Tổng quan về Công văn 5159/LĐTBXH-BHXH năm 2017

Công văn 5159/LĐTBXH-BHXH do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành nhằm hướng dẫn thực hiện một số quy định của pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội (BHXH). Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng, giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp và người lao động, đặc biệt là việc xác định các khoản thu nhập làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc áp dụng từ ngày 01/01/2018.

1. Quy định về tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Từ ngày 01/01/2018 trở đi, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc được thực hiện theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Công văn 5159/LĐTBXH-BHXH làm rõ các khoản tính đóng bao gồm:

• Mức lương: Là mức lương ghi trong hợp đồng lao động, được xác định theo thang lương, bảng lương do doanh nghiệp xây dựng.
• Phụ cấp lương: Các khoản phụ cấp lương để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ.
• Các khoản bổ sung khác: Các khoản bổ sung xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương.

2. Các khoản thu nhập không tính đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Để giảm bớt gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, Công văn hướng dẫn cụ thể các khoản phúc lợi, hỗ trợ không phải làm căn cứ tính đóng BHXH bắt buộc bao gồm:

• Tiền thưởng theo quy định của Bộ luật Lao động (bao gồm thưởng tết, thưởng hiệu quả công việc, thưởng sáng kiến).
• Tiền ăn giữa ca của người lao động.
• Các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, nhà ở, giữ trẻ, nuôi con nhỏ.
• Hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, người lao động có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động.
• Trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
• Các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động.

3. Hướng dẫn về thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội

Bên cạnh việc xác định tiền lương đóng BHXH, Công văn 5159/LĐTBXH-BHXH còn hướng dẫn giải quyết một số vướng mắc liên quan đến chế độ BHXH ngắn hạn và dài hạn:

• Chế độ ốm đau, thai sản: Hướng dẫn cách tính hưởng trợ cấp đối với người lao động có thời gian gián đoạn đóng BHXH hoặc trường hợp giao kết nhiều hợp đồng lao động cùng lúc.
• Xác định thời gian đóng BHXH: Làm rõ nguyên tắc cộng dồn thời gian đóng BHXH chưa hưởng trợ cấp một lần để làm căn cứ tính hưởng các chế độ hưu trí và tử tuất sau này.
• Trách nhiệm của người sử dụng lao động: Yêu cầu doanh nghiệp phải công khai việc đóng BHXH định kỳ cho người lao động và phối hợp với cơ quan BHXH giải quyết quyền lợi kịp thời.

4. Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 5159/LĐTBXH-BHXH đóng vai trò là cẩm nang tháo gỡ khó khăn cho các cơ quan BHXH địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển giao chính sách tiền lương đóng BHXH từ năm 2018. Việc phân định rõ ràng giữa các khoản thu nhập phải đóng và không phải đóng BHXH giúp doanh nghiệp chủ động trong việc lập kế hoạch tài chính, đồng thời bảo đảm tính minh bạch, đúng pháp luật trong việc thực hiện chính sách an sinh xã hội.