Công văn 18544/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc và thống nhất thực hiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) cũng như thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với mặt hàng xe ô tô chuyên dùng nhập khẩu. Văn bản đưa ra các tiêu chí phân loại rõ ràng và hướng dẫn chi tiết cho cơ quan hải quan địa phương cùng các doanh nghiệp nhập khẩu.

• Đối tượng không thuộc diện chịu thuế TTĐB: Các loại xe ô tô được thiết kế và chế tạo chuyên dùng chỉ để sử dụng cho các mục đích cụ thể, không dùng để chở người hoặc chở hàng hóa thông thường. Nhóm này bao gồm xe cứu thương, xe chở phạm nhân, xe tang lễ, xe kiểm tra bọc thép, xe truyền hình lưu động, xe phun nước, xe quét đường, xe hút chất thải, xe trộn bê tông, xe cẩu và các loại xe chuyên dùng khác có kết cấu đặc thù không thể hoán cải thành xe chở người.
• Đối tượng phải chịu thuế TTĐB: Các loại xe ô tô vừa chở người vừa chở hàng (như xe bán tải cabin kép, xe chở tiền, xe van) nếu không đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật của xe chuyên dùng theo quy định của Bộ Giao thông vận tải và Bộ Tài chính thì vẫn phải chịu thuế TTĐB theo mức thuế suất áp dụng cho xe dưới 24 chỗ ngồi.
• Căn cứ xác định chủng loại xe: Việc phân loại xe để áp thuế TTĐB phải dựa trên hồ sơ nhập khẩu, tài liệu kỹ thuật gốc của nhà sản xuất nước ngoài, giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu do cơ quan đăng kiểm cấp, kết hợp với kết quả kiểm tra thực tế của cơ quan hải quan.

• Mức thuế suất GTGT thông thường: Xe ô tô chuyên dùng nhập khẩu thông thường áp dụng mức thuế suất thuế GTGT là 10% ở khâu nhập khẩu.
• Trường hợp ưu đãi thuế suất GTGT: Đối với các loại xe chuyên dùng phục vụ trực tiếp cho mục đích y tế (như xe cứu thương) hoặc các lĩnh vực đặc thù được quy định cụ thể tại Luật Thuế giá trị gia tăng, doanh nghiệp nhập khẩu sẽ được áp dụng mức thuế suất ưu đãi hoặc thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT khâu nhập khẩu, miễn là xuất trình đầy đủ chứng từ hợp lệ chứng minh mục đích sử dụng của phương tiện.

• Trách nhiệm khai báo của doanh nghiệp: Doanh nghiệp nhập khẩu có nghĩa vụ khai báo trung thực, chi tiết và chính xác các thông số kỹ thuật của xe, bao gồm số chỗ ngồi, tải trọng thiết kế, kết cấu cabin, và các thiết bị chuyên dùng đi kèm được lắp đặt đồng bộ theo xe từ nhà sản xuất.
• Quy trình kiểm tra của cơ quan Hải quan: Cơ quan hải quan thực hiện đối chiếu thông tin khai báo với hồ sơ kỹ thuật và thực tế hàng hóa. Trong trường hợp có nghi ngờ về tính chính xác của việc phân loại xe chuyên dùng, cơ quan hải quan có quyền trưng cầu giám định từ các cơ quan chuyên môn để làm cơ sở áp thuế chính xác.
• Xử lý hành vi gian lận và cải tạo xe: Nghiêm cấm các hành vi nhập khẩu xe chuyên dùng được miễn thuế hoặc hưởng thuế suất thấp, sau đó tự ý cải tạo, hoán cải thành xe chở người thông thường nhằm mục đích trốn thuế. Các trường hợp vi phạm sẽ bị truy thu thuế và xử phạt nghiêm khắc theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Xử lý thay đổi mục đích sử dụng: Trường hợp xe ô tô chuyên dùng đã được miễn thuế hoặc áp dụng chính sách thuế ưu đãi khi nhập khẩu, nếu sau đó tổ chức, cá nhân chuyển nhượng hoặc thay đổi mục đích sử dụng sang mục đích khác thì phải thực hiện kê khai, nộp đủ thuế TTĐB và thuế GTGT theo trị giá tính thuế tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng.