Công văn 1655/TCHQ-KTSTQ được ban hành bởi Tổng cục Hải quan nhằm hướng dẫn và xử lý các trường hợp doanh nghiệp không đáp ứng đầy đủ các điều kiện để được công nhận hoặc duy trì chế độ doanh nghiệp ưu tiên trong lĩnh vực hải quan. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu đang áp dụng hoặc có nhu cầu áp dụng chế độ ưu tiên.

Chế độ doanh nghiệp ưu tiên mang lại nhiều lợi ích to lớn cho doanh nghiệp như thông quan nhanh, giảm tỷ lệ kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa. Tuy nhiên, để duy trì tư cách này, doanh nghiệp phải liên tục đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về pháp luật hải quan, thuế và kế toán. Công văn 1655/TCHQ-KTSTQ tập trung vào việc xử lý các doanh nghiệp không còn đáp ứng đủ các điều kiện này sau quá trình rà soát, đánh giá của cơ quan hải quan.

• Điều kiện về tuân thủ pháp luật: Doanh nghiệp có hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hải quan đến mức bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc hình sự, không còn đáp ứng tiêu chí tuân thủ pháp luật nghiêm ngặt theo quy định.
• Điều kiện về kim ngạch xuất nhập khẩu: Kim ngạch xuất nhập khẩu của doanh nghiệp không đạt mức tối thiểu theo quy định trong các năm liên tiếp, trừ các trường hợp đặc biệt được ưu tiên theo chính sách khuyến khích đầu tư của Chính phủ.
• Hệ thống kiểm soát nội bộ và kế toán: Doanh nghiệp không duy trì được hệ thống sổ sách kế toán, kiểm toán độc lập minh bạch hoặc hệ thống kiểm soát nội bộ không đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng và quản lý rủi ro hiệu quả.
• Nghĩa vụ báo cáo định kỳ: Doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ, đúng hạn nghĩa vụ báo cáo, tự đánh giá định kỳ gửi cơ quan hải quan theo quy định.

• Đình chỉ hoặc thu hồi quyết định công nhận: Tổng cục Hải quan sẽ xem xét đình chỉ tạm thời hoặc thu hồi hoàn toàn quyết định công nhận doanh nghiệp ưu tiên đối với các đơn vị vi phạm hoặc không duy trì đủ điều kiện.
• Mất các đặc quyền hải quan: Doanh nghiệp bị đưa ra khỏi danh sách ưu tiên sẽ không còn được hưởng các chính sách ưu đãi về thủ tục hải quan, kiểm tra thực tế hàng hóa, và các thủ tục thuế liên quan.
• Áp dụng quy trình kiểm tra thông thường: Doanh nghiệp phải quay lại thực hiện thủ tục hải quan theo quy trình thông thường, chịu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ hơn từ cơ quan hải quan dựa trên đánh giá phân loại mức độ rủi ro.

Đối với cơ quan hải quan, Công văn yêu cầu Cục Kiểm tra sau thông quan và các đơn vị hải quan địa phương tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá định kỳ, kịp thời phát hiện các sai phạm hoặc sự sụt giảm năng lực của doanh nghiệp ưu tiên để xử lý nghiêm theo quy định.

Đối với doanh nghiệp, cần chủ động rà soát quy trình vận hành, hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, đảm bảo tuân thủ tuyệt đối các quy định pháp luật để tránh nguy cơ bị tước bỏ tư cách doanh nghiệp ưu tiên, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh và uy tín trên thị trường.