạch.
• Chuẩn bị dung dịch tiêu chuẩn: Các dung dịch tiêu chuẩn (dung dịch gốc) dùng để dựng đường chuẩn phải được pha chế từ các chất chuẩn gốc có độ tinh khiết cao đã được sấy khô đến khối lượng không đổi.

5. Bảo quản và ghi nhãn dung dịch (Điều 4)

• Yêu cầu về bình chứa: Các dung dịch sau khi pha chế phải được bảo quản trong các chai lọ bằng thủy tinh trung tính hoặc nhựa polyethylene chất lượng cao, có nắp đậy kín để tránh bay hơi hoặc hấp thụ khí cacbonic từ không khí.
• Bảo quản dung dịch nhạy sáng: Đối với các dung dịch dễ bị phân hủy bởi ánh sáng (như bạc nitrat, kali pemanganat), bắt buộc phải đựng trong chai thủy tinh màu sẫm (màu nâu) và bảo quản trong tủ tối.
• Thông tin nhãn mác: Trên mỗi chai đựng dung dịch phải dán nhãn ghi rõ: Tên dung dịch, nồng độ chính xác, ngày pha chế, hạn sử dụng và tên người pha chế. Không sử dụng các dung dịch đã quá hạn hoặc có dấu hiệu vẩn đục, kết tủa, thay đổi màu sắc.