Tổng quan về Công văn 1591/TCHQ-GSQL

Công văn 1591/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đưa vào, đưa ra, lưu giữ tại khu vực cảng biển. Văn bản này tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình phối hợp giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi thông qua Hệ thống quản lý hải quan tự động (VASSCM).

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 1591/TCHQ-GSQL

1. Giám sát hàng hóa đưa vào, đưa ra khu vực cảng biển

• Đối với hàng hóa nhập khẩu: Doanh nghiệp kinh doanh cảng căn cứ thông tin danh sách container, danh sách hàng hóa đủ điều kiện qua khu vực giám sát do cơ quan hải quan cung cấp qua Hệ thống VASSCM để cho phép hàng hóa đưa ra khỏi khu vực cảng. Trường hợp hệ thống gặp sự cố, việc xác nhận sẽ được thực hiện thủ công dựa trên chứng từ giấy và cập nhật bổ sung ngay khi hệ thống hoạt động trở lại.
• Đối với hàng hóa xuất khẩu: Việc giám sát được thực hiện từ khi hàng hóa bắt đầu đưa vào cảng cho đến khi thực xếp lên phương tiện vận tải xuất cảnh. Doanh nghiệp cảng có trách nhiệm đối chiếu thông tin trên hệ thống để xếp hàng lên tàu.

2. Quy trình xử lý khi xảy ra sự cố hệ thống công nghệ thông tin

• Trách nhiệm của doanh nghiệp cảng: Khi phát hiện sự cố kết nối giữa hệ thống của doanh nghiệp và Hệ thống VASSCM của cơ quan hải quan, doanh nghiệp phải thông báo ngay cho Chi cục Hải quan nơi quản lý để phối hợp xử lý.
• Biện pháp khắc phục tạm thời: Trong thời gian khắc phục sự cố, cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, đối chiếu thủ công các chứng từ giấy (như Tờ khai hải quan đã thông quan, Danh sách container đủ điều kiện qua khu vực giám sát) để giải quyết cho hàng hóa qua khu vực giám sát, tránh tình trạng ùn tắc tại cảng.
• Cập nhật dữ liệu sau sự cố: Ngay sau khi hệ thống được khắc phục, doanh nghiệp cảng và cơ quan hải quan phải tiến hành truyền nhận, đối chiếu và cập nhật đầy đủ dữ liệu của các lô hàng đã giải quyết thủ công vào Hệ thống VASSCM.

3. Giám sát đối với hàng hóa vận chuyển chịu sự giám sát hải quan

• Hàng hóa chuyển cảng, chuyển cửa khẩu: Quy trình giám sát được siết chặt thông qua việc niêm phong hải quan và định vị GPS (nếu có). Doanh nghiệp cảng chỉ được giao hàng cho người vận chuyển khi có sự phê duyệt và xác nhận từ cơ quan hải quan trên hệ thống.
• Đối với hàng hóa quá cảnh, trung chuyển: Việc lưu giữ và di chuyển trong khu vực cảng phải được phân khu rõ ràng, đảm bảo không lẫn lộn với hàng hóa nhập khẩu tiêu dùng nội địa và chịu sự giám sát liên tục của công chức hải quan trực ban.

4. Tăng cường phối hợp giữa Hải quan và Doanh nghiệp cảng

• Chia sẻ dữ liệu trực tuyến: Khuyến khích và bắt buộc các doanh nghiệp kinh doanh cảng biển hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin để kết nối thông suốt với cơ quan hải quan, đảm bảo dữ liệu về vị trí container, thời gian xếp dỡ được cập nhật theo thời gian thực.
• Giải quyết vướng mắc phát sinh: Thiết lập đường dây nóng và bộ phận hỗ trợ 24/7 tại các Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng biển để kịp thời tiếp nhận, xử lý các phản ánh của doanh nghiệp liên quan đến thủ tục giao nhận hàng hóa.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 1591/TCHQ-GSQL đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình giám sát hải quan tại các cảng biển lớn trên cả nước. Việc hướng dẫn chi tiết các kịch bản xử lý sự cố hệ thống giúp giảm thiểu rủi ro ách tắc hàng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, chống buôn lậu và gian lận thương mại.