Giới thiệu chung về Công văn 1261/TCT-DNL

Công văn 1261/TCT-DNL được Tổng cục Thuế ban hành nhằm giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương trong việc áp dụng Khoản 3 Điều 8 Nghị định 20/2017/NĐ-CP. Nội dung hướng dẫn trọng tâm xoay quanh việc khống chế chi phí lãi vay được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các đơn vị có phát sinh giao dịch liên kết.

Đối tượng áp dụng quy định khống chế chi phí lãi vay

Theo hướng dẫn tại Công văn 1261/TCT-DNL và Nghị định 20/2017/NĐ-CP, quy định khống chế trần chi phí lãi vay áp dụng cho các đối tượng sau:

• Doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết trong kỳ tính thuế.
• Các khoản vay phát sinh tại doanh nghiệp bao gồm cả vay từ bên liên kết và vay từ các bên độc lập (như ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng hoặc cá nhân khác).
• Quy định khống chế không phân biệt nguồn vốn vay được sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường hay đầu tư dài hạn, miễn là doanh nghiệp thuộc diện có giao dịch liên kết.

Nguyên tắc xác định và áp dụng tỷ lệ khống chế 20%

Tổng cục Thuế làm rõ phương pháp tính toán và áp dụng giới hạn chi phí lãi vay như sau:

• Tổng chi phí lãi vay được trừ: Tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ (sau khi trừ doanh thu lãi tiền gửi, lãi cho vay) không được vượt quá 20% tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay (sau khi trừ doanh thu lãi tiền gửi, lãi cho vay) cộng với chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ (chỉ số EBITDA).
• Phạm vi áp dụng trần lãi vay: Trần khống chế 20% áp dụng đối với tổng chi phí lãi vay ròng của doanh nghiệp, không tách riêng chi phí lãi vay từ bên liên kết hay bên độc lập. Điều này có nghĩa là ngay cả khi doanh nghiệp vay vốn từ ngân hàng độc lập, nhưng nếu doanh nghiệp có phát sinh bất kỳ giao dịch liên kết nào khác, toàn bộ chi phí lãi vay ròng vẫn bị khống chế bởi hạn mức 20% EBITDA.
• Xử lý phần chi phí vượt mức: Phần chi phí lãi vay vượt quá mức khống chế 20% sẽ không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ tính thuế đó.

Xác định mối quan hệ liên kết qua bảo lãnh và cho vay

Công văn cũng lưu ý về việc xác định mối quan hệ liên kết giữa doanh nghiệp và ngân hàng theo quy định pháp luật:

• Một doanh nghiệp và một tổ chức tín dụng được coi là có quan hệ liên kết nếu tổ chức tín dụng bảo lãnh hoặc cho doanh nghiệp vay vốn với ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp và chiếm trên 50% tổng giá trị các khoản nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đó.
• Khi đã xác định có mối quan hệ liên kết, các giao dịch phát sinh giữa hai bên sẽ được kiểm soát chặt chẽ theo các nguyên tắc quản lý thuế đối với giao dịch liên kết.

Ý nghĩa pháp lý và hướng dẫn thực hiện cho doanh nghiệp

Công văn 1261/TCT-DNL đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật thuế trên toàn quốc:

• Giúp doanh nghiệp chủ động rà soát cấu trúc vốn, cân đối tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu và vốn vay để tối ưu hóa chi phí thuế.
• Yêu cầu các cơ quan thuế địa phương thực hiện thanh tra, kiểm tra chi phí lãi vay của các doanh nghiệp có giao dịch liên kết theo đúng tinh thần hướng dẫn, đảm bảo tính minh bạch và chống chuyển giá hiệu quả.
• Khuyến nghị doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai thông tin giao dịch liên kết theo các mẫu biểu quy định kèm theo Nghị định 20/2017/NĐ-CP để tránh các rủi ro bị ấn định thuế.