Tổng quan về Công văn 06/TANDTC-PC năm 2017

Công văn 06/TANDTC-PC được Tòa án nhân dân tối cao ban hành ngày 03 tháng 01 năm 2017 nhằm giải quyết các vướng mắc trong thực tiễn xét xử liên quan đến hành vi tàng trữ, vận chuyển, buôn bán pháo nổ. Trong bối cảnh giao thời giữa Bộ luật Hình sự năm 1999 và Bộ luật Hình sự năm 2015, văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất áp dụng pháp luật hình sự đối với các tội danh liên quan đến pháo nổ trên phạm vi cả nước.

Các nội dung hướng dẫn cốt lõi của Công văn 06/TANDTC-PC

- Xác định pháo nổ là hàng cấm để xử lý hình sự

• Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn pháo nổ được xác định là một loại "hàng cấm" theo quy định của pháp luật hiện hành. Do đó, các hành vi sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển pháo nổ đều bị xem xét xử lý hình sự theo các tội danh tương ứng quy định tại Bộ luật Hình sự.
• Việc xác định này dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng pháo và các danh mục hàng hóa cấm kinh doanh, cấm lưu thông của Nhà nước.

- Áp dụng quy định của Bộ luật Hình sự năm 1999 trong giai đoạn chuyển tiếp

• Trong thời gian tạm dừng thi hành Bộ luật Hình sự năm 2015 (theo Nghị quyết số 109/2015/QH13 và Nghị quyết số 144/2016/QH13), các cơ quan tiến hành tố tụng tiếp tục áp dụng các điều khoản của Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử đối với các hành vi vi phạm về pháo nổ.
• Hành vi buôn bán pháo nổ qua biên giới bị xử lý về Tội buôn lậu (Điều 153) hoặc Tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới (Điều 154).
• Hành vi sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán pháo nổ trong nội địa bị xử lý về Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng cấm (Điều 155).

- Định lượng cụ thể để truy cứu trách nhiệm hình sự

• Công văn tái khẳng định việc áp dụng các định lượng về trọng lượng pháo nổ để làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự theo hướng dẫn tại Thông tư liên tịch số 06/2008/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC.
• Hành vi sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển pháo nổ có số lượng từ 06 kilôgam trở lên thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Trường hợp số lượng pháo nổ dưới 06 kilôgam nhưng gây hậu quả nghiêm trọng, hoặc người vi phạm đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này, hoặc đã bị kết án về tội này nhưng chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

- Hướng dẫn xử lý đối với các trường hợp vận chuyển trái phép qua biên giới

• Đối với hành vi vận chuyển pháo nổ từ nước ngoài vào Việt Nam hoặc ngược lại, nếu không có giấy phép hoặc không đúng quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì bị coi là vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và bị xử lý theo Điều 154 Bộ luật Hình sự năm 1999.
• Các cơ quan tòa án cần phối hợp chặt chẽ với Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra cùng cấp để đánh giá khách quan, toàn diện tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội nhằm áp dụng hình phạt nghiêm minh, đúng pháp luật.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 06/TANDTC-PC đã giải quyết kịp thời khoảng trống pháp lý và sự lúng túng của các cơ quan tiến hành tố tụng địa phương trong giai đoạn chuyển tiếp luật. Việc duy trì nghiêm ngặt chế tài hình sự đối với các hành vi liên quan đến pháo nổ góp phần bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội, đặc biệt là trong các dịp cao điểm lễ, Tết.