Tổng quan về Công văn 1763/TCT-PC năm 2014

Công văn 1763/TCT-PC do Tổng cục Thuế ban hành ngày 20 tháng 05 năm 2014 nhằm hướng dẫn giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xử lý vi phạm hành chính về thuế thông qua công tác thanh tra, kiểm tra thuế. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất áp dụng pháp luật giữa các thời kỳ chuyển tiếp, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người nộp thuế và nâng cao hiệu quả quản lý của cơ quan thuế.

1. Nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt thuế

Công văn hướng dẫn chi tiết nguyên tắc áp dụng pháp luật đối với các hành vi vi phạm hành chính về thuế xảy ra trước ngày Nghị định 129/2013/NĐ-CP và Thông tư 166/2013/TT-BTC có hiệu lực thi hành nhưng hành vi đó được phát hiện hoặc xem xét ra quyết định xử phạt sau thời điểm các văn bản này có hiệu lực:

• Áp dụng nguyên tắc có lợi cho người nộp thuế: Trường hợp các quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính về thuế có mức xử phạt nhẹ hơn, hoặc không xử phạt, hoặc có lợi hơn cho người nộp thuế so với quy định cũ thì áp dụng quy định mới.
• Áp dụng quy định tại thời điểm xảy ra hành vi: Đối với các hành vi vi phạm xảy ra trước ngày 01/07/2013 (thời điểm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế có hiệu lực) mà quy định mới không có lợi hơn thì vẫn áp dụng các quy định xử phạt tại thời điểm xảy ra hành vi vi phạm (như Nghị định 98/2007/NĐ-CP).

2. Xử lý hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn

Đối với hành vi khai sai được phát hiện qua thanh tra, kiểm tra, Công văn 1763/TCT-PC làm rõ cách thức xử lý như sau:

• Xác định hành vi khai sai: Người nộp thuế đã ghi chép đầy đủ, trung thực các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ nhưng có sự sai sót trong khâu tự tính thuế, kê khai dẫn đến thiếu số thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được hoàn.
• Mức xử phạt áp dụng: Áp dụng mức phạt 20% trên số tiền thuế thiếu hoặc số tiền thuế đã được hoàn cao hơn đối với các hành vi vi phạm từ ngày 01/07/2013 trở đi. Đối với các hành vi xảy ra trước ngày 01/07/2013, mức phạt là 10% trên số tiền thuế thiếu hoặc số tiền thuế được hoàn cao hơn theo quy định cũ, trừ trường hợp quy định mới có lợi hơn.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp đủ số tiền thuế thiếu, số tiền thuế được hoàn cao hơn và tiền chậm nộp tiền thuế vào ngân sách nhà nước.

3. Xử lý hành vi trốn thuế, gian lận thuế phát hiện qua thanh tra, kiểm tra

Công văn hướng dẫn cụ thể về việc phân biệt giữa hành vi khai sai và hành vi trốn thuế để áp dụng chế tài xử phạt chính xác:

• Dấu hiệu xác định trốn thuế: Các hành vi như không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; lập sổ sách kế toán không đúng quy định nhằm giảm số thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được hoàn.
• Mức xử phạt trốn thuế: Phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn đối với các hành vi vi phạm. Công văn lưu ý việc xem xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để quyết định mức phạt cụ thể trong khung hình phạt theo đúng quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
• Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra: Trường hợp phát hiện hành vi trốn thuế có dấu hiệu tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự, cơ quan thuế phải chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền để tiến hành điều tra, truy cứu trách nhiệm hình sự, không tự ý xử phạt hành chính.

4. Quy định về tiền chậm nộp tiền thuế

Việc tính tiền chậm nộp đối với các khoản thuế phát hiện tăng thêm qua thanh tra, kiểm tra được thực hiện theo nguyên tắc:

• Mức tính tiền chậm nộp: Áp dụng mức 0,05% mỗi ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp đối với khoảng thời gian từ ngày 01/07/2013. Đối với khoảng thời gian trước ngày 01/07/2013, áp dụng mức tính tiền chậm nộp là 0,07% mỗi ngày (nếu có).
• Thời gian tính chậm nộp: Được tính liên tục từ ngày tiếp sau ngày hết hạn nộp thuế đến ngày người nộp thuế nộp đủ số tiền thuế vào ngân sách nhà nước.

5. Thẩm quyền và thủ tục ban hành quyết định xử lý

Công văn nhấn mạnh việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình thanh tra, kiểm tra và thẩm quyền xử phạt:

• Thẩm quyền xử phạt: Trưởng đoàn thanh tra thuế, Cục trưởng Cục Thuế, Chi cục trưởng Chi cục Thuế có thẩm quyền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo đúng phạm vi và hạn mức quy định.
• Thời hạn ban hành quyết định: Quyết định xử phạt phải được ban hành trong thời hạn quy định kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính về thuế. Trường hợp vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp cần xác minh thêm thì thời hạn có thể được kéo dài nhưng không quá thời hạn tối đa theo Luật Xử lý vi phạm hành chính.