Công văn 136/TTg-KTTH năm 2016 do Thủ tướng Chính phủ ban hành là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hướng dẫn và quyết định phương án phân bổ nguồn vốn ngân sách trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Văn bản này đóng vai trò định hướng cho các bộ, ngành và địa phương trong việc quản lý, sử dụng và giải ngân nguồn vốn đầu tư công hiệu quả, đúng mục đích.

- Nguyên tắc phân bổ vốn ngân sách trung ương

Văn bản quy định rõ các nguyên tắc chủ đạo trong việc phân chia nguồn lực tài chính từ trung ương về các địa phương nhằm đảm bảo tính công bằng, hiệu quả và bền vững:

• Ưu tiên hỗ trợ các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu, các xã thuộc huyện nghèo theo các chương trình, chính sách của Nhà nước để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
• Tập trung nguồn vốn để hỗ trợ các xã đã đạt dưới 5 tiêu chí và các xã đạt từ 15 đến 18 tiêu chí có khả năng hoàn thành mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới trong năm tài khóa.
• Đảm bảo tính công khai, minh bạch trong việc xác định đối tượng và định mức phân bổ vốn, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước.
• Không phân bổ vốn đầu tư phát triển cho các xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới để tập trung nguồn lực cho các địa bàn khó khăn hơn chưa hoàn thành mục tiêu.

- Tiêu chí và định mức phân bổ vốn cụ thể

Công văn xác định phương thức tính toán và phân bổ vốn dựa trên hệ số ưu tiên đối với từng nhóm xã cụ thể:

• Nhóm các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu được áp dụng hệ số phân bổ cao nhất nhằm tạo động lực bứt phá về hạ tầng kinh tế - xã hội.
• Nhóm các xã còn lại được phân bổ theo các mức hệ số giảm dần tương ứng với số lượng tiêu chí nông thôn mới đã đạt được, khuyến khích các địa phương tự chủ và nỗ lực hoàn thành các tiêu chí còn lại.
• Quy định rõ tỷ lệ đối ứng từ ngân sách địa phương (bao gồm ngân sách cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã) tùy thuộc vào khả năng cân đối ngân sách của từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

- Trách nhiệm triển khai và giám sát thực hiện

Để đảm bảo nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả và đúng tiến độ, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành và địa phương liên quan:

• Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổng hợp phương án phân bổ chi tiết, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chịu trách nhiệm đôn đốc, hướng dẫn các địa phương thực hiện các nội dung, tiêu chí của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm trình Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua phương án phân bổ vốn chi tiết tại địa phương; chủ động bố trí vốn đối ứng từ ngân sách địa phương và huy động các nguồn lực hợp pháp khác.
• Các địa phương phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đầu tư, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.