Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2150:1977

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2150:1977 quy định các yêu cầu kỹ thuật chung đối với thùng chứa (bể chứa) chất lỏng làm việc được sử dụng trong các hệ thống truyền động thủy lực và hệ thống bôi trơn của các loại máy móc, thiết bị công nghiệp. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo tính đồng bộ, an toàn và hiệu quả vận hành của hệ thống thủy lực và bôi trơn trong suốt quá trình hoạt động.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều 1 của tiêu chuẩn xác định rõ phạm vi và đối tượng áp dụng cụ thể như sau:

• Tiêu chuẩn này áp dụng bắt buộc đối với các loại thùng chứa chất lỏng làm việc (dầu thủy lực, dầu bôi trơn) được thiết kế, chế tạo mới hoặc cải tạo trong các hệ thống thủy lực và hệ thống bôi trơn trung tâm.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các thùng chứa chuyên dụng trên các phương tiện giao thông vận tải đặc biệt hoặc các thiết bị hoạt động trong môi trường cực kỳ đặc thù trừ khi có quy định riêng biệt phối hợp.

Yêu cầu chung về thiết kế và thể tích (Điều 2)

Điều 2 tập trung vào các thông số cơ bản và chức năng cốt lõi mà một thùng chứa thủy lực hoặc bôi trơn phải đáp ứng:

• Chức năng cơ bản: Thùng chứa phải được thiết kế để đảm bảo chứa đủ lượng chất lỏng cần thiết cho toàn bộ chu trình hoạt động của hệ thống, đồng thời thực hiện tốt các chức năng phụ trợ như lắng đọng tạp chất cơ học, tách bọt khí ra khỏi chất lỏng và tỏa nhiệt phát sinh trong quá trình làm việc ra môi trường xung quanh.
• Thể tích danh nghĩa: Thể tích của thùng chứa phải được lựa chọn theo dãy số tiêu chuẩn quy định. Việc xác định thể tích phải tính đến lưu lượng của bơm, hệ số tuần hoàn của chất lỏng và khả năng giãn nở nhiệt của dầu trong quá trình vận hành liên tục.

Yêu cầu về kết cấu và bố trí thiết bị phụ trợ (Điều 3)

Điều 3 quy định chi tiết về mặt kết cấu cơ khí nhằm đảm bảo tính tiện dụng, dễ bảo dưỡng và vận hành an toàn:

• Khả năng vệ sinh và bảo dưỡng: Kết cấu của thùng chứa phải cho phép dễ dàng tiếp cận bên trong để làm sạch, tẩy rửa cặn bẩn tích tụ. Thùng chứa phải có cửa vệ sinh (nắp hông hoặc nắp trên) với kích thước đủ lớn để thao tác thuận tiện.
• Bố trí đường ống: Đường ống hút và đường ống hồi của hệ thống phải được bố trí cách xa nhau tối đa hoặc được ngăn cách bởi các tấm chắn (vách ngăn) bên trong thùng nhằm tránh hiện tượng dầu hồi nóng trực tiếp bị hút ngược trở lại bơm mà chưa kịp tỏa nhiệt và tách khí.
• Khoảng cách an toàn: Miệng ống hút phải được đặt cách đáy thùng một khoảng cách tối thiểu quy định để tránh hút phải cặn lắng ở đáy, đồng thời phải luôn ngập dưới mức chất lỏng thấp nhất để tránh hút không khí vào hệ thống.
• Thiết bị kiểm soát: Thùng chứa bắt buộc phải trang bị dụng cụ chỉ thị mức chất lỏng (thước đo dầu trực quan) đặt ở vị trí dễ quan sát; nắp đổ dầu phải tích hợp lưới lọc thô; và đáy thùng phải có độ dốc hướng về phía van hoặc nút xả đáy để thuận tiện cho việc thay dầu và xả cặn.

Yêu cầu về độ kín và xử lý bề mặt (Điều 4)

Điều 4 đưa ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chất lượng chế tạo và bảo vệ bề mặt:

• Độ kín khít tuyệt đối: Thùng chứa sau khi chế tạo xong phải được kiểm tra độ kín (bằng phương pháp thử áp suất hoặc thử thấm dầu) để đảm bảo hoàn toàn không rò rỉ chất lỏng làm việc ra môi trường bên ngoài.
• Xử lý bề mặt bên trong: Bề mặt bên trong của thùng chứa phải được làm sạch triệt để (tẩy xỉ hàn, rỉ sét, bụi bẩn). Sau đó, phải được sơn phủ bằng các loại sơn hoặc chất phủ chuyên dụng có khả năng chống ăn mòn, không bị hòa tan hoặc bong tróc dưới tác động hóa học của dầu thủy lực và chất lỏng làm việc ở nhiệt độ vận hành cao.
• Bảo vệ bề mặt bên ngoài: Bề mặt bên ngoài phải được sơn bảo vệ chống ăn mòn khí quyển, phù hợp với điều kiện môi trường nơi lắp đặt thiết bị.