Giới thiệu chung về Công văn 3198/TCHQ-GSQL

Công văn 3198/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các biện pháp giám sát, quản lý hải quan đối với hàng hóa đưa vào, đưa ra khu vực cảng biển. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai Hệ thống quản lý hải quan tự động (VASSCM), đồng thời đảm bảo công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ, đúng quy định pháp luật và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 3198/TCHQ-GSQL

Văn bản đưa ra các chỉ đạo chi tiết đối với từng trường hợp cụ thể nhằm tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ hải quan tại cảng biển:

• Giám sát hàng hóa tại các cảng đã kết nối Hệ thống VASSCM: Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp kinh doanh cảng để thực hiện việc chia sẻ, cập nhật thông tin hàng hóa đưa vào, đưa ra cảng thông qua hệ thống điện tử. Doanh nghiệp cảng có trách nhiệm kiểm tra thông tin đủ điều kiện qua khu vực giám sát trên hệ thống trước khi cho phép hàng hóa xếp dỡ hoặc vận chuyển ra khỏi cảng.
• Quy trình xử lý đối với cảng chưa kết nối Hệ thống VASSCM: Đối với các khu vực cảng, kho bãi chưa hoàn thiện kết nối hệ thống tự động, cơ quan hải quan thực hiện giám sát thủ công kết hợp với việc ghi nhận thông tin trên hồ sơ giấy. Công chức hải quan giám sát có trách nhiệm kiểm tra đối chiếu chứng từ, ký xác nhận và lưu trữ hồ sơ theo đúng quy định hiện hành để tránh thất thoát, buôn lậu.
• Xử lý sự cố hệ thống và nghẽn mạng: Trong trường hợp Hệ thống VASSCM gặp sự cố kỹ thuật hoặc mất kết nối, doanh nghiệp cảng và cơ quan hải quan phải chuyển sang phương thức xác nhận thủ công tạm thời để không làm gián đoạn hoạt động giao nhận hàng hóa của doanh nghiệp. Sau khi hệ thống được khắc phục, doanh nghiệp cảng phải thực hiện cập nhật bổ sung ngay dữ liệu vào hệ thống để đảm bảo tính liên tục và đồng bộ của dữ liệu giám sát.
• Giám sát đối với hàng hóa đặc thù (hàng lỏng, hàng rời): Đối với các loại hàng hóa không đóng trong container như xăng dầu, hóa chất, quặng, nông sản rời, công văn hướng dẫn cụ thể về phương thức xác định khối lượng, thể tích thông qua các thiết bị đo lường chuyên dụng, chứng thư giám định và quy trình giám sát trực tiếp tại cầu cảng, kho chuyên dùng.
• Tăng cường phối hợp và kiểm tra đột xuất: Tổng cục Hải quan nhấn mạnh việc tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát và phối hợp giữa lực lượng hải quan giám sát với lực lượng kiểm soát hải quan nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua cảng biển.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Việc ban hành và thực hiện nghiêm túc Công văn 3198/TCHQ-GSQL mang lại nhiều giá trị thiết thực cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp:

• Thống nhất quy trình nghiệp vụ giám sát hải quan tại tất cả các cảng biển trên toàn quốc, giảm thiểu sự khác biệt trong thực thi giữa các chi cục hải quan địa phương.
• Thúc đẩy tiến trình hiện đại hóa, tự động hóa công tác hải quan thông qua việc đẩy mạnh triển khai và hoàn thiện Hệ thống VASSCM.
• Tạo điều kiện thông quan nhanh chóng, giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại tại các cửa ngõ cảng biển quốc tế.