Công văn 206/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành năm 2015 nhằm giải đáp và hướng dẫn các cục hải quan tỉnh, thành phố giải quyết những vướng mắc phát sinh trong quá trình xử lý hàng hóa tồn đọng, hàng hóa không xác định được chủ sở hữu tại các khu vực cảng biển, cửa khẩu và địa bàn giám sát hải quan.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản này áp dụng đối với cơ quan hải quan các cấp, các doanh nghiệp kinh doanh kho bãi, cảng biển, cảng hàng không, và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc quản lý, lưu giữ và xử lý hàng hóa bị từ bỏ, thất lạc, nhầm lẫn hoặc quá thời hạn lưu giữ mà không có người nhận tại các địa bàn hoạt động hải quan.

Quy trình xác minh và thông báo tìm chủ sở hữu hàng hóa

• Cơ quan Hải quan có trách nhiệm phối hợp với doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi để tiến hành rà soát, thống kê các lô hàng tồn đọng quá thời hạn quy định.
• Thực hiện thủ tục thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, trang thông tin điện tử của ngành Hải quan và niêm yết công khai tại trụ sở chi cục hải quan nơi lưu giữ hàng hóa để tìm chủ sở hữu hợp pháp.
• Xác định rõ thời hạn tối đa để chủ hàng hoặc người đại diện hợp pháp đến nhận lại hàng hóa và thực hiện các thủ tục hải quan theo quy định.

Phương án xử lý đối với hàng hóa không có người nhận

• Sau khi hết thời hạn thông báo theo quy định của pháp luật mà không có tổ chức, cá nhân nào đến nhận hoặc chứng minh quyền sở hữu hợp pháp, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác lập quyền sở hữu nhà nước đối với lô hàng tồn đọng.
• Thành lập Hội đồng xử lý hàng hóa tồn đọng để tiến hành kiểm kê, phân loại, giám định và định giá tài sản làm cơ sở cho các bước xử lý tiếp theo.
• Đối với hàng hóa còn giá trị sử dụng, hội đồng sẽ tổ chức bán đấu giá công khai để nộp ngân sách nhà nước sau khi trừ đi các chi phí liên quan như chi phí vận chuyển, lưu kho, bảo quản và chi phí tổ chức đấu giá.
• Đối với hàng hóa thuộc danh mục cấm nhập khẩu, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng hoặc hàng hóa gây ô nhiễm môi trường, cơ quan Hải quan phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành tiêu hủy bắt buộc theo đúng quy trình bảo vệ môi trường.

Trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị

• Doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ thông tin, hồ sơ, tài liệu liên quan đến các lô hàng tồn đọng và phối hợp chặt chẽ với cơ quan Hải quan trong suốt quá trình kiểm kê, phân loại và xử lý hàng hóa.
• Cơ quan Hải quan chủ trì, phối hợp với cơ quan tài chính địa phương để quản lý, giám sát nguồn thu từ việc xử lý hàng hóa tồn đọng, đảm bảo tính minh bạch và đúng quy định của pháp luật về quản lý tài sản công.

Công văn 206/TCHQ-PC có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay từ ngày ban hành, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để các đơn vị hải quan địa phương giải quyết nhanh chóng tình trạng hàng hóa ùn ứ tại các cảng, góp phần giải phóng năng lực lưu kho bãi và khơi thông dòng chảy thương mại.