Chỉ thị 16/2006/CT-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành trong bối cảnh dịch bệnh lở mồm long móng (LMLM) ở gia súc đang diễn biến hết sức phức tạp, có nguy cơ lây lan diện rộng trên cả nước, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành chăn nuôi và đời sống của nhân dân. Văn bản này đề ra các biện pháp cấp bách nhằm khống chế, dập tắt dịch bệnh và ngăn chặn sự lây lan.

- Các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch bệnh lở mồm long móng

• Quản lý và giám sát chặt chẽ ổ dịch: Tiến hành khoanh vùng dịch, cấm vận chuyển gia súc và các sản phẩm gia súc ra, vào vùng dịch. Thực hiện nghiêm ngặt việc kiểm soát giết mổ, tiêu độc khử trùng chuồng trại, phương tiện vận chuyển và các khu vực có nguy cơ cao.
• Tiêu hủy gia súc mắc bệnh: Thực hiện tiêu hủy bắt buộc đối với gia súc bị mắc bệnh LMLM theo đúng quy trình kỹ thuật của cơ quan thú y để triệt tiêu nguồn bệnh, tránh để dịch lây lan sang các vùng lân cận.
• Triển khai tiêm phòng vắc-xin diện rộng: Tổ chức tiêm phòng vắc-xin LMLM cho toàn bộ đàn gia súc trong diện tiêm phòng tại các vùng dịch, vùng bị uy hiếp và các vùng có nguy cơ cao theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Kiểm soát vận chuyển gia súc: Thành lập các chốt kiểm dịch tạm thời trên các tuyến giao thông trọng điểm để kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển gia súc, sản phẩm gia súc liên tỉnh, liên vùng. Nghiêm cấm việc lưu thông gia súc không rõ nguồn gốc hoặc từ vùng có dịch.

- Trách nhiệm của các Bộ, ngành Trung ương

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chịu trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp kỹ thuật phòng, chống dịch; cung ứng kịp thời vắc-xin, hóa chất sát trùng; phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra, giám sát công tác phòng chống dịch tại các địa phương.
• Bộ Tài chính: Chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ về cơ chế, chính sách hỗ trợ kinh phí phòng, chống dịch; hướng dẫn việc sử dụng ngân sách nhà nước để hỗ trợ người chăn nuôi có gia súc bị tiêu hủy và kinh phí cho các hoạt động chống dịch.
• Bộ Công an và Bộ Giao thông vận tải: Phối hợp với lực lượng thú y và các địa phương kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển gia súc, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về kiểm dịch động vật và vận chuyển trái phép gia súc, sản phẩm gia súc.
• Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương): Chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, ngăn chặn việc buôn bán, giết mổ gia súc, sản phẩm gia súc bị bệnh, không rõ nguồn gốc xuất xứ.
• Bộ Thông tin và Truyền thông (và các cơ quan báo chí): Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng, chống dịch bệnh LMLM để người dân hiểu rõ tác hại của dịch bệnh, tự giác thực hiện các biện pháp phòng dịch và khai báo kịp thời khi phát hiện dịch bệnh.

- Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp

• Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Chịu trách nhiệm toàn diện về công tác phòng, chống dịch LMLM trên địa bàn quản lý. Trực tiếp chỉ đạo việc thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật các cấp; huy động lực lượng, phương tiện và ngân sách địa phương để dập dịch nhanh chóng.
• Hỗ trợ tài chính cho người chăn nuôi: Thực hiện việc hỗ trợ kinh phí kịp thời, công khai, minh bạch cho các hộ chăn nuôi có gia súc bị tiêu hủy do dịch bệnh theo đúng quy định của Nhà nước, tránh thất thoát, tiêu cực.
• Giám sát và báo cáo: Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn theo dõi sát sao diễn biến dịch bệnh, thực hiện chế độ báo cáo định kỳ và đột xuất về Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để có phương án xử lý kịp thời.

- Ý nghĩa và tầm quan trọng của Chỉ thị

Chỉ thị 16/2006/CT-TTg là văn bản pháp lý quan trọng, thể hiện sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ trong việc bảo vệ ngành chăn nuôi trước nguy cơ dịch bệnh nguy hiểm. Việc thực hiện nghiêm túc các nội dung của Chỉ thị không chỉ giúp khống chế nhanh chóng dịch bệnh LMLM tại thời điểm đó mà còn đặt nền móng cho công tác xây dựng hệ thống phòng ngừa dịch bệnh động vật chủ động, bền vững về sau.