Tổng quan về Công văn 3538/TCHQ-TXNK năm 2023

Công văn 3538/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2023 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến việc phân loại hàng hóa và áp dụng mức thuế đối với bộ linh kiện ô tô nhập khẩu dưới dạng CKD (Completely Knocked Down). Văn bản này nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong bối cảnh các quy định về tiêu chuẩn linh kiện CKD và tỷ lệ nội địa hóa có sự thay đổi lớn sau khi Bộ Khoa học và Công nghệ bãi bỏ các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trước đó.

Bối cảnh ban hành và sự thay đổi chính sách liên quan

• Trước đây, việc xác định bộ linh kiện ô tô nhập khẩu theo dạng CKD để áp dụng thuế suất ưu đãi được thực hiện dựa trên các quy định về mức độ rời rạc và tỷ lệ nội địa hóa do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành.
• Sau khi Thông tư 11/2022/TT-BKHCN có hiệu lực (bãi bỏ các quy định về phương pháp xác định tỷ lệ nội địa hóa và tiêu chuẩn độ rời rạc của linh kiện ô tô), việc phân loại và áp dụng thuế đối với linh kiện ô tô nhập khẩu gặp nhiều khoảng trống pháp lý và vướng mắc trong thực tế thực hiện.
• Công văn 3538/TCHQ-TXNK được ban hành nhằm thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo tính minh bạch, chống gian lận thương mại và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước.

Nguyên tắc phân loại bộ linh kiện ô tô nhập khẩu

• Áp dụng Quy tắc phân loại hàng hóa (Quy tắc 2a): Việc phân loại bộ linh kiện ô tô nhập khẩu chưa lắp ráp hoặc tháo rời (CKD) được thực hiện nghiêm ngặt theo Quy tắc 2a của 6 Quy tắc tổng quát giải thích Hệ thống HS. Theo đó, một mặt hàng ở dạng chưa hoàn chỉnh hoặc chưa hoàn thiện nhưng đã có đặc trưng cơ bản của hàng hóa đã hoàn chỉnh hoặc hoàn thiện thì phải được phân loại cùng nhóm với hàng hóa đã hoàn chỉnh (xe ô tô nguyên chiếc).
• Xác định tính đồng bộ của bộ linh kiện: Cơ quan hải quan căn cứ vào hồ sơ nhập khẩu, tài liệu kỹ thuật, thực tế hàng hóa và tính đồng bộ của các linh kiện nhập khẩu để xác định xem chúng có đủ điều kiện cấu thành một chiếc xe ô tô nguyên chiếc ở dạng tháo rời hay không.
• Phân loại theo linh kiện rời: Trường hợp các linh kiện nhập khẩu không đồng bộ, không đủ để tạo thành một chiếc xe nguyên chiếc hoặc không đáp ứng các tiêu chí của Quy tắc 2a, các linh kiện này sẽ được phân loại và áp dụng mức thuế suất theo từng linh kiện riêng biệt dựa trên mã HS của từng mặt hàng.

Quy định về áp dụng mức thuế suất đối với bộ linh kiện CKD

• Áp dụng thuế suất theo xe nguyên chiếc: Nếu bộ linh kiện nhập khẩu đáp ứng đầy đủ các điều kiện của Quy tắc 2a (mang đặc trưng cơ bản của xe ô tô nguyên chiếc), toàn bộ lô hàng linh kiện đó sẽ bị áp mức thuế suất nhập khẩu tương ứng với mức thuế suất của xe ô tô nguyên chiếc cùng chủng loại.
• Áp dụng thuế suất theo từng linh kiện riêng lẻ: Đối với các linh kiện nhập khẩu riêng lẻ, không đi kèm đồng bộ hoặc được nhập khẩu để phục vụ mục đích thay thế, sửa chữa, mức thuế suất sẽ được áp dụng riêng cho từng mã HS của linh kiện đó theo Biểu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu ưu đãi hiện hành.
• Điều kiện áp dụng Chương trình ưu đãi thuế: Doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô muốn hưởng các mức thuế suất ưu đãi riêng biệt cho linh kiện theo các chương trình ưu đãi thuế của Chính phủ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cơ sở sản xuất, năng lực công nghệ, tiêu chuẩn khí thải và các quy định kiểm soát, giám sát hải quan liên quan.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện và kiểm tra giám sát của cơ quan Hải quan

• Trách nhiệm của Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Tăng cường công tác kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa, kiểm tra sau thông quan đối với các lô hàng linh kiện ô tô nhập khẩu nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp khai sai mã số, phân tách dòng hàng để tránh thuế hoặc trục lợi chính sách.
• Phối hợp liên ngành: Cơ quan hải quan chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành như Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ để xử lý các trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc chưa rõ ràng về mặt kỹ thuật của linh kiện ô tô nhập khẩu.
• Hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp: Tạo điều kiện thuận lợi, giải đáp nhanh chóng các vướng mắc của doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục hải quan đối với mặt hàng linh kiện ô tô CKD, đảm bảo không làm gián đoạn chuỗi cung ứng sản xuất của các nhà máy lắp ráp ô tô trong nước.