Giới thiệu chung về Công văn 2020/TCHQ-GSQL

Công văn 2020/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hủy tờ khai đối với loại hình xuất nhập khẩu tại chỗ. Văn bản này đưa ra các chỉ đạo cụ thể giúp cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp thống nhất phương án xử lý khi có sự không đồng bộ giữa tờ khai xuất khẩu và tờ khai nhập khẩu đối ứng.

Các quy định cốt lõi về hủy tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ

Theo nội dung hướng dẫn, việc hủy tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc và quy trình sau:

• Nguyên tắc đối chiếu liên thông: Do đặc thù của loại hình xuất nhập khẩu tại chỗ đòi hỏi phải có sự giao nhận song song giữa người xuất khẩu và người nhập khẩu tại Việt Nam, việc hủy tờ khai của một bên bắt buộc phải được đối chiếu với trạng thái của tờ khai đối ứng nhằm đảm bảo tính đồng bộ và ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại, trốn thuế.
• Xử lý khi tờ khai xuất khẩu đã thông quan nhưng tờ khai nhập khẩu chưa đăng ký hoặc bị hủy: Trường hợp doanh nghiệp xuất khẩu đã hoàn thành thủ tục thông quan tờ khai xuất khẩu tại chỗ, nhưng đối tác nhập khẩu không đăng ký tờ khai nhập khẩu đối ứng hoặc tờ khai nhập khẩu đã bị hủy, doanh nghiệp xuất khẩu được quyền nộp văn bản đề nghị hủy tờ khai xuất khẩu. Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai xuất khẩu có trách nhiệm kiểm tra, xác minh tình trạng trên hệ thống để thực hiện hủy tờ khai xuất khẩu theo quy định.
• Xử lý khi tờ khai nhập khẩu bị hủy hoặc không hợp lệ: Ở chiều ngược lại, nếu tờ khai nhập khẩu tại chỗ cần hủy, cơ quan hải quan nơi tiếp nhận tờ khai nhập khẩu phải phối hợp xác minh với Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai xuất khẩu để đảm bảo tờ khai xuất khẩu tương ứng cũng được xử lý đồng bộ, tránh phát sinh các rủi ro về quản lý thuế và quản lý hàng hóa tiêu thụ nội địa.

Quy trình phối hợp giữa các Chi cục Hải quan

Để đảm bảo việc hủy tờ khai được thực hiện chính xác và nhanh chóng, Công văn hướng dẫn chi tiết về cơ chế phối hợp thông tin giữa các đơn vị hải quan:

• Tra cứu hệ thống thông tin: Các Chi cục Hải quan liên quan có trách nhiệm chủ động tra cứu tình trạng tờ khai đối ứng trên Hệ thống thông quan điện tử (VNACCS/VCIS).
• Xác minh bằng văn bản: Trong trường hợp thông tin trên hệ thống chưa được cập nhật kịp thời hoặc có nghi ngờ về tính xác thực, Chi cục Hải quan nơi tiếp nhận yêu cầu hủy phải gửi văn bản trao đổi trực tiếp với Chi cục Hải quan đối ứng để xác nhận tình trạng thực tế của hàng hóa và tờ khai trước khi ra quyết định hủy chính thức.

Trách nhiệm của người khai hải quan (Doanh nghiệp)

Doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hủy tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ cần thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ sau:

• Cung cấp hồ sơ đầy đủ và hợp lệ: Doanh nghiệp phải nộp văn bản đề nghị hủy tờ khai, trong đó giải trình rõ ràng, cụ thể lý do khách quan dẫn đến việc hủy (như hủy hợp đồng mua bán, thay đổi đối tác giao dịch, hoặc phát hiện sai sót thông tin không thể sửa đổi...) kèm theo các chứng từ chứng minh liên quan.
• Chịu trách nhiệm pháp lý: Doanh nghiệp hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của các thông tin, tài liệu và lý do giải trình đã cung cấp cho cơ quan hải quan.