Công văn 2215/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành hướng dẫn về việc thực hiện kiểm dịch động vật, kiểm dịch thực vật và kiểm dịch y tế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu. Văn bản này nhằm thống nhất quy trình phối hợp giữa cơ quan hải quan và các cơ quan kiểm dịch chuyên ngành, giảm thiểu thời gian thông quan và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của văn bản

Văn bản áp dụng đối với Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các Chi cục Hải quan cửa khẩu, công chức hải quan làm nhiệm vụ thông quan hàng hóa và các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa thuộc diện phải kiểm dịch y tế, kiểm dịch động vật, thực vật.

Các nội dung hướng dẫn cốt lõi về công tác kiểm dịch tại cửa khẩu

• Nguyên tắc kiểm tra và thông quan hàng hóa: Cơ quan hải quan chỉ thực hiện thông quan hàng hóa sau khi có kết quả kiểm tra của cơ quan kiểm dịch xác nhận hàng hóa đủ điều kiện nhập khẩu hoặc xuất khẩu. Đối với các lô hàng thuộc diện kiểm dịch, doanh nghiệp phải đăng ký kiểm dịch với cơ quan chức năng và nộp chứng thư kiểm dịch cho cơ quan hải quan để hoàn thành thủ tục.
• Địa điểm thực hiện kiểm dịch: Việc kiểm dịch động vật, thực vật và kiểm dịch y tế phải được thực hiện tại cửa khẩu nhập đầu tiên. Trường hợp hàng hóa được chuyển về các địa điểm kiểm tra tập trung hoặc kho chuyên dùng ngoài cửa khẩu để kiểm dịch, cơ quan hải quan sẽ giám sát chặt chẽ quá trình vận chuyển và chỉ cho phép giải phóng hàng khi có kết quả đạt yêu cầu.
• Cơ chế phối hợp liên ngành tại cửa khẩu: Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng hải quan và các cơ quan kiểm dịch (y tế, động vật, thực vật) tại cửa khẩu nhằm tối ưu hóa quy trình lấy mẫu, kiểm tra thực tế hàng hóa. Các bên liên quan cần chủ động trao đổi thông tin về danh mục hàng hóa rủi ro cao để nâng cao hiệu quả giám sát.
• Ứng dụng công nghệ thông tin và Cơ chế một cửa quốc gia: Khuyến khích việc truyền nhận dữ liệu, chứng thư kiểm dịch điện tử thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Trường hợp hệ thống gặp sự cố hoặc chưa kết nối, doanh nghiệp được phép xuất trình bản giấy có xác nhận của cơ quan kiểm dịch để cơ quan hải quan kiểm tra, đối chiếu và giải quyết thông quan kịp thời.
• Xử lý đối với hàng hóa không đạt yêu cầu kiểm dịch: Khi nhận được thông báo từ cơ quan kiểm dịch về việc lô hàng không đạt tiêu chuẩn vệ sinh dịch tễ, an toàn thực phẩm hoặc nhiễm dịch bệnh, cơ quan hải quan phối hợp với các lực lượng chức năng buộc tái xuất hoặc tiêu hủy theo đúng quy định của pháp luật, tuyệt đối không cho phép đưa vào tiêu thụ nội địa.

Trách nhiệm triển khai thực hiện của các đơn vị hải quan

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc niêm yết công khai các quy định, thủ tục kiểm dịch tại nơi làm việc để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và thực hiện.
• Thường xuyên rà soát, tổng hợp các vướng mắc phát sinh trong quá trình phối hợp kiểm dịch tại cửa khẩu để báo cáo Tổng cục Hải quan, từ đó có phương án làm việc với các Bộ quản lý chuyên ngành nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Hiệu lực thi hành

Công văn 2215/TCHQ-GSQL có hiệu lực thực hiện ngay kể từ ngày ban hành. Các quy định trong văn bản này được áp dụng thống nhất tại tất cả các cửa khẩu đường bộ, đường biển, đường hàng không và đường sắt quốc tế trên phạm vi cả nước.