Công văn 11900/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2014 là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đẩy mạnh công tác xử lý nợ thuế, nợ phạt chậm nộp tại các đơn vị hải quan địa phương. Văn bản này tập trung vào việc phân loại nợ, áp dụng các biện pháp cưỡng chế và thực hiện các thủ tục xóa nợ, khoanh nợ theo đúng quy định pháp luật.

- Phân loại và rà soát các khoản nợ thuế, nợ phạt

Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố tiến hành rà soát triệt để và phân loại chính xác các khoản nợ thuế, nợ phạt phát sinh tại đơn vị. Quá trình phân loại phải đảm bảo các yêu cầu sau:

• Phân định rõ ràng giữa nợ có khả năng thu hồi và nợ khó thu hồi, nợ không có khả năng thu hồi để có biện pháp xử lý phù hợp cho từng nhóm đối tượng.
• Xác định chính xác nguyên nhân dẫn đến nợ đọng, đặc biệt là các trường hợp doanh nghiệp giải thể, phá sản, bỏ trốn khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh hoặc gặp thiên tai, hỏa hoạn bất khả kháng.
• Cập nhật đầy đủ, kịp thời thông tin nợ thuế của người nộp thuế vào hệ thống kế toán thuế tập trung của ngành Hải quan để quản lý thống nhất.

- Áp dụng các biện pháp đôn đốc và cưỡng chế thu hồi nợ

Để nâng cao hiệu quả thu hồi nợ đọng ngân sách nhà nước, văn bản hướng dẫn chi tiết việc thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế:

• Thực hiện nghiêm túc các bước cưỡng chế theo đúng trình tự quy định của Luật Quản lý thuế, bao gồm trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản của đối tượng nợ thuế tại các tổ chức tín dụng.
• Áp dụng biện pháp thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng đối với các trường hợp cố tình chây ỳ, không nộp thuế đúng hạn.
• Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, cơ quan thuế nội địa, cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan chức năng khác để xác minh thông tin tài sản, tình trạng hoạt động của doanh nghiệp nợ thuế nhằm thực hiện cưỡng chế hiệu quả.

- Hướng dẫn xử lý khoanh nợ, xóa nợ thuế và tiền phạt chậm nộp

Đối với các khoản nợ không có khả năng thu hồi, Công văn 11900/TCHQ-TXNK đưa ra các chỉ đạo cụ thể về việc lập hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ:

• Đối với doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản: Hướng dẫn thu thập quyết định tuyên bố phá sản của Tòa án, văn bản phân chia tài sản của cơ quan thi hành án để làm cơ sở lập hồ sơ xóa nợ thuế, nợ phạt còn lại.
• Đối với doanh nghiệp giải thể hoặc cá nhân đã chết, mất tích: Yêu cầu hoàn thiện hồ sơ pháp lý chứng minh thực trạng pháp lý của đối tượng nợ thuế theo đúng quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Xử lý tiền phạt chậm nộp: Xem xét các trường hợp gặp khó khăn khách quan để đề xuất miễn, giảm hoặc không tính tiền chậm nộp thuế theo các nghị quyết của Quốc hội và hướng dẫn của Bộ Tài chính nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh.

- Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các đơn vị hải quan

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị hải quan địa phương trong công tác quản lý nợ thuế:

• Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về số liệu nợ thuế và kết quả thu hồi nợ tại địa bàn quản lý.
• Thành lập các tổ công tác chuyên trách về xử lý nợ thuế để đôn đốc, rà soát hồ sơ hàng tuần, hàng tháng.
• Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về Tổng cục Hải quan (Cục Thuế xuất nhập khẩu) về tiến độ xử lý nợ, các vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền để kịp thời có phương án giải quyết.