Giới thiệu chung về Chỉ thị 126-TTg năm 1961
Chỉ thị 126-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 1961 trong bối cảnh miền Bắc nước ta đang bước vào thời kỳ thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất. Văn bản này tập trung vào việc cải tiến chế độ gửi trẻ nhằm giải phóng sức lao động cho phụ nữ, tạo điều kiện cho lực lượng lao động nữ tham gia sản xuất, công tác và học tập, đồng thời bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dạy thế hệ mầm non một cách khoa học.
Mục tiêu và ý nghĩa của việc cải tiến chế độ gửi trẻ
Chỉ thị xác định việc tổ chức và cải tiến hệ thống nhà trẻ, lớp mẫu giáo là một nhiệm vụ chính trị, kinh tế và xã hội quan trọng với các mục tiêu cốt lõi sau:
- Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ, công nhân, viên chức nữ yên tâm công tác, nâng cao năng suất lao động và hiệu quả công việc.
- Bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho trẻ em, giảm tỷ lệ đau ốm, suy dinh dưỡng thông qua các biện pháp nuôi dạy khoa học, bảo đảm vệ sinh dịch tễ.
- Góp phần thực hiện chính sách bình đẳng giới, giải phóng phụ nữ khỏi gánh nặng gia đình để tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội.
Các chính sách và biện pháp cải tiến cụ thể
Để giải quyết những khó khăn, bất cập trong hệ thống giữ trẻ thời bấy giờ, Chỉ thị đề ra các giải pháp đồng bộ:
- Phát triển mạng lưới nhà trẻ rộng khắp: Yêu cầu các cơ quan, xí nghiệp, công trường, nông trường, lâm trường và các hợp tác xã chủ động xây dựng, mở rộng các cơ sở giữ trẻ phù hợp với quy mô lao động và đặc thù sản xuất của từng đơn vị.
- Cải tiến chế độ đóng góp tài chính: Thực hiện phương châm Nhà nước, tập thể và nhân dân cùng làm. Chi phí gửi trẻ được tính toán hợp lý dựa trên thu nhập của cha mẹ, đồng thời có sự hỗ trợ từ quỹ phúc lợi của cơ quan, xí nghiệp và ngân sách nhà nước đối với các trường hợp khó khăn.
- Nâng cao chất lượng nuôi dưỡng và giáo dục: Chú trọng công tác vệ sinh phòng bệnh, bảo đảm khẩu phần dinh dưỡng hợp lý cho trẻ. Các nhà trẻ phải được trang bị đầy đủ đồ dùng sinh hoạt, đồ chơi cần thiết để phát triển thể chất và trí tuệ cho trẻ em.
- Đào tạo đội ngũ cô nuôi dạy trẻ: Tổ chức các lớp bồi dưỡng, đào tạo ngắn hạn và dài hạn về nghiệp vụ nuôi dạy trẻ, y tế học đường cho đội ngũ bảo mẫu, bảo đảm họ có đủ kiến thức chuyên môn và tinh thần trách nhiệm.
Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện
Chỉ thị quy định rõ vai trò và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc triển khai thực hiện:
- Ủy ban hành chính các cấp: Có trách nhiệm chỉ đạo trực tiếp việc xây dựng, quản lý các nhà trẻ tại địa phương; lồng ghép chỉ tiêu phát triển nhà trẻ vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
- Các Bộ, ngành chủ quản: Chỉ đạo các đơn vị trực thuộc ưu tiên bố trí địa điểm, kinh phí và nhân lực cho hoạt động giữ trẻ tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh.
- Tổ chức Công đoàn và Hội Liên hiệp Phụ nữ: Phối hợp chặt chẽ với chính quyền để tuyên truyền, vận động quần chúng tham gia phong trào nuôi dạy trẻ tốt; giám sát việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với lao động nữ và trẻ em.
Tóm lại, Chỉ thị 126-TTg năm 1961 là một văn bản pháp lý quan trọng, đặt nền móng cho hệ thống giáo dục mầm non và chăm sóc trẻ em tại Việt Nam, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với đời sống của người lao động và sự phát triển của thế hệ tương lai.
| PHỦ THỦ TƯỚNG | VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA |
| Số: 126-TTg | Hà Nội, ngày 01 tháng 04 năm 1961 |
CHỈ THỊ
VỀ VIỆC CẢI TIẾN CHẾ ĐỘ GỬI TRẺ
| Kính gửi | - Các bộ, các cơ quan, đoàn thể trung ương, |
Chế độ gửi trẻ đã được ban hành từ thời kỳ kháng chiến. Sau ngày hòa bình lập lại đến nay, chế độ này đã được bổ sung và tổ chức gửi trẻ cũng được phát triển lên nhiều. Hầu hết các cơ quan Nhà nước có nhiều chị em phụ nữ đều có tổ chức gửi trẻ, tuy vậy có một số xí nghiệp số trẻ được gửi cũng còn ít.
Về việc đóng góp vào chi phí cho nhà trẻ, có nơi chị em đóng góp, có nơi không có mức đóng góp cũng không thống nhất. Về việc chăm sóc và giáo dục trẻ tuy các xí nghiệp, cơ quan và các chị em làm công tác trại trẻ, nhóm trẻ đã có nhiều cố gắng, nhưng vẫn còn nhiều thiếu sót, chủ yếu là do trình độ nghiệp vụ của một số chị em làm công tác này còn non. Mặt khác, vì tổ chức gửi trẻ chưa có khả năng mở rộng, nên một số chị em công nhân, viên chức có con mọn phải tốn nhiều tiền để thuê người trông con.
Để giải quyết tình hình trên, nghị quyết của Hội đồng Chính phủ ngày 25-04-1960 đã nêu: “cần phải quan tâm đầy đủ đến việc phát triển và củng cố các tổ chức gửi trẻ trong xí nghiệp, cơ quan với sự giúp đỡ của Nhà nước và sự đóng góp của quần chúng”, và Hội đồng Chính phủ, trong phiên họp Hội nghị Thường vụ ngày 10-01-1961 đã quyết nghị: “Chuyển chế độ gửi trẻ hiện nay từ hình thức cung cấp thành hình thức phúc lợi tập thể để có thể mở rộng các nhà gửi trẻ hơn, việc nuôi dạy trẻ được chu đáo hơn; giúp cho chị em công nhân, viên chức có chỗ gửi con, an tâm sản xuất, công tác và có thể tham gia các mặt hoạt động xã hội, học tập, để nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, nghiệp vụ”.
Căn cứ theo tinh thần của các nghị quyết trên, Thủ tướng Chính phủ quy định một số điểm như sau:
I. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ NGUYÊN TẮC CHUNG
3. Khi tiến hành công tác củng cố và phát triển các nhà trẻ cần dựa vào phương châm đã ghi trong nghị quyết Hội đồng Chính phủ: “phải tùy hoàn cảnh và khả năng thực tế của ta mà giải quyết dần dần, nhằm vào những yêu cầu thiết yếu trước mắt của quần chúng, không chạy theo hình thức, thoát ly mức sống chung của nhân dân. Phải khéo sắp xếp, dùng ít tiền mà làm được nhiều việc”.
2. Các nhà gửi trẻ phải đảm bảo cho trẻ ăn, ở hợp vệ sinh và đặc biệt cần chú trọng đến việc phát triển trí dục, đức dục của trẻ, tạo cho trẻ một nếp sống tập thể lành mạnh, v.v…
III. CHI PHÍ
1. Xí nghiệp cơ quan sử dụng nữ công nhân, viên chức có con nhỏ dưới 3 tuổi phải tổ chức hoặc phối hợp với cơ quan, xí nghiệp gần nhau tổ chức các nhà gửi trẻ.
2. Bộ Lao động có nhiệm vụ quy định cụ thể chế độ và hướng dẫn, kiểm tra việc thi hành.
3. Bộ Y tế có nhiệm vụ lãnh đạo, hướng dẫn việc chăm sóc sức khỏe, vệ sinh phòng bệnh ở các nhà trẻ và cùng với Bộ Giáo dục, Hội Liên hiệp phụ nữ hướng dẫn, đào tạo nghiệp vụ cho nhân viên công tác nhà trẻ.
4. Ủy ban hành chính các địa phương có trách nhiệm lãnh đạo thực hiện chế độ gửi trẻ, giúp đỡ các cơ quan xí nghiệp tổ chức các nhà gửi trẻ và đôn đốc các ngành có liên quan trong địa phương làm tốt công tác nhà trẻ.
5. Đề nghị Tổng công đoàn Việt Nam hướng dẫn các cấp Công đoàn tham gia lãnh đạo các tổ chức gửi trẻ, kiểm tra, đôn đốc việc thi hành các chế độ Chính phủ đã quy định, đồng thời vận động quần chúng tích cực đóng góp công sức xây dựng các nhà trẻ.
V. PHÁT TRIỂN CÁC NHÀ GỬI TRẺ DÂN LẬP
Do khả năng tổ chức có hạn nên các nhả gửi trẻ của Nhà nước chưa có thể thu nhận hết con nữ công nhân, viên chức. Vì vậy các cấp chính quyền cần có biện pháp giúp đỡ cho các nhà gửi trẻ dân lập phát triển mạnh mẽ để đáp ứng được nhu cầu gửi trẻ của đông đảo phụ nữ lao động trong các tổ chức hợp tác xã, đồng thời tạo điều kiện cho nữ công nhân, viên chức có nơi gửi con. Đề nghị Hội Liên hiệp phụ nữ nghiên cứu biện pháp cụ thể, tích cực hướng dẫn các địa phương phát triển tốt các nhóm trẻ dân lập.
Ủy ban hành chính các thành phố, thị xã, thị trấn và các Ban Quản trị hợp tác xã phải coi công tác phát triển các nhà trẻ dân lập là một công tác xã hội quan trọng mà chính quyền địa phương có trách nhiệm lãnh đạo, giúp đỡ phát triển và tích cực vận động nhân dân tham gia xây dựng các nhóm trẻ dân lập được nhiều và tốt.
Các xí nghiệp, cơ quan có nữ công nhân, viên chức gửi con nhỏ trong các nhóm trẻ dân lập phải đóng góp công sức cùng khu phố tổ chức tốt các nhóm trẻ này. Nơi nào có quỹ xí nghiệp (hay quỹ phúc lợi) có thể trích một phần để giúp đỡ cho các nhóm trẻ dân lập nào có con nữ công nhân, viên chức xí nghiệp, cơ quan mình gửi.
Phát triển các tổ chức gửi trẻ là một trong những chính sách lớn của Đảng và Chính phủ đối với phụ nữ và trẻ em. Đó là một bộ phận trọng yếu trong toàn bộ sự nghiệp phúc lợi tập thể của công nhân, viên chức dưới chế độ xã hội chủ nghĩa. Làm tốt công tác gửi trẻ sẽ góp phần cải thiện đời sống công nhân, viên chức và có tác dụng thúc đẩy sản xuất. Thủ tướng Chính phủ nhắc các ngành, các cấp nhận thức đầy đủ ý nghĩa trên đây để tăng cường lãnh đạo các tổ chức gửi trẻ được tốt.
Việc cải tiến chế độ gửi trẻ lần này sẽ giúp đỡ số đông nữ công nhân, viên chức giải quyết khó khăn trong việc nuôi con nhỏ, giảm nhẹ được một phần đóng góp vào chi phí nhà trẻ cho một số chị em, nhưng cũng sẽ đụng chạm đến số chị em từ trước chưa phải đóng góp tiền gửi trẻ. Các ngành, các cấp cần chú trọng giáo dục tư tưởng làm cho chị em thấy rõ sự quan tâm của Đảng và Chính phủ đối với phụ nữ và trẻ em, thấy rõ sự cần thiết phải cải tiến chế độ gửi trẻ, làm cho chị em phấn khởi đẩy mạnh sản xuất, công tác và học tập tiến bộ, đồng thời thấy rõ trách nhiệm của người có con gửi nhà trẻ phải tham gia đóng góp công sức xây dựng sự nghiệp phúc lợi tập thể ngày càng phát triển.
|
| K.T. THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ |