Công văn 2050/TCHQ-TXNK năm 2023 do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Chương trình ưu đãi thuế đối với linh kiện ô tô nhập khẩu để sản xuất, lắp ráp xe ô tô trong nước. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô và các chi cục hải quan địa phương thống nhất phương thức thực hiện, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về thuế.

- Mục tiêu và phạm vi áp dụng hướng dẫn

Công văn tập trung tháo gỡ các khó khăn liên quan đến việc áp dụng thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi 0% đối với linh kiện ô tô nhập khẩu phục vụ sản xuất, lắp ráp trong nước theo quy định tại các Nghị định của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi. Phạm vi áp dụng bao gồm:

• Các doanh nghiệp có hoạt động sản xuất, lắp ráp ô tô đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về công nghiệp ô tô.
• Các cơ quan hải quan địa phương thực hiện thủ tục thông quan, kiểm tra, giám sát và áp dụng chính sách thuế đối với linh kiện ô tô nhập khẩu.

- Điều kiện áp dụng Chương trình ưu đãi thuế linh kiện ô tô

Để được hưởng mức thuế suất ưu đãi 0% đối với linh kiện nhập khẩu, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về năng lực sản xuất và sản lượng, cụ thể:

• Doanh nghiệp phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, lắp ráp ô tô do Bộ Công Thương cấp còn hiệu lực.
• Linh kiện nhập khẩu phải thuộc loại trong nước chưa sản xuất được và trực tiếp phục vụ cho việc sản xuất, lắp ráp nhóm xe đăng ký tham gia Chương trình ưu đãi thuế.
• Linh kiện phải đáp ứng các tiêu chuẩn về mức độ rời rạc và quy trình kiểm tra chất lượng theo quy định hiện hành của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giao thông vận tải.
• Doanh nghiệp phải đạt sản lượng tối thiểu (bao gồm sản lượng chung cho nhóm xe và sản lượng riêng cho từng mẫu xe) theo từng kỳ xét duyệt ưu đãi (06 tháng hoặc 12 tháng) theo quy định pháp luật.

- Giải quyết vướng mắc về sản lượng tối thiểu và thủ tục hoàn thuế

Tổng cục Hải quan đưa ra các hướng dẫn chi tiết nhằm xử lý các trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc chứng minh sản lượng hoặc thực hiện thủ tục quyết toán thuế:

• Về việc xác định sản lượng thực tế: Hướng dẫn cách thức tính toán sản lượng đối với các dòng xe có sự chuyển đổi công nghệ, thay đổi mẫu mã hoặc nâng cấp phiên bản trong kỳ xét duyệt ưu đãi để đảm bảo tính công bằng cho doanh nghiệp.
• Về hồ sơ và thủ tục hoàn thuế: Quy định rõ ràng các loại giấy tờ, chứng từ doanh nghiệp cần xuất trình khi thực hiện quyết toán thuế, bao gồm tờ khai hải quan nhập khẩu, chứng từ thanh toán, báo cáo sử dụng linh kiện và chứng nhận chất lượng sản phẩm xuất xưởng.
• Xử lý trường hợp không đạt sản lượng do nguyên nhân khách quan: Làm rõ trách nhiệm và thẩm quyền giải quyết đối với các doanh nghiệp không đạt sản lượng tối thiểu do ảnh hưởng của các yếu tố bất khả kháng hoặc biến động bất thường của thị trường toàn cầu theo đúng tinh thần của các Nghị định liên quan.

- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan

Để tránh việc trục lợi chính sách ưu đãi thuế và đảm bảo tính minh bạch, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị nghiệp vụ thực hiện nghiêm túc các biện pháp kiểm soát:

• Thực hiện kiểm tra sau thông quan tại trụ sở doanh nghiệp nhằm xác định tính chính xác của báo cáo quyết toán và việc sử dụng linh kiện nhập khẩu đúng mục đích sản xuất, lắp ráp.
• Phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan để xác minh năng lực sản xuất thực tế, tỷ lệ nội địa hóa và tính hợp pháp của các chứng nhận chất lượng sản phẩm.
• Xử lý nghiêm các trường hợp khai báo gian lận, sử dụng linh kiện sai mục đích hoặc không đáp ứng đủ điều kiện nhưng vẫn tìm cách hưởng ưu đãi thuế.