GIỚI THIỆU CHUNG VỀ VĂN BẢN HỢP NHẤT 61/VBHN-BTC

Văn bản hợp nhất 61/VBHN-BTC năm 2019 do Bộ Tài chính ban hành là văn bản hợp nhất từ hai Thông tư quan trọng: Thông tư số 257/2016/TT-BTC và Thông tư số 111/2017/TT-BTC. Văn bản này quy định chi tiết về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng các loại phí công chứng, phí chứng thực, phí thẩm định tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề công chứng, phí thẩm định điều kiện hoạt động của Văn phòng công chứng, cùng lệ phí cấp thẻ công chứng viên tại Việt Nam.

1. PHẠM VI ĐIỀU CHỈNH VÀ ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG (ĐIỀU 1 & ĐIỀU 2)

Văn bản xác định rõ ràng ranh giới pháp lý và các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của các quy định về phí và lệ phí trong lĩnh vực công chứng, chứng thực:

• Phạm vi điều chỉnh: Quy định toàn diện về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng đối với: Phí công chứng (hợp đồng, giao dịch, bản dịch, lưu giữ di chúc, cấp bản sao); Phí chứng thực (bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký); Phí thẩm định tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề công chứng; Phí thẩm định điều kiện hoạt động Văn phòng công chứng; Lệ phí cấp thẻ công chứng viên.
• Người nộp phí, lệ phí:
  • Tổ chức, cá nhân yêu cầu công chứng các loại hợp đồng, giao dịch, bản dịch, lưu giữ di chúc hoặc cấp bản sao văn bản công chứng.
  • Tổ chức, cá nhân yêu cầu chứng thực bản sao từ bản chính hoặc chứng thực chữ ký trong các giấy tờ, văn bản.
  • Cá nhân nộp hồ sơ tham dự kiểm tra kết quả tập sự hành nghề công chứng để bổ nhiệm hoặc đề nghị bổ nhiệm lại công chứng viên.
  • Tổ chức nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy đăng ký hoạt động của Văn phòng công chứng.
  • Cá nhân được cấp mới hoặc cấp lại thẻ công chứng viên.

2. CƠ QUAN, TỔ CHỨC CÓ THẨM QUYỀN THU PHÍ, LỆ PHÍ (ĐIỀU 3)

Thẩm quyền thu các khoản phí và lệ phí được phân cấp cụ thể cho từng cơ quan, tổ chức quản lý và hành nghề:

• Phòng Công chứng và Văn phòng công chứng: Có thẩm quyền thu phí công chứng và phí chứng thực phát sinh trong quá trình hoạt động.
• Cục Bổ trợ tư pháp (thuộc Bộ Tư pháp): Có thẩm quyền thu phí thẩm định tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề công chứng đối với các trường hợp bổ nhiệm, bổ nhiệm lại công chứng viên.
• Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Có thẩm quyền thu phí thẩm định điều kiện hoạt động của Văn phòng công chứng và lệ phí cấp thẻ công chứng viên.

3. BIỂU MỨC THU PHÍ VÀ LỆ PHÍ CHI TIẾT (ĐIỀU 4)

Mức thu phí công chứng được áp dụng thống nhất giữa Phòng Công chứng (đơn vị sự nghiệp công lập) và Văn phòng công chứng (tổ chức xã hội - nghề nghiệp). Đối với Văn phòng công chứng, mức phí quy định dưới đây đã bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT) theo quy định pháp luật.

Mức thu phí công chứng hợp đồng, giao dịch theo giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng:

• Giá trị dưới 50 triệu đồng: Mức thu là 50.000 đồng/trường hợp.
• Giá trị từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng: Mức thu là 100.000 đồng/trường hợp.
• Giá trị từ trên 100 triệu đồng đến 01 tỷ đồng: Mức thu bằng 0,1% giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch.
• Giá trị từ trên 01 tỷ đồng đến 03 tỷ đồng: Mức thu là 01 triệu đồng + 0,06% của phần giá trị vượt quá 01 tỷ đồng.
• Giá trị từ trên 03 tỷ đồng đến 05 tỷ đồng: Mức thu là 2,2 triệu đồng + 0,05% của phần giá trị vượt quá 03 tỷ đồng.
• Giá trị từ trên 05 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng: Mức thu là 3,2 triệu đồng + 0,04% của phần giá trị vượt quá 05 tỷ đồng.
• Giá trị từ trên 10 tỷ đồng đến 100 tỷ đồng: Mức thu là 5,2 triệu đồng + 0,03% của phần giá trị vượt quá 10 tỷ đồng.
• Giá trị trên 100 tỷ đồng: Mức thu là 32,2 triệu đồng + 0,02% của phần giá trị vượt quá 100 tỷ đồng (khống chế mức thu tối đa là 70 triệu đồng/trường hợp).

Mức thu phí công chứng hợp đồng thuê quyền sử dụng đất, thuê nhà, thuê tài sản (tính trên tổng số tiền thuê):

• Giá trị dưới 50 triệu đồng: Mức thu là 40.000 đồng/trường hợp.
• Giá trị từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng: Mức thu là 80.000 đồng/trường hợp.
• Giá trị từ trên 100 triệu đồng đến 01 tỷ đồng: Mức thu bằng 0,08% tổng số tiền thuê.
• Giá trị từ trên 01 tỷ đồng đến 03 tỷ đồng: Mức thu là 800.000 đồng + 0,06% của phần giá trị vượt quá 01 tỷ đồng.
• Giá trị từ trên 03 tỷ đồng đến 05 tỷ đồng: Mức thu là 02 triệu đồng + 0,05% của phần giá trị vượt quá 03 tỷ đồng.
• Giá trị từ trên 05 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng: Mức thu là 03 triệu đồng + 0,04% của phần giá trị vượt quá 05 tỷ đồng.
• Giá trị trên 10 tỷ đồng: Mức thu là 05 triệu đồng + 0,03% của phần giá trị vượt quá 10 tỷ đồng (khống chế mức thu tối đa là 8 triệu đồng/trường hợp).

Mức thu phí công chứng hợp đồng mua bán tài sản đấu giá (tính trên giá trị tài sản):

• Giá trị tài sản dưới 5 tỷ đồng: Mức thu là 90.000 đồng/trường hợp.
• Giá trị tài sản từ 5 tỷ đồng đến dưới 20 tỷ đồng: Mức thu là 270.000 đồng/trường hợp.
• Giá trị tài sản từ 20 tỷ đồng trở lên: Mức thu là 450.000 đồng/trường hợp.

Lưu ý về xác định giá trị tài sản: Đối với đất đai, tài sản có giá do Nhà nước quy định, nếu các bên thỏa thuận giá thấp hơn giá Nhà nước quy định tại thời điểm công chứng, giá trị tính phí công chứng sẽ được tính bằng: Diện tích đất/Số lượng tài sản nhân với giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định.

Mức phí công chứng hợp đồng, giao dịch không theo giá trị tài sản:

• Công chứng hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp: 40.000 đồng.
• Công chứng hợp đồng bảo lãnh: 100.000 đồng.
• Công chứng hợp đồng ủy quyền: 50.000 đồng; Giấy ủy quyền: 20.000 đồng.
• Công chứng việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng, giao dịch: 40.000 đồng (nếu tăng giá trị tài sản thì tính thêm phí theo tỷ lệ phần tăng tương ứng).
• Công chứng việc hủy bỏ hợp đồng, giao dịch: 25.000 đồng.
• Công chứng di chúc: 50.000 đồng; Nhận lưu giữ di chúc: 100.000 đồng/trường hợp.
• Công chứng văn bản từ từ chối nhận di sản: 20.000 đồng.

Phí dịch thuật, sao chụp và chứng thực:

• Cấp bản sao văn bản công chứng: 05.000 đồng/trang đối với 2 trang đầu; từ trang thứ 3 trở lên thu 03.000 đồng/trang (tối đa không quá 100.000 đồng/bản).
• Công chứng bản dịch: 10.000 đồng/trang đối với bản dịch thứ nhất. Từ bản thứ 2 trở lên: thu 05.000 đồng/trang cho trang 1 và trang 2; từ trang thứ 3 trở lên thu 03.000 đồng/trang (tối đa không quá 200.000 đồng/bản).
• Chứng thực bản sao từ bản chính: 02.000 đồng/trang cho trang 1 và trang 2; từ trang thứ 3 trở lên thu 01.000 đồng/trang (tối đa không quá 200.000 đồng/bản).
• Chứng thực chữ ký: 10.000 đồng/trường hợp (tính trên một hoặc nhiều chữ ký trong cùng một văn bản).

Phí thẩm định và lệ phí cấp thẻ chuyên ngành:

• Lệ phí cấp mới hoặc cấp lại Thẻ công chứng viên: 100.000 đồng/hồ sơ.
• Phí thẩm định tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề để tham dự kiểm tra tập sự bổ nhiệm công chứng viên: 3,5 triệu đồng/hồ sơ.
• Phí thẩm định tiêu chuẩn, điều kiện đề nghị bổ nhiệm lại công chứng viên: 500.000 đồng/hồ sơ.
• Phí thẩm định cấp mới Giấy đăng ký hoạt động Văn phòng công chứng: 01 triệu đồng/hồ sơ.
• Phí thẩm định cấp lại Giấy đăng ký hoạt động Văn phòng công chứng: 500.000 đồng/hồ sơ.

4. CHẾ ĐỘ KÊ KHAI, NỘP, QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG PHÍ, LỆ PHÍ (ĐIỀU 5 & ĐIỀU 6)

Văn bản quy định chặt chẽ quy trình tài chính nhằm đảm bảo tính minh bạch và phân định rõ ràng giữa đơn vị công lập và tư nhân:

• Kê khai và nộp phí: Chậm nhất là ngày 05 hàng tháng, các tổ chức thu phí công lập (Cục Bổ trợ tư pháp, Sở Tư pháp, Phòng Công chứng) phải gửi toàn bộ số tiền phí đã thu của tháng trước vào tài khoản phí chờ nộp ngân sách mở tại Kho bạc Nhà nước. Việc kê khai, nộp tiền vào ngân sách nhà nước được thực hiện theo quy định của Luật Quản lý thuế.
• Quản lý và sử dụng phí tại các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập:
  • Trường hợp cơ quan nhà nước không được khoán chi phí hoạt động: Nộp 100% số tiền phí thu được vào ngân sách nhà nước. Chi phí hoạt động do ngân sách nhà nước cấp theo dự toán.
  • Trường hợp được khoán chi phí hoạt động:
    • Cục Bổ trợ tư pháp và Sở Tư pháp: Được để lại 90% số tiền phí thu được để trang trải chi phí hoạt động thẩm định và thu phí; nộp 10% còn lại vào ngân sách nhà nước.
    • Phòng Công chứng tự chủ tài chính hoàn toàn (chi thường xuyên và chi đầu tư): Được trích giữ lại 75% số tiền phí thu được; nộp 25% vào ngân sách nhà nước.
    • Phòng Công chứng tự chủ một phần chi thường xuyên: Được trích giữ lại 60% số tiền phí thu được; nộp 40% vào ngân sách nhà nước.
    • Phòng Công chứng do Nhà nước bảo đảm hoàn toàn chi thường xuyên: Được trích giữ lại 50% số tiền phí thu được; nộp 50% vào ngân sách nhà nước.
• Quản lý và sử dụng phí tại Văn phòng công chứng (tư nhân): Toàn bộ số tiền phí thu được là doanh thu của Văn phòng công chứng. Văn phòng công chứng được giữ lại 100% số tiền thu được để tự trang trải chi phí hoạt động, có nghĩa vụ kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và lập, giao hóa đơn cho khách hàng theo quy định pháp luật về thuế.
• Quản lý lệ phí: Các tổ chức thu lệ phí (Sở Tư pháp thu lệ phí cấp thẻ công chứng viên) phải nộp 100% số tiền lệ phí thu được vào ngân sách nhà nước. Chi phí cho việc cấp thẻ do ngân sách nhà nước cấp trong dự toán hàng năm.

5. ĐIỀU KHOẢN THI HÀNH VÀ HIỆU LỰC PHÁP LUẬT (ĐIỀU 7)

Các quy định về chuyển tiếp và hiệu lực thi hành được quy định cụ thể nhằm tránh khoảng trống pháp lý:

• Hiệu lực thi hành: Văn bản hợp nhất xác định thời điểm có hiệu lực của các quy định gốc là từ ngày 01 tháng 01 năm 2017 (riêng các nội dung sửa đổi bổ sung tại Thông tư 111/2017/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 11 tháng 12 năm 2017).
• Các văn bản hết hiệu lực: Thay thế hoàn toàn các văn bản trước đây bao gồm: Thông tư liên tịch số 08/2012/TTLT-BTC-BTP, Thông tư liên tịch số 115/2015/TTLT-BTC-BTP về phí công chứng và Thông tư số 54/2015/TT-BTC về phí sát hạch bổ nhiệm công chứng viên, lệ phí cấp thẻ công chứng viên, cấp giấy đăng ký hoạt động Văn phòng công chứng.
• Quy định chuyển tiếp: Các hồ sơ yêu cầu công chứng, chứng thực, thẩm định hoặc cấp thẻ nộp trước ngày 01 tháng 01 năm 2017 nhưng được giải quyết sau ngày này vẫn áp dụng mức thu phí, lệ phí theo các quy định cũ (Thông tư liên tịch 08/2012/TTLT-BTC-BTP, Thông tư liên tịch 115/2015/TTLT-BTC-BTP và Thông tư 54/2015/TT-BTC).