Công văn 1201-TCHQ/KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại liên quan đến chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình xử lý khiếu nại trong toàn ngành hải quan, đảm bảo tính minh bạch, khách quan, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về hải quan.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Văn bản hướng dẫn áp dụng đối với các cơ quan hải quan các cấp, bao gồm Tổng cục Hải quan, Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các Chi cục Hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu. Đối tượng áp dụng trực tiếp là các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu có phát sinh khiếu nại đối với các quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về áp thuế, tính thuế, miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế hoặc truy thu thuế của cơ quan hải quan.

Trình tự tiếp nhận và thụ lý đơn khiếu nại về thuế

• Tiếp nhận và phân loại đơn: Cơ quan hải quan khi nhận được đơn khiếu nại phải tiến hành vào sổ theo dõi, phân loại đơn thư theo đúng thẩm quyền giải quyết. Trường hợp đơn không thuộc thẩm quyền thì phải hướng dẫn người khiếu nại gửi đến đúng cơ quan có thẩm quyền hoặc thực hiện chuyển đơn theo quy định pháp luật.
• Thụ lý giải quyết: Trong thời hạn quy định kể từ ngày nhận được đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền và đủ điều kiện thụ lý, cơ quan hải quan phải ra thông báo bằng văn bản về việc thụ lý giải quyết cho người khiếu nại biết.

Thẩm quyền giải quyết khiếu nại các cấp trong ngành Hải quan

• Cấp Chi cục Hải quan: Chi cục trưởng Chi cục Hải quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với các quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình hoặc của công chức hải quan thuộc quyền quản lý trực tiếp liên quan đến việc ấn định thuế, phạt chậm nộp.
• Cấp Cục Hải quan: Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, thành phố giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính do mình ban hành; giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan bị khiếu nại tiếp.
• Cấp Tổng cục Hải quan: Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của Cục trưởng Cục Hải quan, hoặc các vụ việc phức tạp liên quan đến chính sách thuế xuất nhập khẩu mang tính hệ thống.

Quy trình xác minh, đối thoại và thu thập chứng cứ

• Xác minh nội dung khiếu nại: Người được giao nhiệm vụ xác minh phải tiến hành kiểm tra hồ sơ hải quan, chứng từ kế toán, các tài liệu liên quan đến trị giá tính thuế, mã số hàng hóa (mã HS), thuế suất và xuất xứ hàng hóa (C/O) để làm rõ tính xác thực của nội dung khiếu nại.
• Tổ chức đối thoại: Trong quá trình giải quyết khiếu nại lần hai, người giải quyết khiếu nại phải tổ chức đối thoại trực tiếp với người khiếu nại, người bị khiếu nại để làm rõ các nội dung chưa thống nhất, đảm bảo tính dân chủ và công khai.

Ban hành và thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại

• Ban hành quyết định: Quyết định giải quyết khiếu nại phải được lập thành văn bản theo đúng mẫu quy định, nêu rõ căn cứ pháp lý, nội dung khiếu nại, kết quả xác minh và hướng xử lý cụ thể.
• Thực hiện quyết định: Trường hợp quyết định giải quyết khiếu nại xác định việc áp thuế của cơ quan hải quan là sai, cơ quan hải quan phải thực hiện hoàn trả số tiền thuế, tiền phạt nộp thừa cho doanh nghiệp theo đúng thời hạn. Ngược lại, nếu khiếu nại không có cơ sở, người nộp thuế phải chấp hành nộp đủ số tiền thuế, tiền phạt vào ngân sách nhà nước.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Công văn yêu cầu Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố quán triệt sâu sắc nội dung hướng dẫn đến toàn thể cán bộ, công chức làm công tác kiểm tra thuế, giải quyết khiếu nại. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn, chỉ đạo giải quyết thống nhất.