Giới thiệu chung về Chỉ thị 29/1998/CT-UB-NC

Chỉ thị 29/1998/CT-UB-NC được Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh ban hành nhằm mục đích triển khai thực hiện Quy chế dân chủ ở xã, phường, thị trấn theo tinh thần của Nghị định số 29/1998/NĐ-CP của Chính phủ. Đây là văn bản pháp lý quan trọng cấp địa phương, tạo cơ sở để phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tăng cường hiệu lực quản lý của chính quyền cơ sở và xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh tại địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn đầu thực hiện quy chế dân chủ cơ sở.

Các nội dung trọng tâm và nhiệm vụ triển khai quy chế dân chủ

Chỉ thị tập trung chỉ đạo các cấp chính quyền, đặc biệt là Ủy ban nhân dân các quận, huyện, phường, xã, thị trấn thực hiện đồng bộ các nhóm nhiệm vụ cốt lõi sau:

• Tổ chức tuyên truyền, quán triệt sâu rộng: Tiến hành phổ biến, tuyên truyền nội dung Quy chế dân chủ đến toàn thể cán bộ, công chức, đảng viên và các tầng lớp nhân dân tại địa phương. Mục tiêu là nâng cao nhận thức về quyền lợi, nghĩa vụ của công dân và trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc thực hiện phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra".
• Thành lập Ban chỉ đạo thực hiện Quy chế dân chủ: Ủy ban nhân dân các quận, huyện và phường, xã, thị trấn có trách nhiệm thành lập Ban chỉ đạo do Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân làm Trưởng ban, có sự tham gia của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cùng cấp để thống nhất chỉ đạo và đôn đốc thực hiện.
• Công khai minh bạch các nội dung nhân dân được biết: Chính quyền cấp xã phải thực hiện công khai đầy đủ, kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán và quyết toán ngân sách địa phương, các khoản đóng góp của nhân dân, các thủ tục hành chính và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
• Tổ chức để nhân dân bàn và quyết định trực tiếp: Tạo điều kiện để người dân thảo luận và quyết định trực tiếp các công việc trong nội bộ cộng đồng dân cư như mức đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi công cộng, xây dựng hương ước, quy ước văn hóa tại tổ dân phố, ấp.
• Lấy ý kiến nhân dân trước khi quyết định: Đối với các đề án, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai, đền bù giải tỏa, giải phóng mặt bằng tại địa phương, chính quyền phải tổ chức lấy ý kiến đóng góp của nhân dân trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Phát huy vai trò giám sát, kiểm tra của nhân dân: Tạo cơ chế thuận lợi để nhân dân giám sát hoạt động của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã, giám sát tư cách đạo đức của cán bộ, công chức cấp cơ sở, hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân nhằm ngăn chặn hành vi quan liêu, tham nhũng, cửa quyền.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các cơ quan, đơn vị

Để đảm bảo Chỉ thị được thực thi nghiêm túc và hiệu quả, Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị:

• Ủy ban nhân dân các quận, huyện: Có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra Ủy ban nhân dân các phường, xã, thị trấn xây dựng kế hoạch chi tiết để triển khai thực hiện Quy chế dân chủ phù hợp với đặc điểm tình hình của từng địa phương.
• Sở Tư pháp và các cơ quan chuyên môn: Phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng biên soạn tài liệu, tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở và hỗ trợ pháp lý trong việc rà soát, sửa đổi các quy ước, hương ước của địa phương đảm bảo không trái với quy định của pháp luật.
• Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố: Phối hợp chặt chẽ với chính quyền các cấp trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện quy chế; đồng thời thực hiện chức năng giám sát, phản biện xã hội đối với hoạt động của cơ quan nhà nước và cán bộ, công chức.
• Chế độ thông tin, báo cáo: Định kỳ hàng quý, 6 tháng và cuối năm, Ủy ban nhân dân các quận, huyện phải tổng hợp tình hình triển khai, báo cáo về Ủy ban nhân dân thành phố để kịp thời chỉ đạo, giải quyết các vướng mắc phát sinh.

Ý nghĩa thực tiễn của Chỉ thị

Việc ban hành Chỉ thị 29/1998/CT-UB-NC thể hiện quyết tâm của chính quyền thành phố Hồ Chí Minh trong việc cụ thể hóa chủ trương của Trung ương về xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở cơ sở. Văn bản này góp phần quan trọng vào việc cải cách hành chính, nâng cao tinh thần trách nhiệm phục vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn thành phố.