Tóm tắt Công văn 1382/BYT-MT năm 2020 về quản lý, kiểm soát sử dụng khí N2O

Công văn 1382/BYT-MT được Bộ Y tế ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm soát chặt chẽ việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng khí Nitơ oxit (N2O) - thường được gọi là "khí cười". Đây là biện pháp cấp bách trước tình trạng lạm dụng khí N2O trong các hoạt động vui chơi, giải trí gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tâm thần của người sử dụng, đặc biệt là giới trẻ.

1. Mục đích và cơ sở pháp lý của việc kiểm soát khí N2O

• Khí N2O là hóa chất được quản lý chuyên ngành, thuộc danh mục hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp theo quy định của Luật Hóa chất và Nghị định số 113/2017/NĐ-CP.
• Trong y học, khí N2O được sử dụng làm chất gây mê, giảm đau, nhưng việc sử dụng phải tuân thủ quy trình chuyên môn nghiêm ngặt và chỉ được thực hiện dưới sự chỉ định, giám sát của bác sĩ.
• Việc lạm dụng khí N2O (như bơm vào bóng bay để tạo thành "bóng cười") để hít trực tiếp nhằm mục đích giải trí là hành vi vi phạm pháp luật, gây ra các tác hại nghiêm trọng như tổn thương hệ thần kinh, liệt chi, suy giảm trí nhớ và có thể dẫn đến tử vong.

2. Các biện pháp quản lý nghiêm ngặt tại các cơ sở y tế

Bộ Y tế yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên toàn quốc thực hiện nghiêm các nội dung sau:

• Chỉ đạo các cơ sở y tế trên địa bàn quản lý chặt chẽ việc mua, bán, bảo quản và sử dụng khí N2O phục vụ cho mục đích y tế. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thất thoát, rò rỉ hoặc sử dụng sai mục đích nguồn khí N2O y tế.
• Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chỉ được phép sử dụng khí N2O khi có chỉ định chuyên môn của bác sĩ và phải tuân thủ đúng các hướng dẫn điều trị, quy trình kỹ thuật đã được Bộ Y tế phê duyệt.
• Yêu cầu các đơn vị sản xuất, kinh doanh khí N2O dùng trong y tế phải thực hiện đầy đủ các thủ tục đăng ký, cấp phép và báo cáo định kỳ về tình hình sản xuất, nhập khẩu, phân phối cho Bộ Y tế theo đúng quy định.

3. Tăng cường phối hợp liên ngành và thanh tra, kiểm tra

Để ngăn chặn triệt để tình trạng lạm dụng khí N2O ngoài thị trường tự do, Công văn 1382/BYT-MT nhấn mạnh việc phối hợp giữa ngành y tế và các cơ quan chức năng địa phương:

• Sở Y tế phối hợp chặt chẽ với Sở Công Thương, Công an tỉnh/thành phố, Cục Quản lý thị trường và các cơ quan liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu khí N2O trên địa bàn.
• Tập trung kiểm tra, giám sát các điểm vui chơi giải trí, quán bar, vũ trường, karaoke, quán cà phê... nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi kinh doanh, sử dụng "bóng cười" trái phép.
• Kiên quyết xử phạt vi phạm hành chính, tịch thu tang vật và rút giấy phép hoạt động đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh.

4. Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền và giáo dục

• Tăng cường tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng về tác hại của việc lạm dụng khí N2O đối với sức khỏe con người, đặc biệt là đối tượng học sinh, sinh viên và thanh thiếu niên.
• Khuyến cáo người dân không tự ý mua bán, sử dụng khí N2O cho các mục đích vui chơi, giải trí cá nhân; đồng thời khuyến khích cộng đồng tích cực phát hiện, phản ánh các hành vi vi phạm đến cơ quan chức năng để kịp thời xử lý.