Công văn 223/GSQL-GQ2 do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về việc xử lý phế liệu, phế phẩm của doanh nghiệp chế xuất (DNCX). Văn bản tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, quản lý thuế và giám sát đối với phế liệu, phế phẩm thu được từ hoạt động sản xuất của DNCX khi bán vào thị trường nội địa hoặc thực hiện tiêu hủy.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các doanh nghiệp chế xuất có phát sinh phế liệu, phế phẩm trong quá trình sản xuất; các cơ quan hải quan thực hiện thủ tục giám sát, quản lý; và các tổ chức, cá nhân trong nước thực hiện mua bán, xử lý phế liệu, phế phẩm từ doanh nghiệp chế xuất.

Các nội dung cốt lõi về xử lý phế liệu, phế phẩm của doanh nghiệp chế xuất

- Quy định về việc tiêu hủy phế liệu, phế phẩm

• Doanh nghiệp chế xuất chỉ được phép thực hiện tiêu hủy phế liệu, phế phẩm sau khi đã hoàn thành các thủ tục thông báo và được sự chấp thuận, giám sát của cơ quan hải quan có thẩm quyền.
• Quá trình tiêu hủy phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm về tính an toàn và vệ sinh môi trường trong suốt quá trình tiêu hủy.
• Cơ quan hải quan thực hiện giám sát việc tiêu hủy bằng các phương thức phù hợp, bao gồm giám sát trực tiếp hoặc giám sát gián tiếp qua hệ thống camera trực tuyến của doanh nghiệp chế xuất kết nối với cơ quan hải quan.

- Thủ tục bán phế liệu, phế phẩm vào thị trường nội địa

• Khi doanh nghiệp chế xuất bán phế liệu, phế phẩm vào thị trường nội địa, hai bên phải thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ theo quy định hiện hành về quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu.
• Doanh nghiệp nội địa mua phế liệu, phế phẩm từ doanh nghiệp chế xuất có nghĩa vụ kê khai và nộp đầy đủ các khoản thuế phát sinh, bao gồm thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (GTGT) và các loại thuế, phí khác (nếu có) theo quy định của pháp luật.
• Trị giá hải quan để tính thuế đối với phế liệu, phế phẩm bán vào nội địa được xác định dựa trên trị giá giao dịch thực tế tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan chuyển tiêu thụ nội địa.

- Công tác quản lý và giám sát của cơ quan hải quan

• Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu lượng phế liệu, phế phẩm phát sinh thực tế với định mức tiêu hao nguyên liệu, vật tư mà doanh nghiệp chế xuất đã đăng ký và báo cáo quyết toán.
• Doanh nghiệp chế xuất phải thiết lập hệ thống sổ sách kế toán, theo dõi chi tiết lượng phế liệu, phế phẩm phát sinh, thanh lý, tiêu hủy và xuất trình đầy đủ chứng từ khi cơ quan hải quan yêu cầu kiểm tra sau thông quan.
• Trường hợp phát hiện doanh nghiệp chế xuất tự ý tẩu tán phế liệu, phế phẩm ra thị trường nội địa mà không làm thủ tục hải quan hoặc không nộp thuế, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử lý vi phạm hành chính hoặc chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật.

Hiệu lực thi hành

Công văn 223/GSQL-GQ2 có hiệu lực hướng dẫn trực tiếp kể từ ngày ban hành. Các Chi cục Hải quan địa phương và doanh nghiệp chế xuất có trách nhiệm phối hợp triển khai thực hiện nghiêm túc các nội dung hướng dẫn tại văn bản này nhằm đảm bảo tính thống nhất và đúng quy định pháp luật.