Công văn 11427/TCHQ-TXNK năm 2016 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm tăng cường công tác quản lý, đôn đốc và xử lý nợ thuế trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Văn bản tập trung hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện phân loại nợ, áp dụng các biện pháp cưỡng chế và hoàn thiện hồ sơ xử lý nợ đọng thuế một cách hiệu quả, đúng quy định pháp luật.

Phân loại và rà soát các khoản nợ thuế

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tiến hành rà soát triệt để và phân loại chính xác các khoản nợ thuế phát sinh tại đơn vị mình quản lý. Việc phân loại phải đảm bảo các nhóm nợ sau:

• Nhóm nợ có khả năng thu hồi: Tập trung áp dụng các biện pháp đôn đốc, trực tiếp làm việc với doanh nghiệp nợ thuế để yêu cầu nộp tiền thuế vào ngân sách nhà nước.
• Nhóm nợ khó thu hồi: Xác định rõ nguyên nhân đối với từng khoản nợ (như doanh nghiệp bỏ trốn, giải thể, phá sản, hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh) để có phương án xử lý phù hợp.
• Nhóm nợ đang chờ xử lý: Các khoản nợ đang trong quá trình xem xét miễn, giảm, khoanh nợ hoặc xóa nợ theo quy định của pháp luật thuế.

Áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế

Để đảm bảo hiệu quả thu hồi nợ đọng, văn bản chỉ đạo quyết liệt việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo đúng trình tự quy định tại Luật Quản lý thuế:

• Thực hiện trích tiền từ tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế tại tổ chức tín dụng, phong tỏa tài khoản đối với các doanh nghiệp cố tình chây ỳ.
• Áp dụng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp nợ thuế quá hạn.
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế địa phương để thực hiện các biện pháp cưỡng chế tiếp theo như thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh khi cần thiết.

Hoàn thiện hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ thuế

Đối với các khoản nợ không có khả năng thu hồi thuộc diện được khoanh nợ hoặc xóa nợ, Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về mặt hồ sơ pháp lý:

• Yêu cầu các Cục Hải quan địa phương khẩn trương thu thập, hoàn thiện đầy đủ các chứng từ, tài liệu chứng minh đối tượng nợ thuế đã giải thể, phá sản hoặc cá nhân đã chết, mất tích theo quy định.
• Lập hồ sơ đề nghị xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt gửi về Tổng cục Hải quan để thẩm định và trình cấp có thẩm quyền quyết định.
• Đảm bảo tính chính xác, khách quan của hồ sơ, tránh tình trạng trục lợi chính sách hoặc bỏ sót các khoản nợ đủ điều kiện xử lý.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các đơn vị

Văn bản nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị hải quan trong công tác quản lý nợ thuế:

• Cục trưởng các Cục Hải quan tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu nợ thuế và kết quả thu hồi nợ tại địa bàn quản lý.
• Thường xuyên theo dõi, đôn đốc và báo cáo định kỳ kết quả xử lý nợ thuế về Tổng cục Hải quan để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh.
• Tăng cường thanh tra, kiểm tra nội bộ để phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm, gây thất thoát ngân sách nhà nước trong quá trình quản lý nợ thuế.