Công văn 19/BXD-KTXD năm 2017 do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc điều chỉnh giá đối với phần tạm ứng của hợp đồng thi công xây dựng. Văn bản này giải quyết các vướng mắc thực tế giữa chủ đầu tư và nhà thầu trong quá trình thực hiện, thanh quyết toán và điều chỉnh giá hợp đồng khi có biến động chi phí.

Nguyên tắc chung về điều chỉnh giá đối với phần vốn tạm ứng

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng đối với phần tạm ứng phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau:

• Việc điều chỉnh giá hợp đồng phải căn cứ vào các nội dung thỏa thuận trong hợp đồng đã ký kết giữa các bên, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và các quy định của pháp luật về hợp đồng xây dựng áp dụng cho hợp đồng đó.
• Đối với phần giá trị hợp đồng tương ứng với mức tạm ứng hợp đồng (chưa thu hồi) thì không được điều chỉnh giá kể từ thời điểm tạm ứng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác trong hợp đồng và được người quyết định đầu tư cho phép, hoặc các trường hợp đặc biệt do chậm trễ giải phóng mặt bằng không do lỗi của nhà thầu.

Quy định cụ thể theo từng giai đoạn pháp luật áp dụng

Công văn làm rõ việc áp dụng quy định pháp luật về điều chỉnh giá đối với phần tạm ứng qua các thời kỳ:

• Giai đoạn áp dụng Nghị định số 48/2010/NĐ-CP: Đối với các hợp đồng xây dựng thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định số 48/2010/NĐ-CP, phần tạm ứng hợp đồng chưa thu hồi không được điều chỉnh giá kể từ thời điểm tạm ứng, trừ các trường hợp bất khả kháng hoặc các bên có thỏa thuận cụ thể khác trong hợp đồng phù hợp với quy định pháp luật.
• Giai đoạn áp dụng Nghị định số 37/2015/NĐ-CP: Đối với các hợp đồng chịu sự điều chỉnh của Nghị định số 37/2015/NĐ-CP, nguyên tắc không điều chỉnh giá đối với phần tạm ứng chưa thu hồi tiếp tục được áp dụng nhằm bảo đảm tính minh bạch và tránh thất thoát ngân sách nhà nước, trừ trường hợp có sự đồng ý của cấp có thẩm quyền quyết định đầu tư và được quy định rõ trong điều khoản hợp đồng.

Hướng dẫn xử lý vướng mắc thực tế khi thực hiện hợp đồng

Bộ Xây dựng đưa ra các định hướng giải quyết cụ thể đối với các tranh chấp hoặc vướng mắc phát sinh trong thực tế:

• Các bên tham gia hợp đồng cần rà soát kỹ các điều khoản đã thỏa thuận về tạm ứng, thu hồi tạm ứng và điều chỉnh giá trong hợp đồng đã ký để thực hiện cho đúng.
• Trường hợp phát sinh các yếu tố khách quan dẫn đến việc chậm tiến độ (như chậm bàn giao mặt bằng, thiên tai, dịch bệnh) ảnh hưởng đến việc thu hồi tạm ứng, các bên phải báo cáo người quyết định đầu tư để xem xét, quyết định phương án điều chỉnh giá cho phù hợp với thực tế.
• Mọi việc điều chỉnh, bổ sung hợp đồng đều phải được lập thành phụ lục hợp đồng và ký kết hợp pháp giữa chủ đầu tư và nhà thầu trước khi thực hiện thanh toán.