Thông tư số 15/2011/TT-NHNN ban hành ngày 12 tháng 08 năm 2011 bởi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định chi tiết về việc mang ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt của cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế của Việt Nam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết và chuyên sâu toàn bộ nội dung của văn bản pháp luật này.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1)

Thông tư này áp dụng đối với các cá nhân mang theo ngoại tệ tiền mặt hoặc đồng Việt Nam tiền mặt (bao gồm cả tiền giấy và tiền kim loại) khi thực hiện thủ tục xuất cảnh, nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế của Việt Nam bằng hộ chiếu hoặc các loại giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam hoặc nước ngoài cấp.

Cần lưu ý rằng, quy định này không áp dụng cho các trường hợp cá nhân xuất nhập cảnh qua các cửa khẩu biên giới bằng chứng minh thư biên giới hoặc giấy thông hành xuất nhập cảnh biên giới. Các đối tượng này sẽ thực hiện theo các quy định pháp luật riêng biệt.

Mức ngoại tệ và đồng Việt Nam tiền mặt phải khai báo Hải quan (Điều 2)

Thông tư quy định cụ thể về hạn mức tiền mặt tối đa mà cá nhân được phép mang theo khi xuất cảnh, nhập cảnh qua cửa khẩu quốc tế mà không cần khai báo Hải quan. Vượt quá các mức này, cá nhân bắt buộc phải thực hiện khai báo:

• Hạn mức ngoại tệ tiền mặt: 5.000 USD (Năm nghìn Đôla Mỹ) hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương.
• Hạn mức đồng Việt Nam tiền mặt: 15.000.000 VNĐ (Mười lăm triệu đồng Việt Nam).

Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định trường hợp đặc biệt đối với việc gửi tiền vào tài khoản:

• Nếu cá nhân nhập cảnh mang theo lượng ngoại tệ tiền mặt bằng hoặc thấp hơn mức 5.000 USD (hoặc tương đương) nhưng có nhu cầu gửi số tiền này vào tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ mở tại tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối, thì vẫn phải thực hiện khai báo Hải quan cửa khẩu.
• Tờ khai nhập cảnh - xuất cảnh có xác nhận của Hải quan về số ngoại tệ mang vào sẽ là cơ sở pháp lý để tổ chức tín dụng thực hiện thủ tục cho gửi tiền vào tài khoản.

Quy định về khai báo Hải quan nêu trên không áp dụng đối với các phương tiện thanh toán phi tiền mặt hoặc giấy tờ có giá khác như: séc du lịch, thẻ ngân hàng, sổ tiết kiệm, chứng khoán và các loại giấy tờ có giá khác bằng ngoại tệ hoặc đồng Việt Nam.

Giấy tờ xuất trình cho Hải quan khi xuất cảnh vượt hạn mức (Điều 3)

Khi cá nhân xuất cảnh mang theo tiền mặt vượt quá hạn mức quy định tại Điều 2, hoặc vượt quá số lượng thực tế đã khai báo Hải quan khi nhập cảnh lần gần nhất, phải xuất trình các giấy tờ sau cho Hải quan cửa khẩu:

• Giấy xác nhận mang ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt ra nước ngoài: Do tổ chức tín dụng được phép cấp phù hợp với quy định về quản lý ngoại hối; hoặc
• Văn bản chấp thuận: Do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp cho cá nhân mang tiền mặt ra nước ngoài.

Đối với trường hợp mang tiền mặt vượt hạn mức quy định nhưng không vượt quá số lượng đã mang vào khi nhập cảnh lần gần nhất:

• Cá nhân chỉ cần xuất trình Tờ khai nhập cảnh - xuất cảnh có xác nhận của Hải quan cửa khẩu về số tiền đã mang vào khi nhập cảnh lần gần nhất. Trường hợp này không cần phải xin Giấy xác nhận của tổ chức tín dụng.
• Tờ khai nhập cảnh - xuất cảnh này chỉ có giá trị sử dụng cho lần xuất cảnh tiếp theo trong thời hạn tối đa là 12 tháng kể từ ngày ghi trên Tờ khai.

Quy định về việc gửi ngoại tệ tiền mặt vào tài khoản thanh toán (Điều 4)

Cá nhân nhập cảnh có nhu cầu gửi ngoại tệ tiền mặt vào tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ của mình mở tại tổ chức tín dụng được phép phải tuân thủ quy trình sau:

• Xuất trình bản chính Tờ khai nhập cảnh - xuất cảnh có xác nhận của Hải quan cửa khẩu về số ngoại tệ mang vào cho tổ chức tín dụng.
• Tổ chức tín dụng được phép có trách nhiệm đóng dấu xác nhận số ngoại tệ đã nộp vào tài khoản lên bản chính Tờ khai, đồng thời lưu giữ 01 bản sao để làm cơ sở đối chiếu.
• Tờ khai nhập cảnh - xuất cảnh có xác nhận của Hải quan chỉ có giá trị hiệu lực cho việc gửi ngoại tệ vào tài khoản trong vòng 60 ngày kể từ ngày ghi trên Tờ khai.

Thẩm quyền và trách nhiệm cấp Giấy xác nhận mang tiền mặt ra nước ngoài (Điều 5)

Thông tư phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của các bên liên quan trong việc cấp phép mang tiền mặt ra nước ngoài:

• Thẩm quyền cấp Giấy xác nhận: Tổng Giám đốc (Giám đốc) hoặc người được ủy quyền hợp pháp của tổ chức tín dụng được phép có trách nhiệm cấp Giấy xác nhận cho cá nhân mang tiền mặt ra nước ngoài nhằm phục vụ các mục đích hợp pháp theo quy định của Chính phủ về quản lý ngoại hối.
• Thẩm quyền của Ngân hàng Nhà nước: Đối với các trường hợp đặc biệt khác ngoài thẩm quyền của tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ trực tiếp xem xét và chấp thuận bằng văn bản dựa trên tình hình thực tế và tính chất cần thiết của từng hồ sơ.
• Trách nhiệm của tổ chức tín dụng được phép: Phải quy định rõ ràng các loại giấy tờ chứng minh mục đích, số lượng tiền mang đi; xây dựng quy trình kiểm tra chứng từ chặt chẽ; thực hiện cấp Giấy xác nhận hoặc trả lời từ chối bằng văn bản trong vòng 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ; lưu trữ đầy đủ chứng từ và yêu cầu khách hàng tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực của giao dịch.

Xử lý vi phạm và điều khoản thi hành (Điều 6 & Điều 7)

Mọi hành vi vi phạm các quy định tại Thông tư này, tùy thuộc vào tính chất, mức độ nghiêm trọng của hành vi, sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật hiện hành.

Về hiệu lực thi hành:

• Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 2011.
• Thay thế hoàn toàn Quyết định số 337/1998/QĐ-NHNN7 ngày 10/10/1998 và Quyết định số 921/2005/QĐ-NHNN ngày 27/6/2005 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Các chức danh chủ chốt bao gồm Chánh Văn phòng, Vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước, Giám đốc các chi nhánh tỉnh/thành phố, và người đứng đầu các tổ chức tín dụng được phép chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện Thông tư này.

Nội dung Phụ lục đính kèm

Thông tư ban hành kèm theo mẫu "Giấy xác nhận mang ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt ra nước ngoài" chuẩn hóa dành cho các tổ chức tín dụng được phép sử dụng. Mẫu giấy này yêu cầu kê khai đầy đủ thông tin cá nhân (Họ tên, địa chỉ, số hộ chiếu), số tiền xác nhận bằng cả số và chữ, nguồn gốc của số tiền (mua từ ngân hàng, rút từ tài khoản hay nguồn khác), mục đích mang ra nước ngoài, cửa khẩu xuất cảnh và thời hạn hiệu lực của giấy xác nhận.