Tổng quan về Công văn 1087/CVL-QLLĐ năm 2023

Công văn 1087/CVL-QLLĐ do Cục Việc làm ban hành năm 2023 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Văn bản này tập trung tháo gỡ các vướng mắc, thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật lao động liên quan đến quản lý người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo quy định tại Nghị định số 152/2020/NĐ-CP.

1. Hướng dẫn về việc giải trình nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài

Công văn đưa ra các chỉ dẫn chi tiết nhằm chuẩn hóa quy trình xác định và phê duyệt nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài của các doanh nghiệp, tổ chức:

• Trách nhiệm của người sử dụng lao động: Doanh nghiệp phải thực hiện báo cáo giải trình cụ thể về nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài đối với từng vị trí công việc mà người lao động Việt Nam chưa đáp ứng được. Báo cáo này phải được gửi trước ít nhất 30 ngày kể từ ngày dự kiến sử dụng lao động.
• Thẩm quyền phê duyệt: Làm rõ vai trò của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội trong việc xem xét, chấp thuận hoặc không chấp thuận việc sử dụng lao động nước ngoài của doanh nghiệp.
• Thay đổi nhu cầu sử dụng: Trường hợp thay đổi nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài (về vị trí công việc, chức danh, số lượng), người sử dụng lao động phải gửi báo cáo giải trình thay đổi trước ít nhất 15 ngày kể từ ngày dự kiến sử dụng.

2. Xác định tiêu chuẩn đối với các vị trí công việc của lao động nước ngoài

Để tránh việc áp dụng tùy tiện, Cục Việc làm hướng dẫn chi tiết cách xác định các chức danh công việc cốt lõi:

• Đối với vị trí Chuyên gia: Yêu cầu bắt buộc phải có bằng đại học trở lên hoặc tương đương và có ít nhất 3 năm kinh nghiệm làm việc trong chuyên ngành được đào tạo phù hợp với vị trí công việc dự kiến làm việc tại Việt Nam. Công văn cũng hướng dẫn linh hoạt đối với các trường hợp đặc biệt có chứng nhận chuyên gia được cơ quan có thẩm quyền nước ngoài công nhận.
• Đối với vị trí Nhà quản lý và Giám đốc điều hành: Xác định rõ đối tượng này phải là người đứng đầu chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc người trực tiếp điều hành các cơ cấu, phòng ban của doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp và điều lệ công ty.
• Đối với vị trí Lao động kỹ thuật: Yêu cầu được đào tạo chuyên ngành kỹ thuật hoặc chuyên ngành khác ít nhất 1 năm và có ít nhất 3 năm kinh nghiệm làm việc phù hợp với vị trí dự kiến làm việc tại Việt Nam.

3. Hướng dẫn về hồ sơ và thủ tục cấp giấy phép lao động

Công văn 1087/CVL-QLLĐ hướng dẫn tối giản hóa và chuẩn hóa các loại giấy tờ trong hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động:

• Hợp pháp hóa lãnh sự: Các giấy tờ do cơ quan, tổ chức nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự, dịch ra tiếng Việt và chứng thực theo quy định, trừ trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo điều ước quốc tế.
• Giấy chứng nhận sức khỏe: Phải được cấp bởi các cơ sở y tế có thẩm quyền tại nước ngoài hoặc các bệnh viện, phòng khám tại Việt Nam đủ điều kiện theo quy định của Bộ Y tế.
• Phiếu lý lịch tư pháp: Phải được cấp không quá 6 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ, chứng minh người lao động không phải là người phạm tội hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

4. Quy định về các trường hợp miễn giấy phép lao động

Văn bản hướng dẫn cụ thể quy trình xác nhận người lao động nước ngoài không thuộc diện cấp giấy phép lao động:

• Đối tượng áp dụng: Bao gồm chủ sở hữu hoặc thành viên góp vốn của công ty trách nhiệm hữu hạn, thành viên Hội đồng quản trị của công ty cổ phần có giá trị góp vốn đạt mức quy định, trưởng văn phòng đại diện, dự án của tổ chức quốc tế tại Việt Nam.
• Thủ tục xác nhận: Người sử dụng lao động phải đề nghị Sở Lao động - Thương binh và Xã hội xác nhận người lao động nước ngoài không thuộc diện cấp giấy phép lao động trước ít nhất 10 ngày kể từ ngày người lao động bắt đầu làm việc.

5. Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm

Cục Việc làm nhấn mạnh việc tăng cường hậu kiểm sau khi cấp giấy phép lao động:

• Thanh tra định kỳ và đột xuất: Các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra thực tế tại doanh nghiệp nhằm phát hiện các trường hợp lao động nước ngoài làm việc không đúng vị trí, chức danh được cấp phép.
• Biện pháp xử lý: Kiên quyết thu hồi giấy phép lao động đối với các trường hợp vi phạm hoặc trục xuất người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam không có giấy phép lao động hoặc không có văn bản xác nhận miễn giấy phép lao động.