Tóm tắt Công văn 15334/TCHQ-GSQL năm 2014 về xử lý hàng hóa từ bỏ

Công văn 15334/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn nghiệp vụ và giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xử lý hàng hóa tồn đọng, hàng hóa do người vận chuyển hoặc chủ hàng từ bỏ tại các cảng biển, cảng hàng không quốc tế. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp các cục hải quan địa phương thống nhất quy trình thực hiện, đẩy nhanh tiến độ giải phóng hàng hóa, giảm thiểu tình trạng ùn tắc tại các kho bãi.

Các nội dung trọng tâm và quy trình xử lý hàng hóa từ bỏ:

- Xác định và phân loại hàng hóa từ bỏ

• Hàng hóa được xác định là từ bỏ khi chủ hàng hóa hoặc người đại diện hợp pháp có văn bản tuyên bố từ bỏ quyền sở hữu đối với lô hàng gửi đến cơ quan Hải quan hoặc doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi.
• Hàng hóa quá thời hạn lưu giữ tại cảng (quá 90 ngày kể từ ngày hàng đến cửa khẩu) mà không có người đến nhận hoặc không thể liên lạc được với người nhận hàng theo thông tin trên vận đơn cũng được xem xét xử lý theo diện hàng tồn đọng, từ bỏ.
• Thực hiện phân loại chi tiết hàng hóa để có phương án xử lý phù hợp, bao gồm: hàng hóa thông thường có thể thanh lý, hàng hóa dễ hư hỏng, hàng hóa gây ô nhiễm môi trường cần tiêu hủy lập tức, và hàng hóa thuộc danh mục cấm nhập khẩu.

- Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình xử lý

• Doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi: Có trách nhiệm thống kê, phân loại và thông báo kịp thời cho cơ quan Hải quan về danh sách các lô hàng tồn đọng, hàng hóa có dấu hiệu bị từ bỏ. Đồng thời, phối hợp với hãng tàu để xác minh thông tin chủ hàng.
• Hãng tàu (người vận chuyển): Có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ thông tin về người gửi hàng (shipper) và người nhận hàng (consignee) trên vận đơn. Trong trường hợp hàng hóa bị từ bỏ gây ô nhiễm hoặc chi phí lưu kho bãi quá lớn, hãng tàu phải có trách nhiệm tái xuất hoặc chịu chi phí tiêu hủy theo quy định pháp luật.
• Cơ quan Hải quan: Chủ trì thành lập Hội đồng xử lý hàng hóa tồn đọng, tiến hành các thủ tục thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để tìm chủ sở hữu trước khi tiến hành các bước xử lý tiếp theo.

- Phương thức và thủ tục xử lý hàng hóa từ bỏ

• Phương thức tịch thu, bán đấu giá: Áp dụng đối với các loại hàng hóa còn giá trị sử dụng, không thuộc danh mục cấm nhập khẩu. Số tiền thu được từ việc bán đấu giá sau khi trừ các chi phí liên quan (chi phí vận chuyển, lưu kho, chi phí tổ chức đấu giá, thuế) sẽ được nộp vào ngân sách nhà nước.
• Phương thức tiêu hủy: Áp dụng bắt buộc đối với hàng hóa đã bị hư hỏng, hết hạn sử dụng, hàng hóa gây ô nhiễm môi trường, hàng giả, hàng nhái hoặc hàng hóa thuộc danh mục cấm nhập khẩu không thể tái xuất. Chi phí tiêu hủy do chủ hàng hoặc hãng tàu chịu trách nhiệm chi trả; trường hợp không xác định được đối tượng thì trích từ nguồn kinh phí xử lý hàng tồn đọng hoặc ngân sách nhà nước.
• Phương thức chuyển giao: Đối với một số loại hàng hóa đặc thù, có thể được chuyển giao cho các cơ quan nhà nước chuyên ngành để quản lý, sử dụng vào mục đích công cộng hoặc an ninh quốc phòng.

- Thủ tục hải quan đối với hàng hóa tái xuất

• Trường hợp hãng tàu hoặc chủ hàng nước ngoài yêu cầu đưa hàng hóa bị từ bỏ ra khỏi lãnh thổ Việt Nam (tái xuất), cơ quan Hải quan sẽ xem xét giải quyết nếu hàng hóa đó chưa được đưa vào danh sách xử lý tịch thu hoặc tiêu hủy của Hội đồng xử lý hàng tồn đọng.
• Người yêu cầu tái xuất phải hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ tài chính phát sinh tại cảng và thực hiện thủ tục hải quan theo đúng quy định đối với loại hình hàng hóa tái xuất.

Lưu ý: Nội dung tóm tắt trên đây được tổng hợp dựa trên các quy định nghiệp vụ của Tổng cục Hải quan tại thời điểm ban hành Công văn 15334/TCHQ-GSQL nhằm giải quyết triệt để tình trạng ùn tắc hàng hóa tại các cảng cửa khẩu.