Công văn 1808/TXNK-TGHQ do Cục Thuế xuất nhập khẩu ban hành năm 2018 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm chấn chỉnh, thống nhất quy trình kiểm tra và xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra trị giá, tổ chức tham vấn và xử lý kết quả tham vấn nhằm đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế cho ngân sách nhà nước.

- Mục tiêu và phạm vi áp dụng của Công văn 1808/TXNK-TGHQ

Văn bản hướng dẫn các cơ quan hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc quy trình kiểm tra trị giá hải quan trong và sau thông quan với các mục tiêu cốt lõi sau:

• Thống nhất cách thức áp dụng các nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan theo đúng quy định pháp luật hiện hành.
• Tăng cường hiệu quả công tác đấu tranh chống gian lận thương mại qua giá, đặc biệt là đối với các mặt hàng có thuế suất cao, kim ngạch lớn hoặc có rủi ro cao về trị giá.
• Đảm bảo tính nhất quán trong việc xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu trị giá hải quan trên toàn quốc.

- Quy trình kiểm tra và xử lý nghi vấn trị giá khai báo

Cục Thuế xuất nhập khẩu yêu cầu các đơn vị hải quan thực hiện chặt chẽ khâu kiểm tra hồ sơ và đối chiếu mức giá khai báo của doanh nghiệp:

• So sánh đối chiếu thông tin: Công chức hải quan phải thực hiện đối chiếu trị giá khai báo của doanh nghiệp với các nguồn thông tin có sẵn trong Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan, thông tin giá chào bán trên thị trường quốc tế và nội địa của các mặt hàng tương tự hoặc giống hệt.
• Xác định nghi vấn: Trường hợp trị giá khai báo thấp hơn mức giá tại cơ sở dữ liệu hoặc có dấu hiệu nghi ngờ về tính trung thực của các chứng từ kèm theo, cơ quan hải quan phải thực hiện nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình làm rõ.
• Xử lý thông tin khách quan: Việc nghi vấn phải dựa trên cơ sở thông tin rõ ràng, tránh việc bác bỏ trị giá khai báo một cách cảm tính hoặc thiếu căn cứ pháp lý vững chắc gây khó khăn cho doanh nghiệp.

- Hướng dẫn công tác tham vấn và bác bỏ trị giá khai báo

Công tác tham vấn là khâu then chốt để làm rõ các nghi ngờ của cơ quan hải quan đối với trị giá khai báo của doanh nghiệp:

• Tổ chức tham vấn: Việc tham vấn phải được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục quy định. Cơ quan hải quan phải chuẩn bị kỹ nội dung, câu hỏi và các bằng chứng chứng minh mức giá khai báo là chưa phù hợp trước khi làm việc trực tiếp với doanh nghiệp.
• Bác bỏ trị giá khai báo: Chỉ thực hiện bác bỏ trị giá khai báo khi có đủ cơ sở chứng minh doanh nghiệp kê khai không trung thực, không đầy đủ các khoản điều chỉnh, hoặc phương pháp xác định trị giá không đúng quy định. Kết quả bác bỏ phải được lập biên bản và ra thông báo bằng văn bản rõ ràng.
• Xác định trị giá hải quan sau tham vấn: Khi bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá hải quan để ấn định mức giá tính thuế phù hợp, đảm bảo tính khách quan và đúng luật.

- Trách nhiệm cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu trị giá

Để nâng cao chất lượng quản lý, Cục Thuế xuất nhập khẩu nhấn mạnh vai trò của hệ thống thông tin dữ liệu:

• Cập nhật kịp thời: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm cập nhật ngay kết quả kiểm tra, tham vấn, xác định trị giá hải quan vào hệ thống dữ liệu chung của ngành Hải quan.
• Khai thác hiệu quả: Sử dụng nguồn dữ liệu đã được phê duyệt làm cơ sở tham chiếu cho các lô hàng nhập khẩu tiếp theo, tránh tình trạng cùng một mặt hàng nhưng áp dụng các mức giá tính thuế khác nhau tại các chi cục hải quan khác nhau.

- Chỉ đạo tổ chức thực hiện

Cục Thuế xuất nhập khẩu yêu cầu Thủ trưởng các đơn vị hải quan địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát công chức thực thi công vụ, xử lý nghiêm các trường hợp gây phiền hà cho doanh nghiệp hoặc thiếu trách nhiệm dẫn đến thất thu ngân sách nhà nước trong quá trình xác định trị giá hải quan.