Giới thiệu chung về Công văn 1797/TCHQ-GSQL

Công văn 1797/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về việc phân loại hàng hóa là máy móc, thiết bị ở dạng đồng bộ, tổ hợp máy móc hoặc thiết bị toàn bộ được nhập khẩu dưới dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và doanh nghiệp thống nhất phương thức phân loại, áp mã HS và thực hiện thủ tục hải quan đúng quy định pháp luật.

1. Nguyên tắc phân loại thiết bị đồng bộ và tổ hợp máy móc

Việc phân loại thiết bị đồng bộ, tổ hợp máy móc nhập khẩu được thực hiện dựa trên các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Áp dụng Quy tắc 2a: Áp dụng Quy tắc 2(a) của 6 Quy tắc tổng quát giải thích Hệ thống HS để phân loại máy móc, thiết bị ở dạng chưa lắp ráp hoặc rã rời. Theo đó, một mặt hàng ở dạng chưa lắp ráp hoặc rã rời nhưng đã có đặc trưng cơ bản của hàng hóa đã hoàn thiện thì được phân loại cùng nhóm với hàng hóa đã hoàn thiện.
• Phân loại theo máy chính hoặc chức năng liên kết: Đối với tổ hợp máy móc gồm các thiết bị đơn lẻ được liên kết với nhau để thực hiện một chức năng xác định, toàn bộ tổ hợp sẽ được phân loại theo mã HS của máy chính hoặc theo chức năng xác định của tổ hợp đó.
• Không phân loại tách rời: Các bộ phận, linh kiện đi kèm cấu thành nên tính đồng bộ của thiết bị không được phân loại riêng lẻ theo mã HS của từng linh kiện mà phải phân loại theo mã HS của thiết bị đồng bộ.

2. Quy định về đăng ký Danh mục máy móc, thiết bị nhập khẩu

Để được phân loại theo thiết bị đồng bộ, người khai hải quan phải thực hiện thủ tục đăng ký Danh mục các chi tiết, linh kiện tháo rời trước khi nhập khẩu:

• Thời điểm đăng ký: Doanh nghiệp phải đăng ký Danh mục máy móc, thiết bị nhập khẩu dưới dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời trước khi nhập khẩu lô hàng đầu tiên.
• Nơi đăng ký: Việc đăng ký được thực hiện tại Chi cục Hải quan nơi quản lý địa bàn lắp đặt máy móc, thiết bị hoặc nơi doanh nghiệp đóng trụ sở chính (đối với dự án đầu tư).
• Hồ sơ đăng ký: Bao gồm Bản đăng ký danh mục, bảng kê chi tiết các bộ phận, linh kiện kèm theo tài liệu kỹ thuật, sơ đồ lắp đặt và thuyết minh tính đồng bộ của hệ thống máy móc.

3. Thủ tục hải quan và theo dõi trừ lùi khi nhập khẩu

Quá trình thông quan các lô hàng thiết bị đồng bộ nhập khẩu nhiều lần, nhiều chuyến được kiểm soát chặt chẽ:

• Sử dụng Phiếu theo dõi trừ lùi: Mỗi lần nhập khẩu một phần của thiết bị đồng bộ, cơ quan hải quan sẽ thực hiện kiểm tra và trừ lùi số lượng trên Phiếu theo dõi trừ lùi đi kèm Danh mục đã đăng ký.
• Khai báo hải quan: Người khai hải quan phải khai báo rõ trên tờ khai về việc hàng hóa thuộc Danh mục thiết bị đồng bộ đã đăng ký, ghi rõ số, ngày của văn bản tiếp nhận Danh mục.
• Xử lý sửa đổi, bổ sung: Trường hợp có sự thay đổi về số lượng, chủng loại linh kiện so với Danh mục đã đăng ký, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục sửa đổi, bổ sung Danh mục trước thời điểm nhập khẩu lô hàng có sự thay đổi đó.

4. Công tác kiểm tra sau thông quan và quyết toán

Sau khi hoàn thành việc nhập khẩu toàn bộ thiết bị đồng bộ, doanh nghiệp và cơ quan hải quan phải thực hiện các bước giám sát cuối cùng:

• Báo cáo quyết toán: Trong thời hạn quy định kể từ ngày hoàn thành việc nhập khẩu lô hàng cuối cùng của Danh mục, doanh nghiệp phải nộp báo cáo quyết toán việc sử dụng máy móc, thiết bị nhập khẩu cho cơ quan hải quan nơi đăng ký Danh mục.
• Kiểm tra thực tế lắp đặt: Cơ quan hải quan có quyền tiến hành kiểm tra thực tế tại nhà xưởng, dự án của doanh nghiệp để xác định các chi tiết, linh kiện nhập khẩu đã được lắp ráp thành thiết bị đồng bộ hoàn chỉnh theo đúng khai báo hay chưa.
• Xử lý vi phạm: Nếu phát hiện doanh nghiệp tự ý thay đổi mục đích sử dụng, không lắp ráp thành thiết bị đồng bộ hoặc khai báo gian lận để hưởng thuế suất thấp, cơ quan hải quan sẽ thực hiện ấn định thuế và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.