Tổng quan về Công văn 139/GSQL-GQ4 năm 2019

Công văn 139/GSQL-GQ4 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến thông tin ngày hóa đơn thương mại thể hiện trên Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp thống nhất cách hiểu, tránh các tranh chấp không đáng có trong quá trình thông quan hàng hóa áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt.

Nội dung hướng dẫn chi tiết về ngày hóa đơn trên C/O

Công văn tập trung làm rõ tính hợp lệ của C/O trong trường hợp ngày hóa đơn thương mại được phát hành sau ngày cấp C/O hoặc có sự khác biệt về mặt thời gian giữa các chứng từ. Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Sự phù hợp của ngày hóa đơn thương mại: Theo quy định tại các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên, không có điều khoản nào bắt buộc hóa đơn thương mại phải được phát hành trước hoặc cùng ngày với ngày cấp C/O. Do đó, việc hóa đơn thương mại có ngày phát hành sau ngày ký C/O không phải là lý do để bác bỏ tính hợp lệ của C/O.
• Trường hợp hóa đơn của bên thứ ba (Third-party invoicing): Đối với các giao dịch có sự tham gia của bên thứ ba, hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành có thể có ngày phát hành khác biệt so với ngày xuất khẩu hoặc ngày cấp C/O. Cơ quan hải quan cần kiểm tra tính liên kết của các chứng từ đi kèm để xác định nguồn gốc xuất xứ thực tế của hàng hóa.
• Nguyên tắc kiểm tra, đối chiếu thông tin: Công chức hải quan khi kiểm tra C/O cần tập trung đối chiếu các thông tin cốt lõi như mô tả hàng hóa, số lượng, trọng lượng, mã HS, và các tiêu chí xuất xứ khác. Nếu các thông tin này hoàn toàn khớp đúng và không có nghi ngờ về tính trung thực của xuất xứ hàng hóa, sự khác biệt hoặc chậm trễ về ngày hóa đơn không được coi là lỗi để từ chối C/O.

Hướng dẫn xử lý dành cho cơ quan Hải quan địa phương

Để đảm bảo tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại và tuân thủ đúng cam kết quốc tế, Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện các nội dung sau:

• Không tự ý bác bỏ C/O: Nghiêm cấm việc tự ý từ chối cho hưởng ưu đãi thuế quan đối với các trường hợp C/O chỉ có lỗi duy nhất là ngày hóa đơn thương mại muộn hơn ngày cấp C/O, trừ khi có nghi ngờ hợp lý khác về xuất xứ hàng hóa.
• Thực hiện xác minh khi cần thiết: Trong trường hợp có nghi ngờ thực sự về tính xác thực của hóa đơn hoặc mối quan hệ giữa hóa đơn và lô hàng, cơ quan hải quan tiến hành thủ tục xác minh (verification) theo đúng quy trình quy định tại Hiệp định thương mại tự do tương ứng, thay vì trực tiếp bác bỏ chứng từ của doanh nghiệp.
• Thống nhất áp dụng quy định: Đảm bảo tất cả các chi cục hải quan cửa khẩu áp dụng đồng bộ hướng dẫn này, tránh tình trạng mỗi nơi xử lý một kiểu gây khó khăn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Ý nghĩa của văn bản đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Công văn 139/GSQL-GQ4 mang lại nhiều tác động tích cực cho cộng đồng doanh nghiệp:

• Giảm thiểu rủi ro bác bỏ C/O: Giúp doanh nghiệp yên tâm hơn trong các giao dịch thương mại quốc tế phức tạp, đặc biệt là các giao dịch ba bên hoặc các lô hàng cần thông quan gấp trước khi hóa đơn thương mại chính thức được phát hành.
• Rút ngắn thời gian thông quan: Hạn chế việc hàng hóa bị ách tắc tại cửa khẩu do các tranh chấp kỹ thuật liên quan đến ngày tháng trên chứng từ.
• Tối ưu hóa chi phí: Giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan từ các Hiệp định thương mại tự do, giảm thiểu chi phí lưu kho bãi và các chi phí phát sinh do chậm trễ thủ tục.