Công văn 10694/CT-TTHT do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế đối với chi phí hoa hồng môi giới của doanh nghiệp. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc của người nộp thuế liên quan đến điều kiện ghi nhận chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và nghĩa vụ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với khoản chi này.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Hướng dẫn tại văn bản này áp dụng đối với các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế có phát sinh hoạt động chi trả tiền hoa hồng môi giới cho các tổ chức, cá nhân (trong và ngoài nước) thực hiện các hoạt động môi giới thương mại, tìm kiếm khách hàng, thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa và cung ứng dịch vụ nhằm phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Điều kiện khấu trừ chi phí hoa hồng môi giới khi tính thuế TNDN

Để khoản chi phí hoa hồng môi giới được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện chặt chẽ sau đây:

• Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
• Có hợp đồng môi giới giữa doanh nghiệp và bên nhận môi giới, trong đó quy định rõ ràng về nội dung công việc môi giới, mức chi hoa hồng, phương thức thanh toán và nghiệm thu kết quả.
• Có biên bản xác nhận hoàn thành công việc môi giới hoặc biên bản thanh lý hợp đồng, thể hiện rõ kết quả môi giới thành công (ví dụ: danh sách khách hàng tìm kiếm được, hợp đồng mua bán hàng hóa được ký kết thành công nhờ môi giới).
• Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản chi có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế giá trị gia tăng) theo quy định của pháp luật về thuế.
• Có hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định: Nếu bên nhận môi giới là tổ chức kinh tế thì phải có hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn bán hàng; nếu bên nhận môi giới là cá nhân thì phải có chứng từ khấu trừ thuế TNCN và chứng từ chi tiền của doanh nghiệp.

Nghĩa vụ thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) đối với khoản chi hoa hồng môi giới

Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh hướng dẫn cụ thể về nghĩa vụ thuế TNCN đối với các trường hợp chi trả hoa hồng môi giới cho cá nhân như sau:

• Đối với cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động: Khoản tiền hoa hồng môi giới chi trả cho cá nhân được xác định là tiền công, tiền lương từ hoạt động dịch vụ. Doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN theo thuế suất 10% trước khi chi trả cho cá nhân nếu tổng mức chi trả từ 2.000.000 đồng/lần trở lên.
• Đối với cá nhân không cư trú: Doanh nghiệp thực hiện khấu trừ thuế TNCN theo thuế suất 20% trên thu nhập chịu thuế từ tiền công, tiền lương trước khi chi trả.
• Đối với cá nhân kinh doanh có đăng ký ngành nghề môi giới: Trường hợp cá nhân đã đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế và tự thực hiện kê khai, nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc phương pháp kê khai, doanh nghiệp không thực hiện khấu trừ thuế TNCN 10%. Thay vào đó, doanh nghiệp căn cứ vào hóa đơn do cơ quan thuế cấp lẻ cho cá nhân kinh doanh để hạch toán chi phí được trừ.

Quy định về mức khống chế chi phí hoa hồng môi giới

Văn bản cũng làm rõ việc áp dụng quy định pháp luật thuế TNDN hiện hành liên quan đến mức khống chế chi phí:

• Kể từ khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế số 71/2014/QH13 có hiệu lực, quy định về mức khống chế 15% đối với tổng số chi phí được trừ (bao gồm chi phí quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại, hoa hồng môi giới) đã chính thức được bãi bỏ.
• Do đó, chi phí hoa hồng môi giới phát sinh hợp lý, phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh và có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp sẽ được tính vào chi phí được trừ toàn bộ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN mà không bị giới hạn tỷ lệ khống chế.

Hiệu lực và hướng dẫn thi hành

Các nội dung hướng dẫn tại Công văn này được thực hiện nhất quán với các quy định tại Luật Thuế TNDN, Luật Thuế TNCN và các Thông tư hướng dẫn thi hành của Bộ Tài chính hiện hành. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát hệ thống chứng từ, hợp đồng môi giới để đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ của khoản chi này trước khi thực hiện quyết toán thuế năm.