Nghệ An là tỉnh nằm ở vị trí thường xuyên bị ảnh hưởng của thiên tai bão lũ. Năm 2004 và những tháng đầu năm 2005, tình hình thời tiết, khí hậu thủy văn có những diễn biến bất thường trái với quy luật. Nhiều vùng ở tỉnh ta lượng mưa thấp hơn nhiều so với lượng mưa trung bình nhiều năm, nắng nóng khô hạn kéo dài. Đặc biệt ở các huyện Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong, Quỳ Châu nhiệt độ có ngày lên tới 42OC. Các hồ chứa nước lớn chỉ còn 25%-30% dung tích, các sông suối khô cạn, rừng, lớp phủ thực vật khô héo dễ xẩy ra cháy. Trong hai tháng 4 và 5 năm 2005 đã xuất hiện 5 cơn lốc kèm theo mưa đá tại các huyện Tương Dương, Quế Phong, Kỳ Sơn, Anh Sơn và Quỳ Châu gây ra thiệt hại lớn về người và tài sản của nhân dân. Năm 2005 tròn chu kỳ 60 năm tính từ năm ất Dậu (1945) đã xẩy ra lũ đặc biệt lớn gây ra vỡ đê ở các tỉnh phía Bắc làm mất mùa cùng với nguyên nhân khác đã gây ra nạn đói lớn làm hàng triệu người bị chết đói.

Để chủ động phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn với phương châm "Chủ động phòng tránh, đối phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và có hiệu quả" hạn chế thấp nhất do bão lũ và các tai nạn có thể xẩy ra trong mùa mưa bão, nhất là thiệt hại về người, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kinh tế xã hội năm 2005, UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu UBND các huyện, thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò, Thủ trưởng các ngành, các cấp thực hiện tốt các việc sau đây :

1- Củng cố, kiện toàn Ban chỉ huy PCLB và tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ của các ngành, các cấp, theo hướng gọn, mạnh, từ đó chỉ đạo rà soát hoàn thiện các phương án, kế hoạch PCLB và tìm kiếm cứu nạn sát với thực tế của ngành, địa phương mình. Tăng cường kiểm tra vùng trọng điểm, khu vực xung yếu, các khu vực thường xẩy ra lũ, bão, để chủ động đối phó kịp thời trong mọi tình huống.

2- UBND các huyện, thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò tiếp tục quán triệt và tổ chức thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 63-2002/QĐ.TTg ngày 20 tháng 5 năm 2002 của Thủ tướng Chính phủ về công tác PCLB và Quyết định số 1010/QĐ-UB-NN ngày 04 tháng 4 năm 2005 của UBND tỉnh Nghệ An về việc giao nhiệm vụ PCLB cho các cấp, các ngành năm 2005.

3- Các cấp, các ngành xây dựng phương án, kế hoạch và biện pháp PCLB, úng, hạn hán, hỏa hoạn, cháy rừng, sạt lở ven sông ven biển, lũ quét, trượt đất ở miền núi, sâu bệnh cây trồng, dịch bệnh người, vật nuôi... trong phạm vi ngành địa phương mình quản lý nhằm giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai năm 2005 gây ra một cách thiết thực có hiệu quả.

Tổ chức tập huấn, diễn tập công tác PCLB, cứu hộ, cứu nạn trên sông, trên biển, công tác phòng chống cháy rừng, lũ quét.

Mở lớp đào tạo tay nghề, cấp chứng chỉ cho lực lượng công nhân chuyên sử dụng thuyền tàu trên sông, biển và các tuyến đò dọc, đò ngang.

4- Sở Nông nghiệp và PTNT phối hợp với UBND các huyện, thành, thị, Ban chỉ huy PCLB các cấp, các ngành tiến hành kiểm tra chất lượng hệ thống đê, kè, cống tiêu lũ, úng, trạm bơm, các hồ chứa nước, đường dây tải điện, trường học, bệnh viện. Khẩn trương tu bổ các công trình không đảm bảo an toàn, nhất là các công trình bị hư hỏng do thiên tai gây ra những năm trước đây.

Hoàn thành việc tu bổ thường xuyên các công trình phòng chống lũ trước mùa mưa bão năm 2005.

Hướng dẫn nhân dân chủ động phòng tránh, chống lũ bão nước dâng, đặc biệt nhân dân sống trong các vùng thường ngập úng, lũ quét và ngư dân hoạt động trên sông, trên biển.

Lập phương án di chuyển dân ở vùng thường bị ngập sâu, lũ quét sẵn sàng đối phó với các sự cố khác xẩy ra. Kiểm tra việc thu và sử dụng quỹ PCLB theo Nghị định số 50/CP ngày 10/5/1997 của Chính phủ về việc thu và sử dụng quỹ PCLB.

- Lập phương án PCLB cho các công trình trọng điểm. Phương án sửa chữa cải tạo các công trình, xử lý môi trường, phòng trừ dịch bệnh đảm bảo ổn định điều kiện cho sinh hoạt và sản xuất của nhân dân.

- Phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Công an tỉnh, chính quyền các địa phương kiểm tra, xử lý những vi phạm khai thác tài nguyên (như cát, sạn ở lòng sông) làm ảnh hưởng đến sự ổn định công trình phòng lũ.

- Lập kế hoạch chuyển đổi mùa vụ cho phù hợp với thổ nhưỡng và điều kiện thời tiết của địa phương, đồng thời khẩn trương tổ chức thu hoạch nông sản khi có lũ úng, với phương châm "xanh nhà hơn già đồng".

5. Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh, Bộ đội Biên phòng tỉnh, Công an tỉnh phối hợp với các ngành Thủy sản, Giao thông - Vận tải bố trí lực lượng, phương tiện sẵn sàng làm nòng cốt, cùng với lực lượng xung kích của các ngành, địa phương ứng cứu kịp thời, đảm bảo an ninh trật tự khi các tình huống khẩn cấp xẩy ra. Ưu tiên công tác hộ đê, đập, phòng chống lũ quét, cháy rừng và giúp đỡ ứng cứu ngư dân hoạt động trên sông, trên biển khi có sự cố xẩy ra.

6- Sở Giáo dục - Đào tạo, Sở Y tế, Sở Văn hóa Thông tin, Đài Phát thanh Truyền hình, Báo Nghệ An phải tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú, thích hợp, đưa việc giáo dục kiến thức phòng tránh bão, lũ vào chương trình phổ cập trong cộng đồng, đặc biệt giáo dục cho học sinh biết cách né tránh, tự vệ khi có bão lũ xẩy ra.

7- Các Sở Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Lao động - Thương binh & Xã hội, Hội chữ thập đỏ tỉnh, Sở Y tế phối hợp với Sở Nông nghiệp & PTNT, Văn phòng thường trực Ban chỉ huy PCLB tỉnh, xử lý kịp thời yêu cầu chi viện, khắc phục hậu quả bão, lụt cho các địa phương đảm bảo đúng chính sách, đúng đối tượng, có hiệu quả cao nhất.

8- Đề nghị ủy ban MTTQ tỉnh và các đoàn thể, các tổ chức chính trị, xã hội tăng cường giáo dục đoàn viên, hội viên của mình về tinh thần đề cao cảnh giác phòng chống thiên tai, tích cực tham gia công tác PCLB và cứu hộ, cứu nạn.

9- Năm 2005, tình hình thời tiết, khí hậu có nhiều diễn biến bất thường. Việc giảm nhẹ thiệt hại do lũ, bão, thiên tai gây ra là một nhiệm vụ rất quan trọng.

UBND tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND các huyện, thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò, Thủ trưởng các Sở, Ban, Ngành khẩn trương tổ chức triển khai và thường xuyên kiểm tra công tác PCLB đến tận các phường, xã. Các ngành chức năng cùng với Ban chỉ huy PCLB các cấp phối hợp kiểm tra, đôn đốc các địa phương, các ngành trong tỉnh và các cơ quan Trung ương đóng trên địa bàn tỉnh, thực hiện nghiêm túc Chỉ thị này.