Giới thiệu chung về Công văn 1823/TXNK-TGHQ

Công văn 1823/TXNK-TGHQ được ban hành bởi Cục Thuế xuất nhập khẩu thuộc Tổng cục Hải quan nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xác định và kiểm tra trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất nghiệp vụ áp dụng quy định pháp luật về trị giá hải quan giữa các Chi cục Hải quan địa phương, đảm bảo tính minh bạch, chống thất thu thuế và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại hợp pháp.

Các nội dung cốt lõi của Công văn 1823/TXNK-TGHQ

- Nguyên tắc xác định trị giá hải quan và kiểm tra trị giá khai báo

• Việc xác định trị giá hải quan phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Luật Hải quan, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện hành.
• Trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu về nguyên tắc là trị giá giao dịch, tức là giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán cho hàng hóa nhập khẩu sau khi đã được điều chỉnh theo các khoản điều chỉnh cộng hoặc điều chỉnh trừ.
• Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra trị giá khai báo của người khai hải quan thông qua hệ thống quản lý rủi ro và cơ sở dữ liệu trị giá hải quan để phát hiện các trường hợp khai báo bất thường hoặc có dấu hiệu nghi vấn về trị giá.

- Quy trình xử lý khi có nghi ngờ về trị giá khai báo

• Trường hợp cơ quan hải quan có nghi ngờ về trị giá khai báo (ví dụ: mức giá khai báo thấp hơn mức giá trong cơ sở dữ liệu trị giá hải quan hoặc giá của hàng hóa giống hệt, tương tự), cơ quan hải quan sẽ thực hiện thông báo cho người khai hải quan để tiến hành tham vấn hoặc kiểm tra sau thông quan.
• Trong quá trình tham vấn, người khai hải quan có nghĩa vụ cung cấp các chứng từ, tài liệu hợp pháp để chứng minh tính trung thực, khách quan của trị giá khai báo (như hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, chứng từ thanh toán, chứng từ vận tải, và các tài liệu liên quan đến giao dịch).
• Nếu người khai hải quan chứng minh được trị giá khai báo là phù hợp với thực tế giao dịch khách quan, cơ quan hải quan chấp nhận trị giá khai báo. Ngược lại, nếu không chứng minh được hoặc không tham gia tham vấn đúng quy định, cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện xác định trị giá hải quan theo các phương pháp xác định trị giá tuần tự.

- Hướng dẫn xử lý đối với các trường hợp đặc biệt

• Mối quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán: Công văn hướng dẫn chi tiết việc kiểm tra xem mối quan hệ đặc biệt có ảnh hưởng đến trị giá giao dịch hay không. Nếu mối quan hệ này không ảnh hưởng đến giá cả (người khai hải quan chứng minh được giá bán tương đương với giá bán cho người mua độc lập), trị giá giao dịch vẫn được chấp nhận.
• Các khoản điều chỉnh cộng (phí bản quyền, phí giấy phép, các khoản hỗ trợ): Yêu cầu cơ quan hải quan địa phương kiểm tra kỹ các điều khoản hợp đồng để xác định xem người mua có phải trả các khoản phí bản quyền, phí giấy phép liên quan đến hàng hóa nhập khẩu như một điều kiện của giao dịch mua bán hay không để thực hiện cộng vào trị giá tính thuế theo đúng quy định.
• Các điều kiện hạn chế quyền định đoạt hoặc sử dụng hàng hóa: Nếu giao dịch có các điều kiện làm cho không xác định được trị giá của hàng hóa thì không được áp dụng phương pháp trị giá giao dịch mà phải chuyển sang các phương pháp xác định trị giá khác.

- Trách nhiệm của các bên liên quan và tổ chức thực hiện

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện kiểm tra, xác định trị giá hải quan một cách thống nhất, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu gây khó khăn cho doanh nghiệp.
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra sau thông quan đối với các doanh nghiệp có rủi ro cao về trị giá nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi gian lận thương mại qua giá.
• Người khai hải quan cần chủ động lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan đến giao dịch mua bán để sẵn sàng xuất trình khi cơ quan hải quan yêu cầu kiểm tra hoặc tham vấn.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 1823/TXNK-TGHQ là cơ sở pháp lý và nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho cả cơ quan hải quan và cộng đồng doanh nghiệp trong việc xác định trị giá tính thuế. Việc áp dụng đúng tinh thần của công văn giúp đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp làm ăn chân chính, thúc đẩy môi trường kinh doanh lành mạnh và bình đẳng.