Công văn 1011/TCHQ-TXNK năm 2015 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế đối với hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu nhưng sau đó phải xuất khẩu. Văn bản này đưa ra các chỉ đạo cụ thể giúp thống nhất thực hiện việc không thu thuế xuất khẩu, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực ngoại thương.

- Nguyên tắc không thu thuế xuất khẩu đối với hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu

Tổng cục Hải quan hướng dẫn rõ ràng về nguyên tắc áp dụng chính sách không thu thuế xuất khẩu đối với các mặt hàng có nguồn gốc từ nước ngoài đã làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam, cụ thể:

• Hàng hóa nhập khẩu nhưng sau đó phải tái xuất trả lại khách hàng nước ngoài, tái xuất sang nước thứ ba hoặc xuất khẩu vào khu phi thuế quan được xem xét không thu thuế xuất khẩu, với điều kiện hàng hóa đó phải thực tế xuất khẩu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đi vào khu phi thuế quan.
• Hàng hóa khi xuất khẩu phải đảm bảo giữ nguyên trạng như khi nhập khẩu, chưa qua quá trình gia công, chế biến, sản xuất hoặc sử dụng làm thay đổi đặc tính ban đầu tại Việt Nam.
• Quy định này nhằm tránh việc đánh thuế trùng lặp (hai lần thuế) đối với cùng một lô hàng không được tiêu dùng hoặc sử dụng trong thị trường nội địa Việt Nam.

- Điều kiện và hồ sơ thủ tục để được áp dụng chính sách

Để được cơ quan hải quan chấp thuận không thu thuế xuất khẩu đối với hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu, người nộp thuế phải đáp ứng các yêu cầu chặt chẽ về hồ sơ và thủ tục kiểm tra:

• Người nộp thuế phải cung cấp đầy đủ chứng từ chứng minh tính đồng nhất của hàng hóa xuất khẩu với hàng hóa đã nhập khẩu trước đó. Các thông tin về chủng loại, số lượng, ký mã hiệu, thông số kỹ thuật phải hoàn toàn trùng khớp giữa tờ khai hải quan nhập khẩu và tờ khai hải quan xuất khẩu.
• Hồ sơ yêu cầu không thu thuế bao gồm: Công văn đề nghị không thu thuế xuất khẩu, tờ khai hải quan nhập khẩu và xuất khẩu (bản chính hoặc bản sao có xác nhận), hợp đồng xuất khẩu trả lại hàng hoặc hợp đồng bán hàng cho đối tác nước ngoài, chứng từ thanh toán qua ngân hàng (nếu có) và các tài liệu kỹ thuật liên quan.
• Cơ quan hải quan nơi làm thủ tục có trách nhiệm kiểm tra chi tiết hồ sơ, đối chiếu thực tế hàng hóa (nếu cần thiết) và kiểm tra sổ sách kế toán của doanh nghiệp để xác định tính trung thực của việc tái xuất trước khi ra quyết định không thu thuế.

- Ý nghĩa thực tiễn và tác động đối với doanh nghiệp

Việc ban hành Công văn 1011/TCHQ-TXNK mang lại nhiều tác động tích cực đối với hoạt động quản lý hải quan và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp:

• Giúp tháo gỡ khó khăn về mặt tài chính cho các doanh nghiệp gặp phải tình huống hàng hóa nhập khẩu bị lỗi, không đúng quy cách hợp đồng hoặc không thể tiêu thụ được tại thị trường trong nước phải tái xuất trả lại đối tác.
• Tạo sự đồng bộ, thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế giữa các Chi cục Hải quan địa phương trên cả nước, giảm thiểu sự tùy tiện hoặc chậm trễ trong quá trình xử lý hồ sơ của doanh nghiệp.
• Góp phần cải thiện môi trường đầu tư, khuyến khích hoạt động giao thương quốc tế và nâng cao tính cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.